Η πιθανότητα επαναφοράς του Fuel Pass, του μέτρου που εφαρμόστηκε το 2022 για τη στήριξη των οδηγών απέναντι στις αυξήσεις των καυσίμων, βρίσκεται εκ νέου στο τραπέζι, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης. Μιλώντας στο Mega, άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση εξετάζει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, ωστόσο υπογράμμισε ότι προς το παρόν δεν έχει ληφθεί απόφαση, καθώς το βασικό ερώτημα είναι η διάρκεια και η ένταση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή που πιέζει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Fuel Pass: Εξαρτάται από τη διάρκεια της κρίσης
Ο υπουργός τόνισε ότι η συζήτηση για την επαναφορά του Fuel Pass συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης. Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση παρακολουθεί τις διεθνείς τιμές, καθώς το πετρέλαιο έχει ήδη ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, λίγες ημέρες μετά την κλιμάκωση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι ακόμη δεν υπάρχει λόγος ενεργοποίησης του μέτρου, επισημαίνοντας ότι απαιτείται περισσότερος χρόνος για να εκτιμηθεί το βάθος της κρίσης. Όπως ανέφερε, «πρέπει να δούμε πόσο θα διαρκέσει και πόσο βαθιά θα είναι η αναταραχή». Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι το συγκεκριμένο εργαλείο είχε σχεδιαστεί για να στηρίζει κυρίως τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά που πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις στα καύσιμα.
Μείωση του ΕΦΚ μόνο με ευρωπαϊκή απόφαση
Σε ό,τι αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης, αλλά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Όπως εξήγησε, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να υλοποιηθεί μόνο στο πλαίσιο μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που θα έδινε στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.
Ο υπουργός επισήμανε ότι χωρίς αντίστοιχη ευρωπαϊκή απόφαση η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να προχωρήσει σε μονομερή μείωση του φόρου. Αντίθετα, πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση μπορεί να εξετάσει άλλες, πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, παρόμοιες με εκείνες που εφαρμόστηκαν το 2022 για την ανακούφιση συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.
Ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις
Ο υπουργός εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την ταχύτητα επιστροφής στην κανονικότητα ακόμη και στην περίπτωση αποκλιμάκωσης της κρίσης. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ακόμη και αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τερματιστεί άμεσα, οι επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας θα χρειαστούν χρόνο για να απορροφηθούν.
Όπως ανέφερε, η επαναφορά των αγορών σε πιο σταθερές συνθήκες ενδέχεται να απαιτήσει τουλάχιστον δύο μήνες, διάστημα κατά το οποίο οι διεθνείς τιμές και οι αλυσίδες εφοδιασμού θα συνεχίσουν να επηρεάζονται από την αβεβαιότητα.
Η «τριπλέτα» των πιθανών παρεμβάσεων
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε ένα πλαίσιο τριών επιπέδων πολιτικής για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Το πρώτο αφορά στοχευμένα μέτρα στήριξης για τα νοικοκυριά που πλήττονται άμεσα από τις αυξήσεις στο κόστος ενέργειας και καυσίμων.
Το δεύτερο σχετίζεται με τη διάχυση των αυξήσεων σε ολόκληρη την οικονομία. Η άνοδος των τιμών της ενέργειας επηρεάζει το κόστος παραγωγής, από τα λιπάσματα έως τα τρόφιμα, μεταφέροντας πληθωριστικές πιέσεις σε πολλούς κλάδους.
Το τρίτο επίπεδο αφορά την ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης και την πιθανότητα συντονισμένων παρεμβάσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ
Καθοριστικός παράγοντας για την πορεία της ενεργειακής κρίσης παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Όπως τόνισε ο υπουργός, η βασική μεταβλητή για τις αγορές είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα παραμείνει ασταθής ή περιορισμένη η ναυσιπλοΐα στην περιοχή, καθώς μια παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις και ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
