Σαφές μήνυμα για τις γεωοικονομικές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης κρίσης στον Περσικό Κόλπο έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Εστιάζοντας στο ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, προειδοποίησε για σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό αργού πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων.
Όπως σημείωσε, μια τέτοια εξέλιξη θα πυροδοτούσε αλυσιδωτές συνέπειες: αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, ελλείψεις σε λιπάσματα, ενίσχυση πληθωριστικών πιέσεων και επιβράδυνση της ανάπτυξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. «Καμία χώρα δεν είναι άτρωτη», τόνισε, παρά τη σχετική ανθεκτικότητα που εμφανίζει η ελληνική οικονομία.
Προτεραιότητα η διπλωματία και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας
Ο πρωθυπουργός ανέδειξε ως άμεση προτεραιότητα την επίτευξη μιας μόνιμης κατάπαυσης του πυρός, υπογραμμίζοντας τον κρίσιμο ρόλο της ναυσιπλοΐας για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Ξεκαθάρισε ότι η επιβολή διοδίων ή περιορισμών σε ανοιχτές θαλάσσιες οδούς θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για το διεθνές εμπόριο.
Επικαλούμενος την εμπειρία από τον πόλεμο στην Ουκρανία, υπογράμμισε την ανάγκη ετοιμότητας για το χειρότερο σενάριο, επισημαίνοντας την εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο τα προηγούμενα χρόνια. Σε αυτό το πλαίσιο, έθεσε ως στρατηγικό στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής αυτονομίας.
Ενεργειακή στρατηγική: ΑΠΕ, LNG και ανάγκη για ενιαία αγορά
Ο κ. Μητσοτάκης παρουσίασε την ελληνική ενεργειακή στρατηγική ως παράδειγμα προσαρμογής, με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο. Όπως είπε, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, αξιοποιώντας συνδυασμό αιολικής, ηλιακής και υδροηλεκτρικής παραγωγής.
Παράλληλα, στάθηκε στο διαχρονικό πρόβλημα του κατακερματισμού της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς, σημειώνοντας ότι απουσιάζει μια πραγματικά ενιαία αγορά που θα επιτρέπει τη διαμοίραση φθηνής ενέργειας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επενδύσεις για την ανάδειξη της Ελλάδας σε πύλη εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου, κυρίως από τις ΗΠΑ, με στόχο την τροφοδοσία της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Πυρηνική ενέργεια και ρεαλισμός απέναντι στην κρίση
Σε μια παρέμβαση με σαφή αιχμή προς ευρωπαϊκές επιλογές του παρελθόντος, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε λανθασμένη την απόφαση της Γερμανία να εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη οφείλει να κινηθεί με ρεαλισμό και να εντάξει την πυρηνική τεχνολογία στο ενεργειακό της μείγμα, επενδύοντας παράλληλα σε δική της τεχνογνωσία.
Άμυνα, στρατηγική αυτονομία και ρόλος της Ευρώπης
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή άμυνα, έθεσε στο τραπέζι την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ, επισημαίνοντας την ανάγκη καλύτερου συντονισμού και ετοιμότητας. Έκανε ειδική μνεία στη στήριξη προς την Κύπρο μετά από επιθέσεις με drones, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν δοκιμασία για την ευρωπαϊκή συνοχή.
Ταυτόχρονα, ανέδειξε τη σημασία των στρατηγικών συνεργασιών με τις χώρες του Κόλπου, αλλά και την ανάγκη πιο ευέλικτων σχημάτων συνεργασίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως «συνασπισμοί των προθύμων».
Γεωπολιτική ισορροπία και ανοιχτά μέτωπα
Ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι ευρωπαϊκός πόλεμος, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη για την επίλυσή του ανήκει πρωτίστως στα εμπλεκόμενα μέρη. Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στην Ουκρανία, στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας την ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας στον Λίβανο και ανοικοδόμησης της Γάζας, με στόχο μια λύση δύο κρατών. Στάθηκε επίσης στην προστασία των χριστιανικών πληθυσμών στη Συρία, όπου καταγράφονται περιστατικά διώξεων.
Ανταγωνιστικότητα, ΗΠΑ – Κίνα και ενεργειακές εξαρτήσεις
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός έθεσε ως βασικές προτεραιότητες της Ευρώπης την ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, καλώντας σε επενδύσεις στην καινοτομία και την κοινή ευρωπαϊκή βιομηχανία. Επισήμανε την ανάγκη εξισορρόπησης των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και διαχείρισης της πρόκλησης που θέτει η Κίνα, ιδιαίτερα στον τομέα των πρώτων υλών.
Παράλληλα, προανήγγειλε συνέχιση των ερευνών για φυσικό αέριο στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι μια ενδεχόμενη ανακάλυψη θα είχε ευρωπαϊκή διάσταση, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.
