Ακρίβεια και πληθωρισμός στην Ελλάδα: Πίεση στα νοικοκυριά και επιπτώσεις στην αγορά
Η ακρίβεια συνεχίζει να διαμορφώνει ασφυκτικές συνθήκες για τα ελληνικά νοικοκυριά, με τον πληθωρισμό να διαμορφώνεται στο 5,2% τον Μάιο, οριακά χαμηλότερα από το 5,4% του Απριλίου. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση, το επίπεδο παραμένει από τα υψηλότερα των τελευταίων δύο ετών, θυμίζοντας την έντονη πληθωριστική πίεση που είχε καταγραφεί τον Φεβρουάριο του 2023 στο 6,1%.
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια κοινωνική και οικονομική συνθήκη που βαθαίνει: τα εισοδήματα εξανεμίζονται πριν από το τέλος του μήνα, ενώ η κατανάλωση περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία, με τις δευτερεύουσες δαπάνες να υποχωρούν σταθερά.
Νοικοκυριά σε οριακή κατάσταση: Το 68% δηλώνει ότι δεν βγάζει τον μήνα
Σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ, το 68% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν καταφέρνει να καλύψει τις μηνιαίες ανάγκες του, με τις αποδοχές να εξαντλούνται πολύ πριν το τέλος του μήνα.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τη μετατόπιση του οικογενειακού προϋπολογισμού σε βασικές δαπάνες, κυρίως για τρόφιμα και στέγαση. Η κατανάλωση συμπιέζεται, ενώ η αίσθηση οικονομικής ασφυξίας γίνεται πλέον καθημερινότητα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Πίεση στην αγορά: Κατανάλωση μόνο για τα απολύτως απαραίτητα
Η κρίση ακρίβειας επηρεάζει άμεσα και την επιχειρηματική δραστηριότητα, ιδιαίτερα σε κλάδους που δεν σχετίζονται με βασικά αγαθά πρώτης ανάγκης.
Τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα τροφίμων εξακολουθούν να διατηρούν σχετικά σταθερή κίνηση, όμως σε ένδυση, υπόδηση και υπηρεσίες ο τζίρος υποχωρεί αισθητά. Η αγορά λειτουργεί με όλο και πιο περιορισμένη ζήτηση, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος κατευθύνεται σε τρόφιμα και στέγη.
Για πολλές επιχειρήσεις, η εικόνα αυτή μεταφράζεται σε αβεβαιότητα για τους επόμενους μήνες, με τον προγραμματισμό να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολος.
Πολιτική διάσταση: Η ακρίβεια ως εσωτερικό ρήγμα
Η ακρίβεια εξελίσσεται και σε εσωτερικό πολιτικό ζήτημα για την κυβέρνηση, με τη συζήτηση γύρω από τις ευθύνες να εντείνεται. Μέλη του υπουργικού συμβουλίου επιχειρούν να αποστασιοποιηθούν από το πρόβλημα, παρά το γεγονός ότι οι μηχανισμοί εποπτείας της αγοράς βρίσκονται υπό την αρμοδιότητά τους.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος υποστηρίζει ότι το υπουργείο του δεν ευθύνεται για την ακρίβεια, παρότι έχει την ευθύνη της εποπτείας της αγοράς και έχει προωθήσει συμφωνίες με την αγορά που δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το ζήτημα αναμένεται να ενταθεί, καθώς η πίεση από την κοινωνική βάση και την πραγματική οικονομία παραμένει ισχυρή.
Συμπίεση εισοδημάτων και αβέβαιη προοπτική
Η συνολική εικόνα δείχνει μια οικονομία που εξακολουθεί να λειτουργεί υπό πίεση, με τα νοικοκυριά να προσαρμόζονται αναγκαστικά σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους ζωής. Η επιβράδυνση του πληθωρισμού δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε ουσιαστική ανακούφιση στην καθημερινότητα, ενώ η κατανάλωση παραμένει εύθραυστη.
Το ζητούμενο πλέον μετατοπίζεται από τη στατιστική αποκλιμάκωση στην πραγματική αγοραστική δύναμη.
