Οξύτατη επίθεση στις ελληνικές τράπεζες εξαπέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας, κάνοντας λόγο για «κρατικά εγγυημένη αισχροκέρδεια» και καταγγέλλοντας ότι το τραπεζικό σύστημα καταγράφει υπερκέρδη την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις ασφυκτιούν από το υψηλό κόστος δανεισμού και τις τραπεζικές χρεώσεις.
Με ανάρτησή του, ο πρώην πρωθυπουργός εστιάζει στα οικονομικά αποτελέσματα των τραπεζών για το προηγούμενο έτος, υποστηρίζοντας ότι τα κέρδη τους ξεπέρασαν τα 4,7 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι μέτοχοι – «στην πλειοψηφία τους ξένα funds», όπως σημειώνει – έλαβαν μερίσματα άνω των 2,83 δισ. ευρώ.
Η κριτική για προμήθειες και επιτόκια
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος της κερδοφορίας των τραπεζών προήλθε από τις χρεώσεις στις καθημερινές συναλλαγές των πολιτών. Σύμφωνα με όσα αναφέρει, τα έσοδα από προμήθειες και τραπεζικές χρεώσεις ανήλθαν στα 2,44 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο.
Παράλληλα, στρέφει τα πυρά του στη μεγάλη απόσταση μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και επιτοκίων χορηγήσεων στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι το σχετικό spread είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αιχμή αφορά κυρίως τη χαμηλή απόδοση που λαμβάνουν οι καταθέτες σε σύγκριση με το υψηλό κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και ιδιώτες.
Στην ίδια παρέμβαση, ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρεται και στο καθεστώς του αναβαλλόμενου φόρου, σημειώνοντας ότι οι τράπεζες αξιοποιούν ζημίες προηγούμενων ετών ώστε να περιορίζουν τη φορολογική τους επιβάρυνση.
«Δεν χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία»
Κεντρικό σημείο της κριτικής του αποτελεί και η περιορισμένη – όπως υποστηρίζει – πρόσβαση επιχειρήσεων και πολιτών σε τραπεζικό δανεισμό.
«Για να πάρει κανείς δάνειο, πρέπει να αποδείξει ότι δεν έχει ανάγκη από δανεισμό», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα τραπεζικό σύστημα που, κατά την άποψή του, λειτουργεί με αυστηρά κριτήρια χρηματοδότησης και περιορισμένη διάθεση ανάληψης ρίσκου.
Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνεχίζουν να διαμαρτύρονται για δυσκολίες πρόσβασης σε ρευστότητα, παρά τη βελτίωση των βασικών οικονομικών δεικτών και την ανάκαμψη της τραπεζικής κερδοφορίας.
Οι προτάσεις για «πατριωτική εισφορά»
Ο Αλέξης Τσίπρας προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των υπερκερδών, ζητώντας την επιβολή «πατριωτικής εισφοράς» στις τράπεζες και στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.
Παράλληλα, εισηγείται την κατάργηση των καταχρηστικών χρεώσεων και προμηθειών στις καθημερινές συναλλαγές, καθώς και μια δικαιότερη φορολόγηση των μερισμάτων.
Η παρέμβασή του εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια επανατοποθέτησής του στο δημόσιο διάλογο με έμφαση στις κοινωνικές ανισότητες, το κόστος ζωής και τη λειτουργία της αγοράς προς όφελος – όπως υποστηρίζει – λίγων ισχυρών οικονομικών κέντρων.
Πολιτική στόχευση με κοινωνικό αποτύπωμα
Η επιλογή του πρώην πρωθυπουργού να επαναφέρει στο επίκεντρο το τραπεζικό σύστημα έχει σαφή πολιτική στόχευση. Σε μια συγκυρία όπου τα υψηλά επιτόκια, οι προμήθειες και το στεγαστικό κόστος πιέζουν μεγάλο μέρος της κοινωνίας, η κριτική προς τις τράπεζες παραμένει πεδίο με έντονη κοινωνική απήχηση.
Με τη φράση «όσο δύσκολο είναι να έχεις το θάρρος να συγκρουστείς με τα συμφέροντα και την ευθύνη να στηρίξεις την κοινωνία», ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να δώσει πολιτικό και ιδεολογικό στίγμα απέναντι σε ένα ζήτημα που αγγίζει άμεσα καταθέτες, δανειολήπτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
