Το επόμενο βήμα στη ρύθμιση της αγοράς καταναλωτικής πίστης προανήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που στοχεύει στη μείωση των τραπεζικών επιβαρύνσεων και στην ενίσχυση της διαφάνειας. Οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου, που αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Ανάπτυξης, εισάγουν δύο κομβικές παρεμβάσεις: δικαίωμα υπαναχώρησης από δανειακές συμβάσεις και περιορισμό των υπερβολικών χρεώσεων.
Δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών
Για πρώτη φορά, οι δανειολήπτες αποκτούν τη δυνατότητα να ακυρώνουν σύμβαση καταναλωτικού δανείου ή πιστωτικής κάρτας εντός 14 ημερών από την υπογραφή της, χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις. Η ρύθμιση αφορά δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις, όπως καταναλωτικά προϊόντα και πιστωτικές κάρτες, και εκτιμάται ότι θα καλύπτει ποσά έως 100.000 ευρώ.
Η πρόβλεψη αυτή μεταφέρει στο τραπεζικό πεδίο ένα μοντέλο προστασίας που ήδη ισχύει σε άλλους κλάδους της αγοράς, ενισχύοντας τη δυνατότητα των καταναλωτών να επανεξετάζουν τις επιλογές τους χωρίς οικονομικό κόστος.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη
Σε περίπτωση υπαναχώρησης, ο δανειολήπτης θα επιστρέφει το κεφάλαιο που έχει λάβει, μαζί με τους τόκους που έχουν τρέξει έως τη στιγμή της ακύρωσης. Δεν θα επιβάλλονται, όμως, πρόσθετες χρεώσεις, όπως προμήθειες, πέναλτι πρόωρης εξόφλησης ή άλλες επιβαρύνσεις που αυξάνουν το συνολικό κόστος του δανείου.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη στοχεύει στη μείωση των «κρυφών» χρεώσεων, που συχνά μετατρέπουν ένα φαινομενικά διαχειρίσιμο δάνειο σε μακροχρόνια οικονομική επιβάρυνση.
«Κόφτης» στα πανωτόκια και στις συνολικές χρεώσεις
Το δεύτερο βασικό σκέλος του νομοσχεδίου αφορά τον περιορισμό των επιτοκίων και των συνολικών επιβαρύνσεων. Προβλέπεται ανώτατο όριο στο συνολικό ποσό που καλείται να αποπληρώσει ο δανειολήπτης, με στόχο τον περιορισμό πρακτικών υπερχρέωσης.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το σύνολο των τόκων και των επιπλέον χρεώσεων δεν θα μπορεί να υπερβαίνει ένα εύρος της τάξης του 30% έως 50% πάνω από το αρχικό κεφάλαιο. Η παρέμβαση αυτή επιχειρεί να ανακόψει την εκρηκτική αύξηση των οφειλών σε περιπτώσεις καθυστερήσεων, όπου οι προσαυξήσεις συσσωρεύονται ταχύτατα.
Στόχος η αποτροπή της υπερχρέωσης
Οι αλλαγές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα επιτόκια σε πιστωτικές κάρτες και καταναλωτικά δάνεια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, πιέζοντας τα νοικοκυριά. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δημιουργήσει σαφέστερους κανόνες, να ενισχύσει τη δυνατότητα αποπληρωμής και να αποτρέψει την παγίδευση δανειοληπτών σε κύκλους χρέους.
Η τελική μορφή των ρυθμίσεων θα προκύψει μετά τη δημόσια διαβούλευση, ωστόσο η κατεύθυνση είναι σαφής: περισσότερη διαφάνεια στις συμβάσεις, περιορισμός των επιβαρύνσεων και ενίσχυση της θέσης των καταναλωτών απέναντι στο τραπεζικό σύστημα.
