Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το πολεμικό ναυτικό και η αεροπορία του Ιράν έχουν «αφανιστεί», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή μιας συμφωνίας με την Τεχεράνη που θα εγκριθεί από την Ουάσινγκτον.
Μιλώντας σε τελετή αποφοίτησης της Ακαδημίας της Ακτοφυλακής στο Κονέκτικατ, ο Τραμπ περιέγραψε ένα σκηνικό πλήρους στρατιωτικής αποδυνάμωσης του Ιράν, συνδέοντας την εξέλιξη με την αμερικανική στρατηγική πίεσης στην περιοχή και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Το ναυτικό τους αφανίστηκε. Η αεροπορία τους αφανίστηκε. Σχεδόν τα πάντα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε περαιτέρω στρατιωτική δράση ή αν το Ιράν θα καταλήξει σε συμφωνία.
«Ή συμφωνία ή κλιμάκωση» – το μήνυμα της Ουάσινγκτον
Ο αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τη γνωστή λογική διλήμματος που έχει υιοθετήσει τους τελευταίους μήνες, παρουσιάζοντας δύο μόνο εκδοχές για την επόμενη φάση της κρίσης: είτε μια νέα φάση στρατιωτικής πίεσης, είτε μια υπογραφή συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα.
«Θα δούμε τι θα συμβεί. Μπορεί να χρειαστεί να τους χτυπήσουμε ακόμα πιο σκληρά, αλλά μπορεί και όχι», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ανανέωσης των επιθέσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, χαρακτηρίζοντας τον στόχο αυτό αδιαπραγμάτευτο. «Είναι πολύ απλό», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η αμερικανική στάση παραμένει σταθερή παρά τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Πίεση και διαπραγματεύσεις στο τελευταίο στάδιο
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Τραμπ, οι συνομιλίες με την Τεχεράνη βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με την Ουάσινγκτον να διατηρεί ταυτόχρονα στρατιωτική πίεση στο τραπέζι ως εργαλείο διαπραγμάτευσης.
Ο ίδιος περιέγραψε μια εικόνα σχεδόν ολοκληρωτικής αποδόμησης των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, λέγοντας ότι «όλα έχουν χαθεί» και επαναλαμβάνοντας πως το ερώτημα πλέον αφορά την τελική πολιτική επιλογή των ΗΠΑ: περαιτέρω στρατιωτική δράση ή συμφωνία.
Η ρητορική αυτή εντάσσεται στη στρατηγική που έχει διαμορφώσει η αμερικανική πλευρά μετά την κατάπαυση του πυρός που είχε ανακοινωθεί πριν από περίπου έξι εβδομάδες, με το πλαίσιο να παραμένει εύθραυστο και τις ισορροπίες στην περιοχή να χαρακτηρίζονται από ένταση.
Σκληρή γλώσσα σε κρίσιμη συγκυρία
Η τοποθέτηση του Τραμπ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση αυξημένης αστάθειας, με τις ΗΠΑ να επιχειρούν να συνδυάσουν στρατιωτική αποτροπή και διπλωματική πίεση.
Η αναφορά του σε «τελειωμένο» ιρανικό ναυτικό και αεροπορία δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένα στοιχεία, ωστόσο εντάσσεται στη συνολική γραμμή σκληρής ρητορικής απέναντι στην Τεχεράνη, η οποία συνδέεται άμεσα με το πυρηνικό της πρόγραμμα και τις περιφερειακές της επιδιώξεις.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται να κρατά ανοιχτούς διαύλους διαπραγμάτευσης, επιχειρώντας να αποτρέψει μια νέα στρατιωτική σύγκρουση πλήρους κλίμακας, χωρίς όμως να εγκαταλείπει την απειλή στρατιωτικής δράσης.
Το επόμενο βήμα παραμένει ανοιχτό
Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύεται από τις δηλώσεις του Τραμπ αφορά την κατεύθυνση που θα πάρει η αμερικανική πολιτική τις επόμενες εβδομάδες. Η επιλογή μεταξύ μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης και μιας συμφωνίας με το Ιράν παραμένει, όπως ο ίδιος είπε, ανοιχτή.
Η ρητορική της Ουάσινγκτον δείχνει ότι η πίεση θα συνεχιστεί σε υψηλό επίπεδο, με την αβεβαιότητα να παραμένει κεντρικό στοιχείο στη σχέση των δύο χωρών και στις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.
