Μία δέσμη οκτώ στοχευμένων μέτρων συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση των οριστικών δημοσιονομικών στοιχείων του 2025 από την ΕΛΣΤΑΤ. Το κυβερνητικό πακέτο επιχειρεί να μεταφράσει την υπεραπόδοση της οικονομίας σε άμεση ενίσχυση εισοδήματος και ελάφρυνση βαρών, σε μια περίοδο έντονων διεθνών πιέσεων και αυξημένου κόστους ζωής.
Η κυβερνητική αφήγηση εστιάζει στην «επιστροφή του πλεονάσματος στην κοινωνία», με παρεμβάσεις που καλύπτουν ευρύ φάσμα του πληθυσμού: οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους, ενοικιαστές, αγρότες, αλλά και οφειλέτες με ληξιπρόθεσμα χρέη.
Υπεραπόδοση οικονομίας και δημοσιονομικός χώρος
Τα στοιχεία που επιβεβαιώθηκαν τόσο από την ΕΛΣΤΑΤ όσο και από την Eurostat καταγράφουν υπερπλεόνασμα υψηλότερο των αρχικών προβλέψεων, εξέλιξη που χαρακτηρίζεται σπάνια ακόμη και για ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, η υπεραπόδοση αυτή δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο περίπου 800 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 300 εκατ. είχαν ήδη διοχετευθεί σε προηγούμενες παρεμβάσεις, ενώ τα υπόλοιπα 500 εκατ. συγκροτούν το νέο πακέτο μέτρων.
Η κυβέρνηση αποδίδει την επίδοση αυτή σε έναν συνδυασμό παραγόντων: περιορισμό δαπανών, ενίσχυση της ανάπτυξης, αύξηση των εσόδων μέσω καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και ταυτόχρονη μείωση του δημόσιου χρέους.
Οι βασικοί ωφελούμενοι: Πέντε κοινωνικές ομάδες στο επίκεντρο
Το «μέρισμα» της ανάπτυξης κατευθύνεται σε πέντε βασικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο από την ακρίβεια:
Οικογένειες με παιδιά: περίπου 975.000 οικογένειες, δηλαδή 3,3 εκατ. πολίτες.
Συνταξιούχοι και άτομα με αναπηρία: 1,87 εκατ. δικαιούχοι, με σημαντική διεύρυνση της βάσης.
Ενοικιαστές: πάνω από 1 εκατ. πολίτες, που αντιστοιχούν στο 86% του συνόλου.
Αγρότες: περίπου 250.000 παραγωγοί στον πρωτογενή τομέα.
Οφειλέτες: 1,3 εκατ. μικροοφειλέτες και περίπου 284.000 επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες.
Η διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων οδηγεί σε κάλυψη του 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών και του 80% των οικογενειών με παιδιά.
Ενέργεια και παραγωγή: Επιδότηση diesel και λιπασμάτων
Στο πεδίο της ενεργειακής επιβάρυνσης και του κόστους παραγωγής, η κυβέρνηση επεκτείνει δύο κρίσιμα μέτρα:
Επιδότηση diesel: Η επιδότηση των 20 λεπτών ανά λίτρο παρατείνεται για τον μήνα Μάιο. Το μέτρο αφορά το σύνολο των κατόχων οχημάτων diesel και εκτιμάται ότι κοστίζει 55 εκατ. ευρώ, λειτουργώντας ως άμεση ανάσα για μεταφορές, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Επιδότηση λιπασμάτων: Παρατείνεται έως τον Αύγουστο η κάλυψη του 15% της αξίας αγοράς λιπασμάτων. Το μέτρο αφορά περίπου 250.000 αγρότες και επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα, με πρόσθετο κόστος 23 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η συγκράτηση του κόστους παραγωγής και η αποτροπή περαιτέρω αυξήσεων στις τιμές τροφίμων.
Άμεσες ενισχύσεις: Οικογένειες και συνταξιούχοι
Σημαντικό μέρος του πακέτου αφορά άμεσες δημοσιονομικές μεταβιβάσεις:
Ενίσχυση οικογενειών: Καταβάλλεται εφάπαξ ποσό 150 ευρώ για κάθε παιδί, χωρίς αίτηση, στα τέλη Ιουνίου. Το μέτρο καλύπτει σχεδόν το 80% των οικογενειών με παιδιά και στοχεύει στην άμεση ενίσχυση της κατανάλωσης.
Στήριξη συνταξιούχων: Η ετήσια ενίσχυση αυξάνεται στα 300 ευρώ καθαρά και αποκτά μόνιμο χαρακτήρα. Παράλληλα, διευρύνονται τα κριτήρια ώστε να καλύπτει 1,9 εκατ. δικαιούχους, δηλαδή το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, καθώς και ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.
Στέγαση: Διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου
Στο πεδίο της στεγαστικής πίεσης, αυξάνονται τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως. Η παρέμβαση διευρύνει τον αριθμό των δικαιούχων κατά 70.000 επιπλέον νοικοκυριά, φτάνοντας συνολικά πάνω από 1 εκατ. ενοικιαστές.
Η στόχευση είναι η μερική απορρόφηση των πιέσεων από την αύξηση των ενοικίων, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα, όπου το στεγαστικό κόστος έχει εξελιχθεί σε μείζον κοινωνικό ζήτημα.
Ιδιωτικό χρέος: Τρεις παρεμβάσεις για αποσυμφόρηση
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με τρεις βασικές παρεμβάσεις:
Άρση κατασχέσεων: Δίνεται η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής και έχουν ρυθμιστεί τα υπόλοιπα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση.
Διεύρυνση εξωδικαστικού μηχανισμού: Εντάσσονται πλέον και οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, διευκολύνοντας περίπου 300.000 πολίτες και μικρές επιχειρήσεις.
Ρύθμιση 72 δόσεων: Οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023 μπορούν να ενταχθούν σε ρύθμιση έως 72 δόσεων, υπό την προϋπόθεση τακτοποίησης νεότερων χρεών.
Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν τόσο στην ανακούφιση των οφειλετών όσο και στην επανένταξή τους στην οικονομική δραστηριότητα.
Δημοσιονομικό αποτύπωμα και πολιτική στόχευση
Το συνολικό κόστος των μέτρων ανέρχεται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής που περιλαμβάνει μείωση φόρων, αύξηση κατώτατου μισθού και ενίσχυση εισοδημάτων.
Παράλληλα, συνδέεται με τα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα ύψους 300 εκατ. ευρώ που στόχευαν στην απορρόφηση των επιπτώσεων από τη διεθνή κρίση και ειδικότερα τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή.
Το πολιτικό μήνυμα: Ανάχωμα στην κρίση με όρους ισορροπίας
Στο πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην κοινωνική στήριξη και τη δημοσιονομική πειθαρχία. Το αφήγημα που προβάλλεται είναι ότι τα μέτρα αποτελούν το μέγιστο δυνατό χωρίς να διαταραχθεί η σταθερότητα της οικονομίας.
Η ρητορική περί «μερίσματος προόδου» συνοδεύεται από την αναγνώριση ότι οι διεθνείς πιέσεις —ενεργειακές, γεωπολιτικές και πληθωριστικές— συνεχίζουν να επηρεάζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Σε αυτό το πλαίσιο, το πακέτο των παρεμβάσεων λειτουργεί ως ένα προσωρινό αλλά στοχευμένο ανάχωμα, με στόχο τη στήριξη της κοινωνικής συνοχής και την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας σε μια περίοδο αβεβαιότητας.
