Αντιμέτωπη με ένα σενάριο αιφνίδιας ενεργειακής ασφυξίας βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς εντείνεται η ανησυχία για σοβαρές ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών, σε περίπτωση που δεν αποκατασταθεί άμεσα η ροή μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times, η προειδοποίηση προέρχεται από την ACI Europe, η οποία εκπροσωπεί τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και έχει ήδη απευθυνθεί με επιστολή σε κορυφαίους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας.
Η προειδοποίηση είναι σαφής: εάν η διέλευση από τα Στενά δεν αποκατασταθεί με σταθερό και ουσιαστικό τρόπο εντός των επόμενων τριών εβδομάδων, η έλλειψη καυσίμων θα εξελιχθεί σε πανευρωπαϊκό πρόβλημα, με άμεσες συνέπειες για τις αερομεταφορές και την οικονομία.
Πιέσεις σε πτήσεις, τουρισμό και οικονομική δραστηριότητα
Οι επιπτώσεις ενός τέτοιου σεναρίου εκτείνονται πολύ πέρα από τις αυξήσεις τιμών. Η αεροπορική βιομηχανία προειδοποιεί για σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία των αεροδρομίων, περικοπές δρομολογίων και ευρύτερο πλήγμα στον τουρισμό, σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση κορυφώνεται ενόψει της θερινής σεζόν.
Η χρονική συγκυρία καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο εύθραυστη. Πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες βασίζουν σημαντικό μέρος των εσόδων τους στους καλοκαιρινούς μήνες, με την αεροπορική συνδεσιμότητα να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Εκτίναξη τιμών και επίμονο κόστος
Η κρίση έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στις αγορές. Το κόστος καυσίμων αεροσκαφών στη βορειοδυτική Ευρώπη έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ η τιμή του πετρελαίου έχει επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Ο γενικός διευθυντής της International Air Transport Association, Willie Walsh, προειδοποιεί ότι ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, οι πιέσεις στις τιμές καυσίμων και αεροπορικών εισιτηρίων θα παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ήδη ορατά τα πρώτα σημάδια κρίσης
Οι επιπτώσεις έχουν αρχίσει να γίνονται αισθητές σε επιμέρους αγορές. Επτά αεροδρόμια στην Ιταλία έχουν επιβάλει περιορισμούς στον ανεφοδιασμό, ενώ αεροπορικές εταιρείες προχωρούν σε περικοπές δρομολογίων υπό το βάρος του αυξημένου κόστους. Παράλληλα, ορισμένα κράτη εξετάζουν μέτρα για την προστασία των διαθέσιμων αποθεμάτων.
Την ίδια στιγμή, προμηθευτές καυσίμων δηλώνουν ότι δεν μπορούν να εγγυηθούν επαρκείς παραδόσεις προς την ευρωπαϊκή αγορά μετά τον Μάιο, εντείνοντας την αβεβαιότητα για τη συνέχεια.
Η δομική αδυναμία της ευρωπαϊκής αγοράς καυσίμων
Η κρίση αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την περιορισμένη ικανότητα διύλισης καυσίμων αεροσκαφών εντός Ευρώπης και τη σημαντική εξάρτηση από εισαγωγές. Η απουσία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης της παραγωγής και της διαθεσιμότητας επιτείνει τους κινδύνους.
Η ACI Europe ζητά την άμεση δημιουργία ενός τέτοιου μηχανισμού, ώστε να διασφαλιστεί καλύτερος συντονισμός και να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη κρίση εφοδιασμού.
Το μήνυμα των ευρωπαϊκών αεροδρομίων είναι ξεκάθαρο: αν η «βαλβίδα» των Στενών του Ορμούζ παραμείνει κλειστή, η επόμενη μεγάλη κρίση δεν θα αφορά μόνο τις τιμές της ενέργειας, αλλά την ίδια τη λειτουργία και τη συνδεσιμότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
