Υπάρχουν συγγραφείς που αφηγούνται ιστορίες και υπάρχουν κι εκείνοι που καταγράφουν τον παλμό μιας ολόκληρης εποχής. Ο Διονύσης Χαριτόπουλος ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Toυ Χρόνη Διαμαντόπουλου
Η τιμητική έκδοση «50 χρόνια γραπτώς» (εκδ. Τόπος) δεν αποτελεί απλώς μια ανθολόγηση συνεντεύξεων• είναι ένα πολύτιμο αποτύπωμα σκέψης, μια διαδρομή πενήντα χρόνων μέσα από τον λόγο ενός συγγραφέα που δεν έπαψε ποτέ να παρατηρεί, να αμφισβητεί και να κατανοεί. Από το 1976 έως το 2026, ο Χαριτόπουλος συνομιλεί με την πραγματικότητα και μας παραδίδει έναν λόγο άμεσο, ανεπιτήδευτο και βαθιά ανθρώπινο.
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αναδύεται ένας δημιουργός που κινείται με την ίδια άνεση ανάμεσα σε φαινομενικά αντίθετους κόσμους: από την ησυχία του βουνού στο Καρπενήσι έως τη ζωντάνια και τη σκληράδα του Πειραιά, της γενέτειράς του. Αυτή η διαρκής μετακίνηση δεν είναι μόνο γεωγραφική• είναι υπαρξιακή και βαθιά λογοτεχνική.
Η γλώσσα του παραμένει ατόφια, απαλλαγμένη από περιττές επιτηδεύσεις. Μέσα από αυτήν, έννοιες που συχνά προσπερνάμε —η μνήμη, η ταυτότητα, η καθημερινότητα, η ιστορία— φωτίζονται ξανά, αποκτούν βάρος και γίνονται κεντρικές. Ο Χαριτόπουλος δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει• επιδιώκει να δει καθαρά. Και αυτή η καθαρότητα είναι που κάνει το έργο του διαχρονικό.
Στις 368 σελίδες αυτής της έκδοσης, ανάμεσα σε τόσες σημαντικές συνομιλίες με εκλεκτούς συναδέλφους, περιλαμβάνεται και η συνέντευξη που μου παραχώρησε το 2022 για το AnatropiΝews.
Ομολογώ πως για μένα αυτή η συμπερίληψη αποτελεί τιμή. Όχι γιατί ξεχωρίζει από τις άλλες —είναι μία συνέντευξη μέσα σε τόσες— αλλά γιατί αφορά σε έναν συγγραφέα που θαυμάζω βαθιά.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος είναι, για μένα, ένας δημιουργός της δωρικότητας και της επιμονής. Ένας άνθρωπος που δεν βιάζεται να μιλήσει, που αφήνει τον χρόνο της σιωπής να ωριμάσει μέσα του, πριν καταλήξει σε εκείνα τα πυκνά, πολύτιμα «διαμάντια» λόγου που τον χαρακτηρίζουν.
Αν κάτι κρατώ από εκείνη τη συνομιλία —και από τη συνολική του διαδρομή— είναι ακριβώς αυτό: πως η γραφή δεν είναι επίδειξη, αλλά κατάκτηση. Και πως το ουσιώδες δεν βρίσκεται στον θόρυβο, αλλά στην ακρίβεια και στην αντοχή του χρόνου.
