Η ακρίβεια επιστρέφει με ένταση στην ελληνική οικονομία, καθώς ο πληθωρισμός τον Απρίλιο αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 5%, επαναφέροντας συνθήκες πίεσης που παραπέμπουν στην περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Οι αυξήσεις σε καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα, μεταφορές και βασικά είδη διατροφής συμπιέζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ενώ η καταναλωτική ψυχολογία επιδεινώνεται αισθητά.
Νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού
Οι τιμοληψίες της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή τον Απρίλιο κινήθηκε στην περιοχή του 4,9% με 5%, από 3,9% τον Μάρτιο, καταγράφοντας νέα ισχυρή επιτάχυνση.
Η άνοδος αποδίδεται κυρίως στις ανατιμήσεις στην ενέργεια, τα καύσιμα και τις μεταφορές, αλλά και στις αυξημένες τιμές βασικών τροφίμων. Ιδιαίτερα έντονες εμφανίζονται οι πιέσεις στις αεροπορικές μεταφορές, στο ηλεκτρικό ρεύμα και στα καύσιμα κίνησης, με το πετρέλαιο και τη βενζίνη να επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 4,6% τον Απρίλιο από 3,4% τον Μάρτιο, με βασικό μοχλό την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους κατά 21,9%.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει ήδη πρόσθετες παρεμβάσεις στήριξης, διατηρώντας δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται η συνέχιση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.
Αναθεωρούνται προς τα πάνω οι προβλέψεις
Οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις οδηγούν σε αναθεώρηση των προβλέψεων για το σύνολο του έτους. Το υπουργείο Οικονομικών τοποθετεί πλέον τον μέσο πληθωρισμό του 2026 στο 3,2%, από αρχική πρόβλεψη 2,2%.
Αντίστοιχες αναθεωρήσεις έχουν πραγματοποιήσει και η Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εκτιμώντας ότι οι ανατιμήσεις θα διατηρηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί.
Οι εξελίξεις ενισχύουν τις ανησυχίες για την ανθεκτικότητα της κατανάλωσης και τη συνολική πορεία της οικονομίας, καθώς η αγοραστική δύναμη συνεχίζει να διαβρώνεται.
Τα νοικοκυριά περνούν σε «άμυνα»
Η εικόνα αποτυπώνεται έντονα και στην ψυχολογία των καταναλωτών. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ, τα κυρίαρχα συναισθήματα που καταγράφονται είναι ο φόβος, το άγχος και η ανασφάλεια απέναντι στο νέο κύμα ακρίβειας.
Τα νοικοκυριά περιορίζουν σταδιακά τις δαπάνες τους, αναβάλλουν αγορές ένδυσης και διασκέδασης, ενώ στρέφονται σε φθηνότερες επιλογές και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Το 42% δηλώνει ότι αναζητά πλέον πιο συστηματικά προσφορές και εκπτώσεις, ενώ το 40% επιλέγει οικονομικότερα προϊόντα. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 36% περιορίζει ακόμη και αγορές βασικών αγαθών.
Στην πίεση των τροφίμων προστίθενται οι αυξημένοι λογαριασμοί ενέργειας, τα καύσιμα αλλά και το υψηλό κόστος στέγασης, που εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Τι συμβαίνει στα σούπερ μάρκετ
Ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο 2,23% τον Απρίλιο του 2026, παρουσιάζοντας μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με τον Μάρτιο, αλλά παραμένοντας αυξημένος κατά 1,79% σε επίπεδο δωδεκαμήνου.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου τροφίμων, σημαντικό μέρος της πληθωριστικής πίεσης προέρχεται από τα νωπά φρούτα και λαχανικά, τα οποία επηρεάστηκαν έντονα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα των τελευταίων μηνών.
Η κατηγορία των φρέσκων φρούτων και λαχανικών κατέγραψε αύξηση τιμών 11,96%, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συνολική άνοδο.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στα τρόφιμα
Μεγάλες ανατιμήσεις σημειώθηκαν επίσης σε:
- Βρεφικές και παιδικές τροφές: +7,43%
- Αλλαντικά: +7,11%
- Φρέσκα κρέατα: +5,57%
- Φρέσκα ψάρια και θαλασσινά: +4,19%
Οι αυξήσεις στα κρέατα συνδέονται τόσο με την άνοδο των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα προϊόντα όσο και με τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, ενώ επιβαρυντικό ρόλο έπαιξαν και οι ασθένειες που έπληξαν μονάδες εκτροφής στην Ελλάδα.
Ποια προϊόντα εμφάνισαν μειώσεις
Παρά τη γενικευμένη ακρίβεια, ορισμένες κατηγορίες προϊόντων παρουσίασαν αποκλιμάκωση τιμών.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν σε:
- Είδη μίας χρήσης και οικιακά: -3,08%
- Κατεψυγμένα προϊόντα: -2,73%
- Αυγά, βούτυρα και ζωμοί: -1,78%
- Ζύμες νωπές και κατεψυγμένες: -1,37%
- Τροφές και είδη για κατοικίδια: -1,32%
Το ΙΕΛΚΑ αποδίδει τη σχετική σταθεροποίηση σε ορισμένες κατηγορίες στη βελτίωση των συνθηκών εφοδιασμού, στη μείωση τιμών παραγωγού και στις οικονομίες κλίμακας που επιτυγχάνουν οι μεγάλες αλυσίδες.
Ο ρόλος των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας
Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών παίζουν τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία ενισχύουν συνεχώς τα μερίδιά τους στα σούπερ μάρκετ.
Οι μεγάλες αλυσίδες αξιοποιούν τη μεγαλύτερη κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων και τη διαπραγματευτική ισχύ τους, πετυχαίνοντας καλύτερες τιμές προμήθειας και ταχύτερη προσαρμογή στις μεταβολές της αγοράς.
Παρά τις επιμέρους αποκλιμακώσεις, η συνολική εικόνα παραμένει επιβαρυμένη. Η επιστροφή του πληθωρισμού κοντά στο 5% δημιουργεί νέα δεδομένα για την οικονομία και αυξάνει την πίεση προς την κυβέρνηση για πρόσθετα μέτρα στήριξης, σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά εμφανίζουν ολοένα μικρότερη αντοχή απέναντι στην ακρίβεια.
