Με μια από τις πιο αιχμηρές παρεμβάσεις του μετά την επιστροφή του στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, ο Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε από το Άαχεν ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο ιστορικής μοναξιάς και γεωπολιτικής αβεβαιότητας, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιταχύνει τις αποφάσεις της σε άμυνα, τεχνητή νοημοσύνη και ενεργειακή ασφάλεια.
Παραλαμβάνοντας το Διεθνές Βραβείο Καρλομάγνου, ο Ιταλός τεχνοκράτης και πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: η εποχή της δεδομένης αμερικανικής προστασίας και της γεωπολιτικής σταθερότητας έχει τελειώσει.
«Για πρώτη φορά στη ζωή μας είμαστε μόνοι»
Η φράση που κυριάρχησε στην ομιλία του Μάριο Ντράγκι ήταν η διαπίστωση ότι «για πρώτη φορά στη ζώσα μνήμη, είμαστε πραγματικά μόνοι μαζί», αποτυπώνοντας την ανησυχία του για τη νέα διεθνή πραγματικότητα που διαμορφώνεται μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην αμερικανική προεδρία.
Ο Ντράγκι υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται πλέον «πιο απρόβλεπτες και πιο συγκρουσιακές», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ουάσιγκτον να μην εγγυάται στο μέλλον την ασφάλεια της Ευρώπης με τον τρόπο που συνέβαινε μεταπολεμικά.
Η παρέμβασή του είχε ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς έγινε ενώπιον κορυφαίων Ευρωπαίων ηγετών, μεταξύ των οποίων ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το σχέδιο Ντράγκι για την ευρωπαϊκή οικονομία
Ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ επανέφερε στο προσκήνιο και την έκθεση που παρουσίασε το 2024 για την ανασυγκρότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, ένα σχέδιο που προτείνει μαζικές επενδύσεις προκειμένου η Ευρώπη να ανακτήσει ανταγωνιστικότητα απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κόστος εφαρμογής των προτάσεων έχει πλέον αυξηθεί στα 1,2 τρισ. ευρώ ετησίως, ένδειξη του μεγέθους της υστέρησης που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια.
Ο Ντράγκι περιέγραψε μια Ευρώπη που παλεύει με χαμηλή ανάπτυξη, αδύναμη παραγωγικότητα και καθυστέρηση στην τεχνολογική μετάβαση, την ώρα που οι διεθνείς ανταγωνιστές της επενδύουν επιθετικά σε καινοτομία και στρατηγικές βιομηχανίες.
Τεχνητή νοημοσύνη και άμυνα στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη και την άμυνα, χαρακτηρίζοντάς τες δύο κρίσιμα πεδία στα οποία η Ευρώπη οφείλει να κινηθεί άμεσα και συντονισμένα.
Ο Μάριο Ντράγκι υπογράμμισε ότι οι στρατηγικές εξαρτήσεις της Ευρώπης πρέπει να επανεξεταστούν συνολικά, προειδοποιώντας ότι η λογική της «ανοιχτής αγοράς χωρίς όρια» δεν αρκεί πλέον σε έναν κόσμο αυξανόμενων γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
«Αν η ανοιχτότητα παραμένει η μοναδική μας απάντηση, τότε αυτό ισοδυναμεί με απουσία απόφασης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι ενεργειακές υποδομές δεν αποτελούν μόνο οικονομικό ζήτημα αλλά βασικό παράγοντα ασφάλειας και στρατηγικής κυριαρχίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κριτική στις αργές αποφάσεις της ΕΕ
Ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός άσκησε ανοιχτή κριτική και στον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λέγοντας ότι οι ευρωπαϊκές διαδικασίες συχνά «αραιώνουν και καθυστερούν» τις αναγκαίες αποφάσεις μέχρι το σημείο που οι τελικές πολιτικές να υπολείπονται των πραγματικών αναγκών.
Περιέγραψε έναν φαύλο κύκλο πολιτικής αδυναμίας, στον οποίο η αργή υλοποίηση αποφάσεων υπονομεύει την αξιοπιστία των θεσμών και τελικά δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αποτελεσματική δράση.
«Η αδύναμη εφαρμογή διαβρώνει τη νομιμοποίηση και η αδύναμη νομιμοποίηση καθιστά ακόμη δυσκολότερη την εφαρμογή πολιτικών. Πρέπει να σπάσουμε αυτόν τον κύκλο», υπογράμμισε.
Η Ευρώπη μπροστά σε ιστορική καμπή
Η ομιλία Ντράγκι στο Άαχεν επιβεβαίωσε ότι η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης μετατοπίζεται πλέον από τη δημοσιονομική πειθαρχία προς την ασφάλεια, τη βιομηχανική πολιτική και τη γεωπολιτική αυτονομία.
Το μήνυμα του πρώην προέδρου της ΕΚΤ ήταν σαφές: χωρίς ταχύτερες αποφάσεις, κοινές επενδύσεις και στρατηγική συνοχή, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να βρεθεί θεατής των διεθνών εξελίξεων σε μια περίοδο βαθιάς αναδιάταξης της παγκόσμιας ισορροπίας.
