Την έντονη και δικαιολογημένη αντίδραση του Snik προκάλεσε ένα ρεπορτάζ της εκπομπής “Το Πρωινό” σύμφωνα με το οποίο πέρασε το Σαββατοκύριακο στη Τζια με γοητευτική συνοδό.
Όπως είναι γνωστό (;) πληροφορίες θέλουν (;) τον ράπερ να έχει χωρίσει με την Ηλιάνα Παπαγεωργίου, ωστόσο, οι δυο τους δεν έχουν επιβεβαιώσει τον χωρισμό τους. Σύμφωνα πάντα με το “Πρωινό” η συνοδός του Snik στη Τζια είναι αεροσυνοδός και ονομάζεται Νάνσυ.
Ο ράπερ ανέβασε βίντεο στα stories του στο Instagram, όπου βρίζει με χυδαίες εκφράσεις τους συντελεστές της εκπομπής: ” Ρε τσι…α εκεί στο Πρωινό τι θα γίνει κάθε εβδομάδα με τα fake news. Θα ανεβάζετε βίντεο από πρόπερσι ή πριν από τρία χρόνια και θα λέτε fake news. Πάρτε μου ένα τσι…ι κάθε μέρα. Ξύπνησα βλέποντας τις μαλ…ς σας κάθε μέρα. Κουράσατε με το 4% που κάνετε. Κουράσατε, άντε”.
To KPMG Global Energy Institute ανακοινώνει την κυκλοφορία της έρευνας Insights for Energy Leaders: the key issues and priorities on the minds of Energy CEOs.
Έξι μήνες μετά την κυκλοφορία του KPMG 2020 CEO Outlook – COVID-19 Edition, η KPMG έρχεται να διερευνήσει εάν και πώς άλλαξε η προοπτική αυτών των 3 ετών στον ενεργειακό κλάδο. Σύμφωνα με την παγκόσμια έρευνα του 2021 CEO Outlook Pulse Survey η οποία αναδεικνύει ότι οι CEOs σε εταιρείες ενέργειας αφουγκράζονται την αλλαγή, επαναπροσδιορίζουν τους κινδύνους και αυξάνουν την αυτοπεποίθηση των προοπτικών ανάπτυξης του κλάδου.
Η βιομηχανία της ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί έναν απαραίτητο κλάδο για την οικονομία, καθώς οι οργανισμοί σε όλες τις βιομηχανίες αρχίζουν να προετοιμάζονται για μια νέα πραγματικότητα και ανάκαμψη από τον αντίκτυπο του COVID-19.
Βασικά ευρήματα
Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν μια εικόνα αισιοδοξίας στη βιομηχανία που αγκαλιάζει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πανδημίας. Τα βασικά μηνύματα που προκύπτουν από τους CEOs των εταιρειών ενέργειας περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
-Το 37% βλέπει μια επιστροφή στην ομαλότητα προς το τέλος του 2021, ενώ το 43% δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις και οι δραστηριότητές τους έχουν αλλάξει για πάντα ως αποτέλεσμα της πανδημίας.
-Το 60% σχεδιάζει να εφαρμόσει πιο αυστηρές πρακτικές περιβαλλοντικής, κοινωνικής και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG).
-H βιωσιμότητα και η κλιματική αλλαγή αναγνωρίστηκαν ως ο κορυφαίος κίνδυνος για την ανάπτυξη του οργανισμού τους τα επόμενα τρία χρόνια, σύμφωνα με το 43%
-Το 57% δηλώνει ότι ανησυχεί ότι δεν θα έχουν όλοι οι υπάλληλοί τους πρόσβαση σε ένα εμβόλιο COVID-19 και το 37% δηλώνουν ότι ανησυχούν για την παραπληροφόρηση σχετικά με την ασφάλεια του εμβολίου COVID-19 και τις δυνατότητες που μπορεί να έχει στους υπαλλήλους που επιλέγουν να μην το χορηγηθούν.
-Το 100% δηλώνει ότι είναι σίγουροι για τις προοπτικές ανάπτυξης της ενεργειακής βιομηχανίας και το 93% αισθάνεται σίγουρο για τις προοπτικές άμεσης ανάπτυξης στη δική τους επιχείρηση.
-Το 83% αναμένει χαμηλή έως μέτρια δραστηριότητα M&A τα επόμενα τρία χρόνια.
Με αφορμή τα αποτελέσματα της έκθεσης ο κ. Δημήτρης Παπακανέλλου, Γενικός Διευθυντής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών της KPMG στην Ελλάδα δήλωσε “Ο κλάδος της ενέργειας διέρχεται μια περίοδο μεγάλης αλλαγής, η οποία οδηγείται από την ολοένα και μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και την μεταστροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, οι προοπτικές του κλάδου διαφαίνονται εξαιρετικές, κάτι που αναγνωρίζεται καθολικά από τους CEOs των εταιρειών του κλάδου.”
Για να δείτε τα αποτελέσματα της έρευνα πατήστε εδώ
Μεθοδολογία
Στη έρευνα συμμετείχαν CEOs από τις εταιρείες με την μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο, παρέχοντας τις προβλέψεις τους για τα επόμενα 3 χρόνια στο οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, καθώς και σε σχέση με τη συνεχιζόμενη πανδημία του COVID-19. Η παρούσα έρευνα διερευνά την εξέλιξη των απόψεών τους από τον Ιούλιο/Αύγουστο 2020.
Συμμετείχαν 500 CEOs από 11 βασικές αγορές (Αυστραλία, Καναδάς, Κίνα, Γαλλία, Γερμανία, Ινδία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ) μεταξύ 29 Ιανουαρίου – 4 Μαρτίου 2021. Η έρευνα περιλαμβάνει πληροφορίες από 500 CEOs από μεγάλες εταιρείες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων 30 CEOs που εκπροσωπούν τη βιομηχανία στον κλάδο της ενέργειας, σχετικά με τις βασικές προκλήσεις και ευκαιρίες για την προώθηση της ανάπτυξης των επιχειρήσεων τα επόμενα τρία χρόνια. Όλοι οι συμμετέχοντες εκπροσωπούν επιχειρήσεις με ετήσια έσοδα πάνω από US$ 500 εκ., και το 35% των εταιρειών που συμμετείχαν έχουν ετήσια έσοδα πάνω από US$ 10 δισ.
«Τίποτα δεν συνέβαινε μέχρι το τέλος του βιβλίου» λέει η Margaret Atwood. «Θέλω να γράφω για τα ζώα» αναφέρει η Isabella Rossellini. «Προχωρήστε πέρα από τα tweets και το Facebook» δηλώνει ο Werner Herzog. «Νομίζω ότι ο έρωτας με καθοδηγεί» εκμυστηρεύεται η Naomi Klein. «Μεγαλώνοντας ήθελα να γίνω ποδοσφαιριστής» εξομολογείται ο Γιάννης Αντετοκούνμπο. Πόσο ολοκληρωμένη εικόνα μπορεί να έχεις για κάποιον ακούγοντας μόνο μία πρότασή του;
Για να σχηματίσεις άποψη, να εμπνευστείς, να αφήσεις μία ιστορία να σε συνεπάρει, δεν φτάνει ποτέ μόνο μία πρόταση. Χρειάζεται να γνωρίζεις κάτι παραπάνω. Το Ίδρυμα Ωνάση παρουσιάζει τα «Onassis Podcasts» τα οποία μάς προκαλούν να βυθιστούμε στον υπέροχο κόσμο δημιουργικών και ανήσυχων μυαλών, να ανακαλύψουμε τομείς γνώσης που δεν γνωρίζουμε, να αμφισβητήσουμε προκαταλήψεις και ιδέες, σε όποιο σημείο του πλανήτη κι αν βρισκόμαστε.
Καλλιτέχνες, φιλόσοφοι, ακτιβιστές, άνθρωποι με τολμηρές ιδέες από όλο τον κόσμο συζητούν για όσα διαμορφώνουν την κοινωνία του σήμερα. Διατίθενται ήδη οι σειρές podcasts: The Quarantine Tapes, Apply-Degger, Live from Mount Olympus, Onassis Encounters, Society Uncensored, To Αρχιπέλαγος, Sex Education Podcast σε Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts και Stitcher.
O μετρ των ζωντανών συνεντεύξεων και εκτελεστικός διευθυντής του Onassis LΑ, Paul Holdengräber, συνομιλεί με σχεδόν 200 συγγραφείς, καλλιτέχνες, φιλόσοφους, επιστήμονες στο «Quarantine Tapes» από το Λος Άντζελες. Από το είδωλο της πανκ κουλτούρας Henry Rollins έως τη συγγραφέα του «Handmaid’s Tale» -μεταξύ άλλων- Margaret Atwood, από τη συγγραφέα και ακτιβίστρια Naomi Klein έως τον φιλόσοφο Slavoj Žižek, από τον ηθοποιό και σκηνοθέτη Tim Robbins έως την ακτιβίστρια Erin Brockovich, από την ηθοποιό και σκηνοθέτρια Isabella Rossellini έως τον σπουδαίο σκηνοθέτη και εικαστικό William Kentridge, από το αβανγκάρντ ηλεκτρονικό ντουέτο των ADULT έως τον διάσημο αρχιτέκτονα Bernard Khoury – η αφρόκρεμα της διανόησης και της τέχνης σε εκ βαθέων συζητήσεις.
O φιλόσοφος Simon Critchley από το Ίδρυμα Ωνάση στη Νέα Υόρκη αναλύει το έργο «Είναι και Χρόνος» του Martin Heidegger για όσους δεν σκοπεύουν να διαβάσουν τις 437 πυκνογραμμένες σελίδες του βιβλίου του, σε μια απολαυστική σειρά με τίτλο «Apply-Degger». Μια εκτεταμένη, εμβριθής περιπλάνηση στο πιο σημαντικό φιλοσοφικό βιβλίο των τελευταίων 100 ετών, όπου αποδεικνύεται πώς μπορεί κανείς να εφαρμόσει τον στοχασμό του Χάιντεγκερ στη ζωή του, με σκοπό να την φωτίσει, να την ανυψώσει και να την βελτιώσει.
Από τη Νέα Υόρκη έρχεται το podcast του Ιδρύματος Ωνάση «Live from Mount Olympus», με φανατικούς ακροατές σε όλο τον κόσμο και υποψηφιότητα στα Webby Awards, τα «Όσκαρ» του παγκόσμιου Ίντερνετ. Οκτώ επεισόδια, μια περιπέτεια για παιδιά στην προεφηβεία, αλλά και για ακροατήρια κάθε ηλικίας, που ζωντανεύει ηχητικά τον αρχαιοελληνικό μύθο του Περσέα στα αγγλικά.
Από την Αθήνα εκπέμπει η σειρά «Onassis Encounters», η οποία φιλοξενεί απρόσμενες συναντήσεις που διαδραματίστηκαν στις σκηνές της Στέγης σε μια διαφορετική, ψηφιακή μορφή, στο πλαίσιο των «Λέξεων & Σκέψεων». Συζητήσεις με διεθνείς προσωπικότητες που έχουν αφήσει το στίγμα τους μέσα από τη δραστηριότητά τους στη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, την τέχνη, την επιστήμη, τον αθλητισμό. Διατίθενται ήδη οι συζητήσεις με τους Έλληνες παίκτες του ΝΒΑ Γιάννη και Θανάση Αντετοκούνμπο, τον καθηγητή του ΜΙΤ Κωνσταντίνο Δασκαλάκη, τις μαχητικές φεμινίστριες, ακτιβίστριες καλλιτέχνιδες Guerrilla Girls, τον εμβληματικό κινηματογραφιστή Werner Herzog, τους πολυδιαβασμένους συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας Jo Nesbo και George Pelecanos, τον πολιτικό ακτιβιστή Rainer Höss που έχει αποκηρύξει τη δράση και τις ιδεολογικές καταβολές του παππού του, διοικητή του Άουσβιτς.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, στο πλαίσιο των «Λέξεων & Σκέψεων», η Στέγη δημιούργησε τη σειρά ψηφιακών συζητήσεων «Society Uncensored». Έτσι, από τον Ιούλιο του 2020, άνθρωποι που συναντιούνται και συζητούν, ανοιχτά, αδιαμεσολάβητα, για κρίσιμα και επίκαιρα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της εποχής και του τόπου αποτελούν τους πρωταγωνιστές της σειράς συζητήσεων. Εκπρόσωποι οργανώσεων με ενεργό δράση, μέλη από την ακαδημαϊκή και την καλλιτεχνική κοινότητα, από τα πεδία του ακτιβισμού και της κοινωνίας των πολιτών, της δημοσιογραφίας, της έρευνας, της νομικής εκπροσώπησης και της διακυβέρνησης, άνθρωποι διαφόρων εθνοτήτων και κοινοτήτων της Αθήνας ανοίγουν συζητήσεις που αναδεικνύουν σημαντικές πλευρές της κοινωνικής μας ζωής, σε μια ανοιχτή ψηφιακή πλατφόρμα συνδιαλλαγής και γόνιμου διαλόγου. Διατίθενται οι εξής συζητήσεις: «9 Αφροέλληνες συζητούν τι σημαίνει “Δεν μπορώ να αναπνεύσω” στην Ελλάδα», «8 γυναίκες συζητούν για την πατριαρχία, τον σεξισμό και την έμφυλη βία στην ελληνική κοινωνία», «8 νέοι άνθρωποι συζητούν: Πολιτισμική ταυτότητα και η έννοια του “ανήκειν”», «Psofos: Η ρητορική μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».
Η πολιτιστική κληρονομιά, η αντικουλτούρα, η γρίπη των πτηνών, η πολυπολιτισμικότητα, το κλάμπινγκ πριν και μετά τον Covid-19, η κουλτούρα των gamers, η φυλετική κατασκευή του φύλου, o ψηφιακός κόσμος, τα ιδιαίτερα Χριστούγεννα του 2020, ο νεοφιλελευθερισμός, ο Ταραντίνο, η επικράτηση του Zoom στην καθημερινή μας ρουτίνα, το «Game of Thrones», το μεταπολεμικό ντιζάιν, όλα χωρούν στο «Αρχιπέλαγος», τη νέα σειρά podcasts από τη Στέγη και το Movement Radio, τον διεθνή διαδικτυακό ραδιοφωνικό σταθμό με έδρα την Αθήνα που εκπέμπει ασταμάτητα από τις αρχές Νοεμβρίου, σε επιμέλεια των DETACH (Voltnoi & Quetempo). Το «Αρχιπέλαγος» είναι ένα ωριαίο talk show που φιλοξενεί θεωρητικούς, καλλιτέχνες και συγγραφείς, οι οποίοι αναστοχάζονται ζητήματα της σύγχρονης κουλτούρας σε παραγωγή και παρουσίαση του δημοσιογράφου Γιάννη-Ορέστη Παπαδημητρίου. Η σειρά ακολουθεί ιδέες που αναδύονται από την άβυσσο της ανθρώπινης δραστηριότητας, ιδέες που στην αρχή ποικίλλουν και παρεκκλίνουν, προτού σταθεροποιηθούν σε ένα νέο πλαίσιο σκέψης. Είναι ένα αρχείο διαφορετικών προσεγγίσεων, οι οποίες συγχωνεύονται σε μια φαντασιακή παραγωγή του μέλλοντος, με ομιλητές σημαντικούς ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών: από τον Christopher King έως τον Matt Colquhoun, από τον Mike Davis έως τον Owen Hatherley, από τη Leigh Alexander έως τον Jay Glass Dubs, από την Orit Halpern έως τη Legacy Russell, από τον Florian Sievers και τον Sean O’Toole έως τον Geert Lovink.
Τέλος, σε συνεργασία με το pod.gr, το Ίδρυμα Ωνάση ανοίγει τον διάλογο για τη σεξουαλική αγωγή στα σχολεία με μια σειρά podcasts για όλα όσα οι έφηβοι δυσκολεύονται να συζητήσουν: Πώς είναι η πρώτη φορά; Υπάρχει καλό και κακό πορνό; Πόσο εύκολα ή δύσκολα κάνεις coming out στην κοινωνία του σήμερα; Λειτουργεί το χάπι της επόμενης μέρας; Μια σειρά 12 επεισοδίων για παιδιά, μέσα από την οποία μαθαίνουν όλα όσα δεν συζητούν με τους γονείς τους και δεν τους λένε στο σχολείο. Οι 20χρονοι Ελεάννα Παπαδοκωστάκη και Γιώργος Αραβώσης μιλούν ανοιχτά στο «Sex Education» για όλα όσα απασχολούν τους έφηβους γύρω από το σεξ, αντλώντας δεδομένα και στοιχεία από τις τελευταίες έρευνες, με τη συνδρομή διακεκριμένων επιστημόνων, συζητώντας με τους δικούς τους φίλους και βγαίνοντας έξω στον κόσμο.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ κάλεσαν σήμερα τις ΗΠΑ και τη Δανία να δώσουν εξηγήσεις για τις καταγγελίες ότι παρακολουθούσαν πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων ήταν και η Γερμανίδα καγκελάριος.
«Δεν είναι αποδεκτό, μεταξύ συμμάχων και, ακόμη περισσότερο, μεταξύ συμμάχων και Ευρωπαίων εταίρων», τόνισε ο Μακρόν μετά την ολοκλήρωση της γαλλογερμανικής συνόδου, που έγινε μέσω τηλεδιάσκεψης. Αμέσως μετά, η Μέρκελ επιδοκίμασε τις δηλώσεις του Γάλλου προέδρου.
Η Γαλλία και η Γερμανία ζητούν να ξεκαθαριστεί πλήρως το τι συνέβη, πρόσθεσε ο Μακρόν.
Χθες, η δημόσια τηλεόραση της Δανίας (DR) ανέφερε ότι η αμερικανική Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) κατασκόπευε Ευρωπαίους ηγέτες από το 2012 μέχρι το 2014, χάρη στη βοήθεια των υπηρεσιών πληροφοριών της Δανίας. Μεταξύ άλλων παρακολουθούσε και υψηλόβαθμους αξιωματούχους στη Γερμανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία και τη Γαλλία.
Για να το κάνει η NSA επωφελήθηκε από τη συνεργασία της με τη δανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών FE.
Το DR αποκάλυψε τις πληροφορίες αυτές έπειτα από έρευνα που έκανε από κοινού με τη σουηδική δημόσια τηλεόραση SVT, τη νορβηγική δημόσια τηλεόραση NRK, τα γερμανικά τηλεοπτικά δίκτυα NDR και WDR, τη γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung και τη γαλλική εφημερίδα Le Monde.
Η υπουργός Άμυνας της Δανίας Τρίνε Μπράμσεν, η οποία ανέλαβε το αξίωμα τον Ιούνιο του 2019, ενημερώθηκε για την ιστορία αυτή τον Αύγουστο του 2020, σύμφωνα με το DR.
Η Άγγελα Μέρκελ, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ και ο τότε αρχηγός της αντιπολίτευσης Πέερ Στάινμπρουκ ήταν ανάμεσα στα πρόσωπα που κατασκόπευε η NSA, διευκρίνισε το DR.
Η NSA είχε πρόσβαση στα μηνύματα, στις τηλεφωνικές κλήσεις, καθώς και στο ιστορικό της χρήσης του Διαδικτύου που έκαναν, συμπεριλαμβανομένων των αναζητήσεων, των ανταλλαγών μηνυμάτων σε εφαρμογές chat ή ανταλλαγής μηνυμάτων και σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης.
Σημάδια αισιοδοξίας εμφανίζονται στο σώμα της ελληνικής κοινωνίας, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει από τα ευρήματα της νέας έρευνας της διαΝΕΟσις για την πανδημία.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα επί μέρους ευρήματα, δύο στους τρεις εμβολιασμένους δηλώνουν ότι νιώθουν καλύτερα ψυχολογικά μετά τον εμβολιασμό, περισσότεροι από εννέα στους δέκα θεωρούν ότι τα μέτρα προστασίας (μάσκες, αποστάσεις, κλπ) συνέβαλαν στην αντιμετώπιση της πανδημίας, το 70% εκτιμά ότι «τα χειρότερα είναι πίσω μας» και αντίστοιχο ποσοστό ότι θα επανέλθουμε σε μια «φυσιολογική καθημερινότητα» κάποια στιγμή από το 2022 και μετά.
Την ίδια ώρα μια μορφή κανονικής καθημερινότητας εξελίσσεταιμ πλέον, σε ορισμένες πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας.
Όπως φαίνεται από την έρευνα, πλέον σχεδόν 2 στους 3 Έλληνες εργάζονται κανονικά με φυσική παρουσία (63,8%, από 53,9% τον περασμένο Μάρτιο και μόλις 25,4% τον Απρίλιο του 2020).Ένας στους πέντε εργάζονται ακόμη με τηλεργασία.
Το 57,2% εκτιμά ότι η χώρα αυτή την περίοδο κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ το 32,3% προς τη λάθος.
Αυτή η αισιοδοξία, βεβαίως, δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλες τις ομάδες του πληθυσμού. Την ασπάζονται περισσότερο οι μεγαλύτερες ηλικίες: το 70,7% των ηλικίας άνω των 65 θεωρούν ότι πάμε προς τη σωστή κατεύθυνση -αλλά μόνο το 43,8% των ηλικίας 17-24 συμφωνούν.
Μεγάλη είναι η διαφορά ανάμεσα στις ηλικίες και στο θέμα της διαχείρισης της πανδημίας: 69,1% των ηλικίας 65+ θεωρούν ότι η διαχείριση της πανδημίας ήταν «σωστή», αλλά 73,9% των ηλικίας 17-24 θεωρούν ότι ήταν «λάθος».
Χάσμα γενών υπάρχει και στην ερώτηση για το πότε θα έπρεπε να γίνει η άρση του lockdown. To 28,5% των ηλικίας 65+ θεωρούν ότι «έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα από ό,τι έγινε», την ώρα που στις ηλικίες 17-24 την ίδια άποψη έχει το 59,7%.
Η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων (80,4%) εκτιμά ότι η πανδημία του κορωνοϊού αποτελεί σοβαρή απειλή για τους ανθρώπους και τις κοινωνίες μας, ενώ υπάρχει και ένα 16,7% που εξακολουθεί να πιστεύει ότι είναι μια συνηθισμένη απλή ασθένεια.
Οι μισοί θεωρούν «αρκετά» ή «πολύ» πιθανό να προσβληθούν από κορωνοϊό (από 32% τον Σεπτέμβριο του 2020) και 2 στους 3 πιστεύουν ότι αν προσβληθούν κινδυνεύουν σοβαρά από τη νόσο.
Εξάλλου, πλέον ένα 6% των Ελλήνων δηλώνουν ότι έχουν νοσήσει οι ίδιοι με Covid-19, ενώ το 12,9% δηλώνουν ότι έχει νοσήσει μέλος του νοικοκυριού τους.
Το 93,2% θεωρεί ότι το πλύσιμο χεριών συνέβαλε στην αντιμετώπιση της πανδημίας, το 92% απαντά θετικά για τη χρήση της μάσκας και το 90,3% για την τήρηση των αποστάσεων.
Από τα ευρήματα της έρευνας προκύπτει ότι η πλειονότητα των Ελλήνων εκτιμά ότι έχουμε περάσει σε μια άλλη φάση της πανδημίας.
Τον Σεπτέμβριο του 2020, 3 στους 4 Έλληνες θεωρούσαν ότι «έρχονται δυσκολότερες ημέρες», και μόνο 18,8% θεωρούσαν ότι «τα χειρότερα έχουν περάσει».
Σήμερα οι απαντήσεις είναι ανάποδες: 7 στους 10 Έλληνες (68,4%) θεωρούν ότι οι χειρότερες φάσεις της κρίσης είναι πίσω μας.
Εμβολιασμός
Η εξήγηση για αυτή την αισιόδοξη οπτική έχει να κάνει με την πρόοδο του προγράμματος εμβολιασμού.
Το 38,9% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει ήδη εμβολιαστεί με τουλάχιστον μία δόση (από μόλις 9,4% στην έρευνα του περασμένου Μαρτίου) και από αυτούς σχεδόν οι μισοί (το 44,2%) έχουν εμβολιαστεί και με τις δύο δόσεις. Το 56,8% δήλωσε πως κάποιο μέλος της οικογένειάς τους έχει εμβολιαστεί.
Η πλειοψηφία των Ελλήνων δηλώνει ευχαριστημένη με τον ρυθμό των εμβολιασμών.
Δύο στους τρεις Έλληνες πλέον συμφωνούν με την έκδοση ενός «πιστοποιητικού εμβολιασμού»- ποσοστό που φτάνει το 85% ανάμεσα στους εμβολιασμένους- ενώ η ικανοποίηση των πολιτών «από τη διαδικασία του εμβολιασμού» είναι καθολική (97,8%).
Στην Ελλάδα πάνω από τους μισούς εμβολιασμούς έχουν γίνει με το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech (52,6%) ενώ 1 στους 3 έχουν εμβολιαστεί με AstraZeneca.
Το 12,7% έχουν εμβολιαστεί με Moderna και το 2,1% με Johnson&Johnson/Janssen.
Η πλειοψηφία των εμβολιασμένων (56,1%) δήλωσε ότι δεν είχε παρενέργειες μετά τον εμβολιασμό, ενώ το 42,3% ένιωσε κάποιες «ελαφρές παρενέργειες».
Στην ερώτηση «με ποιο από τα εγκεκριμένα εμβόλια θα προτιμούσατε να εμβολιαστείτε», το εμβόλιο Pfizer/BioNTech συγκέντρωσε τις περισσότερες προτιμήσεις (58,3%) με αυτά της Moderna και της Johnson&Johnson/Janssen να ακολουθούν με 13,7% και 10,9%.
Μόνο 4% επιλέγουν το εμβόλιο της AstraZeneca, ενώ 9,9% δήλωσαν αυθόρμητα ότι δεν έχουν κάποια προτίμηση.
Πάντως, η αποδοχή των εμβολίων και της αξίας τους είναι καθολική: 94,4% των ερωτηθέντων συμφωνούν με την άποψη ότι «τα εμβόλια σώζουν ζωές».
Από τους εμβολιασμένους, 2 στους 3 δηλώνουν ότι αισθάνονται «καλύτερα ψυχολογικά» μετά τον εμβολιασμό τους.
Η αποδοχή των εμβολίων σε όλες τις ηλικίες, σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, σε όλες τις εισοδηματικές κατηγορίες, σε όλα τα επαγγέλματα και σε όλες τις περιοχές της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλά ποσοστά.
Το 14,3% των Ελλήνων που τον Δεκέμβριο του 2020 απαντούσαν στο αν θα εμβολιαστούν με «σίγουρα όχι» πλέον έχει συρρικνωθεί στο 6,2%. Το 13,1% που έλεγαν «μάλλον όχι» είναι 4,8%.
Αυτοί που πλέον απαντούν «σίγουρα ναι» και «μάλλον ναι», μαζί με αυτούς που έχουν εμβολιαστεί ήδη, φτάνουν το 87% του δείγματος.
Στις ηλικίες 65+, για τις οποίες η πρόσβαση σε ραντεβού έχει ανοίξει εδώ και πολλές εβδομάδες, και στις οποίες το ποσοστό των ανεμβολίαστων παραμένει γύρω στο 30%, η μεγάλη πλειοψηφία των ανεμβολίαστων (66%) δηλώνουν ότι «σίγουρα ναι» θα εμβολιαστούν.
Ο διαγωνισμός μουσικής της Eurovision, το μεγαλύτερο μουσικό θέαμα, σε ζωντανή μετάδοση, παγκοσμίως, σύμφωνα με τους διοργανωτές του, προσέλκυσε 183 εκατομμύρια τηλεθεατές, με τους νέους να δίνουν «ψήφο εμπιστοσύνης» στη βραδιά του τελικού.
Το ποσοστό της τηλεθέασης στις 36 χώρες, όπου προβλήθηκε ο τελικός της 22ας Μαΐου στο Ρότερνταμ, στον οποίο νίκησε το ιταλικό συγκρότημα Måneskin, ανήλθε σε 40,5%, ήτοι 4% περισσότερο σε σύγκριση με τον προηγούμενο διαγωνισμό του 2019, ανέφερε, σε ένα δελτίο τύπου, η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης, που οργανώνει την εκδήλωση.
Μεταξύ των νέων, ηλικίας 15-24 ετών, το ποσοστό τηλεθέασης αυξήθηκε κατά 7%, στο 52,8%.
Το κανάλι Youtube του διαγωνισμού κατέγραψε 50,6 εκατομμύρια μοναδικούς θεατές σε 234 χώρες, εκ των οποίων το 71% ηλικίας 18-34 ετών.
«Η τεράστια επιτυχία των Måneskin και τόσων άλλων τραγουδιών αυτής της χρονιάς δείχνει πως ο αντίκτυπος του διαγωνισμού της Eurovision είναι ισχυρότερος από ποτέ, ακόμα και στη 65η χρονιά του», δήλωσε ο Μάρτιν Έστερνταχλ, ο εκτελεστικός επόπτης της εκδήλωσης.
Στην Ιταλία, ο τελικός κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό τηλεθέασης από το 2011.
Στην Ολλανδία, η τηλεθέαση ανήλθε σε 78,5%. Όμως, το ποσοστό αυτό μοιάζει πολύ μικρό μπροστά σε εκείνο της Ισλανδίας, που για μία ακόμη φορά απέδειξε στην πράξη την αγάπη της για το συγκεκριμένο θέαμα, με ποσοστό τηλεθέασης στο 99,9%.
Ο άνεμος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 συνεπήρε διακεκριμένα μέλη της πνευματικής και οικονομικής ελίτ των ΗΠΑ. Έγραψαν, επηρέασαν πολιτικές, μάζεψαν χρήματα για τον αγώνα. Κάποιοι μάλιστα ταξίδεψαν μήνες, έφτασαν σε αυτήν εδώ την κόχη του πλανήτη και ζώστηκαν τα άρματα.
Το ενδιαφέρον της αμερικανικής ελίτ για την αρχαία Ελλάδα και η σύνδεσή του με τα σύγχρονα αιτήματα για πολιτική ελευθερία και εθνική ανεξαρτησία οδήγησαν πολλούς αμερικανούς πολίτες να αναπτύξουν φιλελληνικά αισθήματα.
Τον Μάιο του 1821, ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης απηύθυνε επιστολή προς τους πολίτες της Αμερικής με την οποία ζητά στήριξη και βοήθεια.
Ο Τζόναθαν Πέκαμ Μίλερ πολέμησε ως εθελοντής σε πολλές μάχες. Όταν αποχώρησε από τον ελληνικό στρατό έφερε τον βαθμό του συνταγματάρχη!
Τι είναι αυτό που κάνει έναν άνθρωπο να αφήσει την ασφάλεια του σπιτιού και της γειτονιάς του, τη θαλπωρή των αγαπημένων του, την αφοσίωση για τον τόπο του και να ταξιδέψει σε μέρη μακρινά και ξένα για να υπερασπιστεί τους σκοπούς και τα όνειρα ανεξαρτησίας ενός άλλου λαού; Πώς μπορεί κανείς να εξηγήσει παραδείγματα μοναδικής ανδρείας και ηρωισμού όπως εκείνο του αμερικανού φιλέλληνα Τζορτζ Τζάρβις στην πεδιάδα της Τρίπολης;
Μετά από μια έφοδο των Οθωμανών, ο Τζάρβις τραυματίστηκε στο πόδι και δεν μπορούσε να μετακινηθεί, με αποτέλεσμα οι Έλληνες συναγωνιστές του να τον εγκαταλείψουν προσωρινά. Οι Οθωμανοί δεν άργησαν να τον περικυκλώσουν με στόχο να τον σκοτώσουν. Ο Τζάρβις, όμως, αρνούμενος να υποκύψει, κατάφερε να καταλάβει μια τέτοια θέση που του επέτρεπε να σημαδεύει με το όπλο του όποιον επιχειρούσε να τον προσεγγίσει. Αυτή η πράξη φαίνεται πως συγκίνησε τους συμπολεμιστές του, οι οποίοι επέστρεψαν και τον έσωσαν.
Η σύντομη αυτή ιστορία που περιγράφει ένας άλλος φιλέλληνας, ο Τζόναθαν Πέκαμ Μίλερ, στο βιβλίο του για την Ελληνική Επανάσταση με τίτλο The Condition of Greece in 1827 and 1828 συμπυκνώνει με ευσύνοπτο τρόπο αυτό που ο αμερικανικός Τύπος ονόμασε «Ελληνικό πυρετό» [Greek fever] ή αλλιώς «Ελληνική φωτιά» [Greek fire], επιχειρώντας να περιγράψει ένα εκ πρώτης όψεως παράταιρο φαινόμενο το οποίο έδειχνε να εξαπλώνεται ταχέως σε διάφορα μήκη και πλάτη της Aμερικής.
Ο λόγος για το απρόσμενο ενδιαφέρον για την Ελληνική Επανάσταση του 1821, την ταύτιση με τους σκοπούς της και τη σταδιακή δημιουργία ενός ρεύματος φιλελληνισμού στην άλλη μεριά του Ατλαντικού. Οι νωπές επαναστατικές μνήμες του Πολέμου της Ανεξαρτησίας αλλά και το γεγονός ότι οι λόγιοι της Ελληνικής Επανάστασης επικαλούνταν τις αρχές του διαφωτισμού, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αυτοδιάθεσης των λαών συνετέλεσαν, δίχως αμφιβολία, στην ανάπτυξη αυτής της αμερικανικής συμπάθειας. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι πολλά εξέχοντα πρόσωπα του αμερικανικού φιλελληνικού κινήματος δραστηριοποιήθηκαν έντονα για την υπεράσπιση αυτών των αρχών στον τόπο τους, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ενεργό συμμετοχή τους στο κίνημα για την κατάργηση της δουλείας.
Σύμφωνα με τον πανεπιστημιακό και συγγραφέα Έντουαρντ Μεντ Ερλ, υπήρχε μια ακόμη πτυχή που φαίνεται πως συνέβαλε στην ανάπτυξη του φιλελληνισμού στις ΗΠΑ. «Όλοι οι μορφωμένοι άνθρωποι στην Αμερική τιμούσαν ευλαβικά τους αρχαίους Έλληνες. Για αυτούς, οι κάτοικοι της Πελοποννήσου και των νησιών του Αιγαίου το 1821 δεν ήταν απλώς ένας αγροτικός και ναυτικός πληθυσμός […] Οι Αμερικανοί έβλεπαν σε αυτούς τους απογόνους των αρχαίων Ελλήνων, τους κληρονόμους των παραδόσεων του Περικλή, του Πλάτωνα, του Δημοσθένη και του Ομήρου. Ακριβώς για αυτό, οι νεότεροι Έλληνες δικαιούνταν τρόπον τινά τη βοήθεια ολόκληρου του δυτικού πολιτισμού, ο οποίος θεωρούσε ότι όλα όσα αγαπούσε στις τέχνες, τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και την επιστήμη της διακυβέρνησης είχαν τη ρίζα τους στην αρχαία Ελλάδα» αναφέρει ο Ερλ. Όπως προσθέτει ο ίδιος, αυτό το στοιχείο μπορεί να συνεισφέρει στην απάντηση του ερωτήματος γιατί οι Αμερικανοί ταυτίστηκαν τόσο πολύ με την Ελληνική Επανάσταση, ενώ δεν έδειξαν να συγκινούνται ιδιαιτέρως από την εξέγερση των Σέρβων εναντίον των Οθωμανών, που έλαβε χώρα λίγα μόλις χρόνια νωρίτερα. «Την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης, η Ελλάδα είχε βρεθεί στο επίκεντρο των κλασικών σπουδών καθώς οι μελετητές άρχιζαν να επανερμηνεύουν την αρχαία λογοτεχνία και τις τέχνες. Κατά τη διάρκεια εκείνων των χρόνων, Αμερικανοί σχεδίαζαν τα σπίτια τους και τα δημόσια κτίριά τους έτσι ώστε να μοιάζουν με εκείνα της αρχαιότητας, ενώ ονομάτιζαν τις πόλεις τους επίσης με ονόματα πόλεων της αρχαιότητας. Αυτή η λατρεία […] ευνόησε μια παθιασμένη προσμονή για την αναγέννηση της αρχαίας Ελλάδας […]» αναφέρει, από τη μεριά του, ο ακαδημαϊκός Άγγελος Ρεπούσης.
Το ενδιαφέρον της αμερικανικής ελίτ για την αρχαία Ελλάδα και η σύνδεσή του με τα σύγχρονα αιτήματα για πολιτική ελευθερία και εθνική ανεξαρτησία, που κυριαρχούσαν άλλωστε την εποχή εκείνη στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, οδήγησαν πολλούς αμερικανούς πολίτες να αναπτύξουν φιλελληνικά αισθήματα. Υποστήριξαν ανοιχτά με επιστολές και άρθρα τους την Ελληνική Επανάσταση, συνέλεξαν και απέστειλαν πόρους και προμήθειες, όπως φάρμακα ή όπλα, ενώ αρκετοί ήρθαν στην Ελλάδα και πολέμησαν σε σημαντικές μάχες για την απελευθέρωση.
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ που αγάπησε την Ελλάδα
Τον Μάιο του 1821, λίγο μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης, ο τότε Πρόεδρός της Μεσσηνιακής Γερουσίας, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, απευθύνει επιστολή προς τους πολίτες της Αμερικής με την οποία ζητεί τη στήριξη και την βοήθεια τους. Αντίστοιχη επιστολή, την περίφημη «Προειδοποίηση εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς», είχε στείλει προηγουμένως και στις βασιλικές αυλές της Ευρώπης, κάνοντας γνωστή την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. «Αποφασίζοντες να ζήσωμεν ή ν’ αποθάνωμεν διά την ελευθερίαν, συρόμεθα προς εσάς από δικαίαν συμπάθειαν· διότι είς τον τόπον σας εδιάλεξε να κατοική η ελευθερία, από μόνους εσάς λατρευομένη καθώς ελατρεύετο από τους πατέρες μας […] Αι αρεταί σας, ω Αμερικανοί, μας προσεγγίζουν εις εσάς, μ’ όλον ότι μας χωρίζουν ευρύταται θάλασσα. Ημείς σας νομίζομεν πλησιέστερους παρά τα γειτονεύοντα με ημάς έθνη, και σας έχομεν φίλους και συμπολίτας και αδελφούς, διότι είσθε δίκαιοι, φιλάνθρωποι και γενναίοι· δίκαιοι, ότι και ελεύθεροι· φιλάνθρωποι και γενναίοι ότι πολιτεύεσθε κατά το Ευαγγέλιον» ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο Μαυρομιχάλης.
Η επιστολή αυτή έφτασε τον Ιούλιο του 1821, μέσω του Αδαμάντιου Κοραή, στον Έντουαρντ Έβερετ, τον «Κικέρωνα της Αμερικής», όπως τον αποκαλούσαν, λόγω των εκπληκτικών ρητορικών του ικανοτήτων, με την παράκληση να δημοσιευθεί. Γεννημένος το 1794, ο Έβερετ υπηρέτησε κατά τη διάρκεια της ζωής του σε διάφορα πολιτικά αξιώματα. Μεταξύ αυτών υπήρξε Κυβερνήτης της Μασαχουσέτης και γερουσιαστής. Ήταν επίσης ο πρώτος Καθηγητής Ελληνικών στο φημισμένο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και συντάκτης του περιοδικού North American Review. Η γνωριμία του με τον Κοραή έγινε το 1817 στο Παρίσι. Δύο χρόνια μετά, ο Έβερετ επισκέφθηκε την Ελλάδα, πραγματοποιώντας ένα ταξίδι που θα τον επηρέαζε βαθιά για το υπόλοιπο της ζωής του, καθώς του εμφύτευσε τον πρώτο σπόρο του φιλελληνισμού του.
Πολύ σύντομα ο Έβερετ άρχισε να αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα υπέρ του ελληνικού σκοπού, γράφοντας «πύρινα» άρθρα στο North American Review και ζητώντας τη στήριξη των Αμερικανών στον ελληνικό αγώνα για ελευθερία. Στο σημαντικότερο εξ αυτών, τον Οκτώβριο του 1823, ο Έβερετ συνέκρινε τον αγώνα των επαναστατημένων του Μοριά με εκείνον των συμπολιτών του κατά τη διάρκεια της Αμερικανικής Επανάστασης. Το κείμενο του Έβερετ αποτέλεσε την αρχή μιας σημαντικής ευαισθητοποίησης στις ΗΠΑ. Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι ο ίδιος βρισκόταν σε τακτική επαφή με τον Ντάνιελ Γουέμπστερ, μέλος του Αμερικανικού Κογκρέσου, παρακινώντας τον να θέσει θέμα αμερικανικής παρέμβασης υπέρ της Ελλάδας, κάτι που πράγματι έκανε ο Γουέμπστερ με σειρά δράσεών του.
Ο «Καπετάν Γιώργης ο Αμερικάνος»
Έμεινε γνωστός με το προσωνύμιο «Καπετάν Γιώργης ο Αμερικάνος» ή «Ζέρβης» ή «Ζέρβας». Το πραγματικό του, όμως, όνομα ήταν Τζορτζ Τζάρβις. Γιος του αμερικανού διπλωμάτη Μπέντζαμιν Τζάρβις, ο «Ζέρβας» ήταν ένας από τους αμερικανούς που ήρθαν στην Ελλάδα και πολέμησαν δίπλα στους Έλληνες. Γεννημένος και μεγαλωμένος στη Γερμανία, ο Τζάρβις έφτασε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Ύδρα το 1822, μετά από ένα μεγάλο και αρκετά περιπετειώδες ταξίδι. Στο ίδιο πλοίο, μάλιστα, ταξίδευε μαζί του ένας άλλος από τους εμβληματικούς φιλέλληνες, ο αξιωματικός του Βασιλικού Ναυτικού του Ηνωμένου Βασιλείου, Φρανκ Χέιστινγκς. Ο Τζάρβις έμαθε να μιλά και να διαβάζει ελληνικά και κατατάχθηκε στο Ελληνικό ναυτικό, υπό τον Γιακουμάκη Τομπάζη και τον Αντώνη Ραφαήλ, καπετάνιο της κορβέτας «Θεμιστοκλής». Έλαβε δε μέρος σε 13 ναυμαχίες και πολεμικές επιχειρήσεις. Υπήρξε ακόμη επιτελάρχης του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι μέχρι τον θάνατό του τελευταίου.
Στο βιβλίο του για την Ελληνική Επανάσταση, ο Τζόναθαν Πέκαμ Μίλερ τον χαρακτηρίζει ως άνθρωπο με «ισχυρή κράση» και «ενέργεια χαρακτήρα», ενώ υπογραμμίζει ότι είχε γίνει πλήρως κοινωνός του ελληνικού τρόπου ζωής, κάτι που αντικατοπτριζόταν στο γεγονός ότι είχε πολλούς έλληνες φίλους αλλά λίγους… φιλέλληνες. Πιθανότατα, ο Τζάρβις «είχε δει τις περισσότερες μάχες και είχε υποστεί τις πιο πολλές κακουχίες από κάθε άλλο ξένο εθελοντή που είχε πάρει μέρος στον αγώνα, έχοντας μάλιστα συχνά αρρωστήσει και τραυματιστεί», αναφέρει ο Μίλερ.
Με εγκωμιαστικά σχόλια μιλούσε για τον Τζάρβις και ο φιλέλληνας Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου. Ο Τζάρβις που «βρίσκεται στην Ελλάδα εδώ και τρία χρόνια […]. έχει γίνει τελείως Έλληνας στον τρόπο που ντύνεται, στο τρόπο που συμπεριφέρεται αλλά και στη γλώσσα. Είναι σχεδόν ο μόνος ξένος που συμπεριφέρθηκε συνολικά με σύνεση και ορθότητα και αυτό επιβραβεύθηκε. Έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των Ελλήνων, έχει προσφέρει σπουδαίες υπηρεσίες στο σκοπό τους και τώρα έγινε αντιστράτηγος. Αισθάνομαι υπερήφανος που αυτός ο άνθρωπος είναι συμπατριώτης μου» ανέφερε σε γράμμα προς τον πατέρα του το 1825. Ο Τζάρβις πέθανε στο Άργος στις 11 Αυγούστου του 1828 σε ηλικία 31 χρονών και ενταφιάστηκε στο προαύλιο του Αγίου Ιωάννη. Τα αίτια του θανάτου του παραμένουν μέχρι σήμερα ασαφή.
Ο «Λαφαγιέτ» της Ελληνικής Επανάστασης
Toν ονόμασαν «Λαφαγιέτ» της ελληνικής επανάστασης, λόγω της επιμονής, της ανδρείας αλλά και των ικανοτήτων του. Ο λόγος για τον Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου, που γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1801 στη Βοστώνη. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ το 1824, έχοντας σπουδάσει ιατρική με εξειδίκευση στη χειρουργική. Την ίδια χρονιά αποφάσισε να εγκαταλείψει την Αμερική για να έρθει στην Ελλάδα. Έφτασε το 1825 και υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό, αρχικά ως απλός εθελοντής στρατιώτης και κατόπιν ως γιατρός-χειρουργός. Συμμετείχε σε αρκετές μάχες και σύντομα έγινε ένας από τους πιο αξιοσέβαστους φιλέλληνες.
Επιχειρώντας να εξηγήσει στον ανήσυχο πατέρα του τους λόγους για τους οποίους ήθελε να πάει στην Ελλάδα υπήρξε ιδιαίτερα… ευρηματικός. Όπως του είπε, «η εμπειρία αυτή θα βοηθούσε την καριέρα του ως γιατρού, θα μάθαινε Γαλλικά και Ιταλικά και θα είχε περισσότερες ευκαιρίες να εξασκήσει και να βελτιώσει τις χειρουργικές του ικανότητες στην εμπόλεμη Ελλάδα παρά στα στιλάτα προάστια της Βοστώνης. Οι ισχυρισμοί του Χάου ότι πίσω από την απόφασή του βρίσκονταν ορθολογικά κίνητρα ή οικονομική ιδιοτέλεια δεν κατάφεραν να πείσουν. Ο πατέρας του ήξερε, δίχως αμφιβολία, ότι ο γιος του ήταν στην πραγματικότητα ρομαντικός» αναφέρει ο βρετανός ιστορικός William St. Clair στο βιβλίο του That Greece Might Still Be Free: The Philhellenes in the War of Independence.
Το 1827, ο Χάου επέστρεψε στις ΗΠΑ για να συλλέξει προμήθειες και χρήματα για τον ελληνικό σκοπό. Κατάφερε να συγκεντρώσει το εντυπωσιακό, για την εποχή, ποσό των 60.000 δολαρίων και ταξίδεψε ξανά στην Ελλάδα το 1828 για να μοιράσει ο ίδιος τη βοήθεια. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς κυκλοφορεί μια σύντομη ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης με τίτλο Historical Sketch of the Greek Revolution. «Με την επιστροφή του στην Αμερική, ο συγγραφέας εκλήθη απρόσμενα να αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στην προώθηση του σκοπού του φιλελληνισμού εδώ και μετά έπρεπε ξαφνικά να γυρίσει στην Ελλάδα […] Η αναγκαιότητα τον ωθεί, λοιπόν, να παρουσιάσει το βιβλίο αυτό μπροστά στο αμερικανικό κοινό, χωρίς να ισχυριστεί ότι παρουσιάζει μια Ιστορία, αλλά απλά ένα σχέδιο» αναφέρει στην εισαγωγή του βιβλίου. Αναχώρησε ξανά από την Ελλάδα το 1830 για την Αμερική, όπου συνέχισε την καριέρα του ως γιατρός. Παράλληλα αφοσιώθηκε στην υποστήριξη σημαντικών πολιτικών αιτημάτων χειραφέτησης, όπως εκείνο της κατάργησης της δουλείας.
Ο Χάου επέστρεψε για σύντομο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα το 1847 και μετά, ξανά, το 1867, με το ξέσπασμα της Κρητικής Επανάστασης. Ανέλαβε εκ νέου δράση υπέρ των Κρητών, οργανώνοντας εκστρατείες ευαισθητοποίησης και συστήνοντας Επιτροπές εράνων με στόχο τη συγκέντρωση χρημάτων και προμηθειών.
Ο Τζόναθαν Πέκαμ Μίλερ και ο πρώτος Έλληνας γερουσιαστής των ΗΠΑ
Ένας άλλος φιλέλληνας με ενεργό συμμετοχή στα πεδία των μαχών της Ελλάδας ήταν ο Τζόναθαν Πέκαμ Μίλερ. Βετεράνος του πολέμου του 1812, εγκατέλειψε το στρατό για να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο του Βερμόντ. Το 1824, ωστόσο, μια μυστηριώδης φωτιά στις κτιριακές εγκαταστάσεις του πανεπιστημίου θα του αλλάξει πορεία. Δηλώνει εθελοντής για να πάει στην Ελλάδα και την ίδια χρονιά φτάνει στο Μεσολόγγι με 300 δολάρια στην τσέπη. Εκεί γνωρίστηκε με τον Τζορζ Τζάρβις ο οποίος του έμαθε την ελληνική γλώσσα.
O Μίλερ πολέμησε ως εθελοντής σε πολλές μάχες και σύντομα απέκτησε το παρατσούκλι «ριψοκίνδυνος Αμερικανός». Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα έγραφε τακτικά γράμματα σε αμερικανικές επιτροπές και εφημερίδες της Βοστώνης, κρατώντας ζωντανό το ενδιαφέρον για το ελληνικό ζήτημα, ενώ όταν αποχώρησε από τον ελληνικό στρατό κατείχε το βαθμό του συνταγματάρχη.
«Ο Μίλερ είναι ένας από τους πιο γενναίους άνδρες που πάτησαν το πόδι τους στην Ελλάδα. Διαθέτει την πιο ατόφια ακεραιότητα και μια πλήρη αφοσίωση στον σκοπό της ελευθερίας. Θα γελάσεις αν τον δεις. Έχει το κεφάλι ξυρισμένο, τα όπλα στη ζώνη, το γιαταγάνι στους ώμους, είναι μια περίεργη φιγούρα», έλεγε σε ένα γράμμα προς τον πατέρα του ο φιλέλληνας Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου.
Ο Μίλερ επέστρεψε στην Αμερική με ένα ορφανό παιδί που υιοθέτησε από τον Πόρο. Στο βιβλίο του περιγράφει με συγκινητικό τρόπο τη στιγμή που συνάντησε τον γιο του: «Καθώς περπατούσα στους δρόμους, είδα ένα αγόρι και ένα κορίτσι να κρατιούνται χέρι-χέρι. Ήταν σχεδόν γυμνοί. To κορίτσι έμοιαζε να είναι γύρω στα εννιά και το αγόρι επτά χρονών. Ρωτώντας έμαθα ότι ήταν ορφανά και ότι ο πατέρας τους […] είχε πέσει στη μάχη. Υιοθέτησα το αγόρι με τη συναίνεση της κυβέρνησης. Και με την ευλογία του Θεού, που νωρίς μου έμαθε να νιώθω τι σημαίνει η απώλεια του πατέρα, είμαι αποφασισμένος ότι σε μένα αυτό το παιδί θα βρει έναν φίλο και έναν προστάτη». Το μικρό αυτό αγόρι, ο Λουκάς-Μιλτιάδης Μίλερ, θα είχε μια λαμπρή πορεία στις ΗΠΑ, καθώς έγινε ο πρώτος Ελληνας που εξελέγη στο Αμερικανικό Κογκρέσο. Mετά την επιστροφή του στις ΗΠΑ, ο πατέρας Μίλερ διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στο κίνημα για την κατάργηση της δουλείας στο Βερμόντ, ενώ το 1840 έλαβε μέρος στο Διεθνές Συνέδριο για την κατάργηση της δουλείας στο Λονδίνο.
Τζορτζ Γουίλσον και Τζέιμς Γουίλιαμς: Δύο άγνωστοι αμερικανοί φιλέλληνες
Δύο ξεχωριστά παραδείγματα άγνωστων φιλελλήνων που επέδειξαν μοναδικό θάρρος περιγράφει ο ίδιος ο Μίλερ στο βιβλίο του για την Ελληνική Επανάσταση. Το πρώτο αφορά τον Τζορτζ Γουίλσον από το Ροντ Άιλαντ, ο οποίος υπήρξε πυροβολητής στον ελληνικό στόλο. «Ήταν τέτοια η ανδρεία που επέδειξε στη μάχη εναντίον του τουρκικού στόλου στον κόλπο της Ναυπάκτου, που ο Λόρδος Κόχραν έγινε τύφλα στο μεθύσι, πίνοντας στην υγεία του, σε μια επετειακή εκδήλωση για το γεγονός», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μίλερ.
Το δεύτερο παράδειγμα ήταν εκείνο του Τζέιμς Γουίλιαμς, ενός αφρο-αμερικανού από τη Βαλτιμόρη. Ο Γουίλιαμς κατετάγη αρχικά ως μάγειρας στον ελληνικό στόλο του Λόρδου Κόχραν, ωστόσο έπαιξε κάποιο ρόλο στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στον κόλπο της Ναυπάκτου. Σύμφωνα με όσα περιγράφει ο Μίλερ, σε μια κρίσιμη στιγμή, ο Γουίλιαμς προσφέρθηκε να βοηθήσει και να κρατήσει την λαγουδέρα του πλοίου Sauveur, κάτι που οδήγησε στον τραυματισμό του από ένα θραύσμα που τον χτύπησε το πόδι και το χέρι.
Πηγές – Bιβλιογραφία
Οι πληροφορίες που χρησιμοποιήθηκαν στο παρόν κείμενο αντλήθηκαν από τα ακόλουθα βιβλία και άρθρα:
-Edward Mead Earle, American Interest in the Greek Cause, 1821-1827, The American Historical Review, Vol. 33, No. 1 (Oct., 1927)
-Johanna Hanink, From Greece to Gettysburg: Edward Everett, American Patriot, History Today, 11 April 2018
-Jonathan Peckam Miller, The Condition of Greece in 1827 and 1828, J. & J. Harper, 1828
-William St Clair, That Greece Might Still Be Free: The Philhellenes in the War of Independence, Οpen book publishers, 2008
-Angelo Repousis, “The Cause of the Greeks”: Philadelphia and the Greek War for Independence, 1821—1828, The Pennsylvania Magazine of History and Biography, Vol. 123, No. 4 (Oct., 1999)
-Samuel Gridley Howe, An historical Sketch of the Greek Revolution, British Library, Historical Print Editions, 2011
O Έλον Μασκ επιβεβαίωσε πως το διαστημοδρόμιο της SpaceX βρίσκεται υπό κατασκευή και θα μπορούσε να τεθεί σε πλήρη λειτουργία μέσα στο 2022, αποκαλύπτοντας πως το όνομα της πλωτής πλατφόρμας, από την οποία θα γίνονται εκτοξεύσεις, είναι το αρχαιοελληνικό Δείμος.
Η πλατφόρμα αναμένεται να χρησιμοποιηθεί ως σημείο απογείωσης και προσγείωσης για το διαστημικό σκάφος Space X Starship, που θα έχει προορισμό τον πλανήτη Άρη, σύμφωνα με τα σχέδια του Έλον Μασκ.
Στις αρχές του έτους η SpaceX αγόρασε δύο πετρελαϊκές πλατφόρμες στα ανοικτά προκειμένου να μετατραπούν σε “πλωτές” πλατφόρμες εκτόξευσης για το Starship.
Η μία από αυτές έχει ονομαστεί Phobos (Φόβος), ενώ με tweet του o Έλον Μασκ γνωστοποίησε πως η δεύτερη ονομάζεται Deimos (Δείμος), αναρτώντας και μια φωτογραφία που απεικονίζει μια πλωτή πλατφόρμας με ένα διαστημόπλοιο, και την εγκατάσταση να ετοιμάζεται για την εκτόξευσή του.
Περίπου 200 επαγγελματίες υγείας διαδήλωσαν σήμερα μπροστά από το κτίριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στη Γενεύη, για να ζητήσουν οι αρχές όλων των χωρών να αναγνωρίσουν τους υγειονομικούς κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και να ενεργήσουν για την αντιμετώπισή τους.
Φορώντας λευκές ρόμπες και μάσκες, διένυσαν μια απόσταση 2 χιλιομέτρων στη διεθνή συνοικία της Γενεύης, έως την έδρα του ΠΟΥ.
Ορισμένοι κρατούσαν τεράστια πανό, όπου απηύθυναν έκκληση για δράση. Ένα από αυτά έδειχνε ένα τεράστιο θερμόμετρο με τη θερμοκρασία να ανεβαίνει προς έναν πλανήτη που έχει πάρει φωτιά.
Μόλις έφθασαν μπροστά από το κτίριο του ΠΟΥ, εκπρόσωποι του δικτύου ακτιβιστών για το κλίμα Doctors for Extinction Rebellion (Doctors4XR) παρέδωσαν μια λίστα υπογραφών στον γενικό διευθυντή του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.
Φέροντας τις υπογραφές 1.100 επαγγελματιών υγείας από ολόκληρο τον κόσμο, το κείμενο καταγγέλλει «την αδράνεια, την απραξία και την αβυσσαλέα απόσταση μεταξύ των λόγων και των πράξεων».
Απαιτεί από τις υγειονομικές αρχές όλων των χωρών, που συμμετέχουν αυτή τη στιγμή στην Παγκόσμια Συνέλευση για την υγεία να «δηλώσουν δημοσίως ότι η κλιματική αλλαγή εκθέτει τους ανθρώπους στον κίνδυνο του θανάτου και να ενεργήσουν τώρα για την προστασία της ζωής».
«Χρονιά με χρονιά, δήλωση με δήλωση, οι πολυμερείς θεσμοί, μεταξύ αυτών ο ΠΟΥ, μας προειδοποίησαν: η κλιματική αλλαγή και η απώλεια της βιοποικιλότητας θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία σε ολόκληρο τον κόσμο», τονίζεται στο κείμενο.
Η λίστα με τις υπογραφές παραδόθηκε μέσα σε έναν φάκελο που ήταν διακοσμημένος με το σχέδιο ενός ανθρώπου σε καλή υγεία, στους 37 βαθμούς κελσίου, κατόπιν «άρρωστου» εάν προσθέσουμε 2 βαθμούς, σε «θανάσιμο κίνδυνο» εάν προσθέσει κανείς 4 βαθμούς και η ένδειξη «πολύ αργά» στους συν 5 βαθμούς, ενώ ακολουθεί η φράση: «το ίδιο για τον πλανήτη».
Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους χαιρέτισε τους ακτιβιστές, υποσχόμενος να διαβάσει την επιστολή τους στα κράτη μέλη.
«Η πανδημία Covid-19 κατέδειξε για άλλη μία φορά τη στενή σχέση μεταξύ της υγείας των ανθρώπων και εκείνης του πλανήτη», δήλωσε, υπογραμμίζοντας πως αποκάλυψε το «τι συμβαίνει όταν δεν είμαστε επαρκώς προετοιμασμένοι και δεν καταφέρνουμε να συνεργαστούμε ο ένας με τον άλλο».
«Η πανδημία θα τελειώσει, όμως δεν υπάρχει εμβόλιο κατά της κλιματικής αλλαγής», υπογράμμισε.
Ανακοίνωση-απάντηση στον ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι “ο ΣΥΡΙΖΑ στην κριτική του για το νομοσχέδιο για την προστασία της εργασίας γελοιοποιεί τελικά ακόμα και την έννοια αντιπολίτευση!”.
“”Ανακάλυψε”, μετά από 4 μέρες, συνέντευξη του υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστή Χατζηδάκη, στην οποία ο υπουργός επαναλαμβάνει απλώς τις γνωστές ήδη θέσεις του για το νομοσχέδιο. Τίποτα καινούργιο, τίποτα διαφορετικό.
Αναλύει πώς λειτουργούν οι υπερωρίες από τη μία πλευρά και πώς η διευθέτηση του χρόνου εργασίας από την άλλη, καθώς και ποια μπορεί να είναι τα οφέλη για τους εργαζόμενους.
Ειδικά, για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας, ο κ. Χατζηδάκης υπενθύμισε ότι εφαρμοζόταν και επί ΣΥΡΙΖΑ με Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Τόνισε δε, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εκείνος που έβαλε την υπογραφή του στην Κοινοτική Οδηγία 1158/2019 για την εφαρμογή της διευθέτησης και με ατομικές συμβάσεις για τους γονείς!”, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.
“Αν ενοχλούνται λοιπόν στον ΣΥΡΙΖΑ με τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας και τον τρόπο εφαρμογής της, ας μέμφονται τον εαυτό τους! Ακόμα και τα fake news του ΣΥΡΙΖΑ έχουν γίνει πια αστεία” σημειώνεται στην ανακοίνωση.
Μουσουλμανική ή τουρκική μειονότητα; Και γιατί η Συνθήκη της Λωζανης ενώ αναφέρεται στην ελληνική μειονότητα της Πόλης (και νησιών) οι Τούρκοι αποδέχθηκαν, δίχως κάποια αντίρρηση, τον χαρακτηρισμό μουσουλμανική;
Η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών δεν περιελάμβανε όλους τους Μουσουλμάνους κατοίκους της Ελλάδας. Ενας αριθμός επέλεξε να παραμείνει διότι όχι μόνο αισθανόταν δεμένος με τον τόπο του αλλά κυρίως δεν επιθυμούσε να μετοικίσει σε ένα κοσμικό κράτος που δημιουργούσε ο Κεμαλ– αισθάνονταν προσήλωση στις παραδόσεις του Ισλάμ και επιθυμούσε την συνέχιση αυτών.
Έτσι τα πρώτα σχολεία ήσαν μουσουλμανικά χωρίς κάποιον εθνικό χαρακτήρα ή προσανατολισμό, η δε γλώσσα και γραφή αραβική. Εάν κάποιο κράτος την επηρέαζε αυτό μάλλον ήταν η Σαουδικη Αραβια και η Αίγυπτος.
Αυτο άλλαξε ορισμένα χρόνια μετά, στα τέλη της δεκαετίας. Επιβληθη από το ελληνικό κράτος η τουρκική γλώσσα και γραφή (με λατινικούς χαρακτηρες) και παρά τις έντονες αντιδράσεις του μουσουλμανικού πληθυσμού.
Η ρίζα αυτή μαζί με την στρατηγική της Τουρκίας προσπάθησαν να μεταβάλλουν de facto την ταυτότητα της μειονότητας.
Εάν θέλουμε όμως να είμαστε πραγματικά ειλικρινείς κύριος υπεύθυνος ήταν η παλαιότερη και διαχρονική πολιτική του ελληνικού κράτους.
Οπως καταφέρναμε να πτωχεύσουμε και να φέρουμε μόνοι μας τα μνημόνια, έτσι καταφέρναμε να στρέψουμε ένα τμήμα της μειονότητας να κοιτάει προς την Τουρκία.
Τραγικό διότι συνήθως πολίτες προσβλέπουν σε κράτη και καταστάσεις που ευημερούν- παράδειγμα οι πρόσφυγες προφανώς και δεν επιθυμούν να παραμείνουν στην Ελλάδα αλλά την κοιτούν ως μέσο διακίνησης στην Ευρώπη.
Ποτέ δόθηκε, για παράδειγμα, η πρώτη άδεια σε μουσουλμάνο να αγοράσει τρακτέρ; Ποτέ δόθηκε η πρώτη άδεια να ανοίξει φαρμακείο; Η δικαιολογία ότι τα ίδια κάνανε στην δική μας μειονότητα είναι φαιδρή: ένα κράτος δικαίου δεν ταλαιπωρεί τους πολίτες του και ιδιαίτερα για θρησκευτικούς λόγους.
Σήμερα, δυστυχώς, ορισμένοι στην μειονότητα αισθάνονται Τούρκοι. όμως η πλειοψηφία της μειονότητας αισθάνεται αυτό που απλά είναι: Έλληνες μουσουλμάνοι.
Απαντες όμως ίσως και να έχουν μια πικρία μέσα τους. Είναι κάτι που διορθώνεται.
Λάβροι, οι βουλευτές του Κινήματος Αλλάγης -προεξάρχοντος του γραμματέα της Κ.Ο Βασίλη Κεγκέρογλου- για την μεταγραφή του “μικρού βεληνεκούς” Συμεών Κεδίκογλου στον ΣΥΡΙΖΑ. Στις 195 (εκατόν ενενήντα πέντε) λέξεις, όμως, της ανακοίνωσης του κινήματος για το “ξέφραγο αμπέλι” του οργανωμένου εγκλήματος, δεν βρέθηκαν ούτε δύο για το ονοματέπωνυμο του Μιχάλη Χρυσοχοϊδη. Μόνο ένα ειρωνικό επικοινωνιακό εύρημα για την πολιτική -γενικά- της ηγεσίας του υπουργείου: Σιέστα και σομπρέρο.
Η δυσκολία είναι μάλλον προφανής στην εκφορά του ονόματος. Ο Μιχάλης Χρυσοχοϊδης δεν είναι Συμεών Κεδίκογλου. Βαρύ όνομα, από τον σκληρό πυρήνα των “Σημιτικών”, πρώην γραμματέας του ΠΑΣΟΚ. Η αποτυχία του στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, όπως και να το κάνουμε, έχει αντίκτυπο στην “κληρονομιά” μιας περιόδου διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ.
Εάν συνυπολογίσει κανείς και τις επιδόσεις της Λίνας Μενδώνη στο υπουργείο Πολιτισμού, τα δύο από τα τρία στελέχη της κυβέρνησης που φέρουν στην κομματική τους ούγια την λέξη ΠΑΣΟΚ ελέγχονται για τις ικανότητες και την αποτελεσματικότητά τους. Ευτυχώς που υπάρχει και ο επιτυχημένος Κυριάκος Πιερακκάκης για να διασώζει τα προσχήματα, αν και ευφυώς ο τελευταίος κάνει ότι μπορεί για να μην διαφημίζει την προέλευσή του από το “φυτώριο” Βενιζέλου.
Ο Μιχάλης Χρυσοχοϊδης έχει υποσχεθεί πολλά, ελάχιστα, όμως, κατόρθωσε να κάνει πράξη. Κάποιοι θυμίζουν μια παλιά του δήλωση για την Αθήνα που έγινε “Καμπούλ” επί διακυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή. Τώρα που η πρωτεύουσα μετατράπηκε σε Μπογκοτά των μαφιόζικων κυκλωμάτων που δολοφονούν μέρα μεσημέρι, το κόμμα από το οποίο προέρχεται δεν μπορεί να προφέρει το όνομά του.
Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη κινδυνεύει να μείνει “ανάδελφος”. Ακόμα και στην κυβέρνηση έχουν αρχίσει να του ασκουν κριτική για όσα συμβαίνουν. Η επικοινωνιακή αντεπίθεση με την επίσκεψη στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Β. Πλιώτα, στον οποίο παρέδωσε ογκώδη φάκελο με τον “χάρτη” του οργανωμένου εγκλήματος στην Αθήνα, έχει γίνει σύντομο ανέκδοτο. Εχουν περάσει πολλές εβδομάδες από την φρικτή δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ και το θέμα έχει εξαφανιστεί από τα μέσα ενημέρωσης, το έγκλημα στα Γλυκά Νερά απασχολεί μόνο για ανούσιες και μάλλον κουτσομπολίστικες πτυχές του, και σαν να μην φτάνουν όλα αυτά δύο εκτελέσεις στα Σεπόλια και τη Βάρη έρχονται να επιβεβαιώσουν πως η ηγεσία στην Κατεχάκη πελαγοδρομεί.
Η ανακοίνωση του ΚΙΝ.ΑΛ μετά τα δύο νέα περιστατικά εκτέλεσης από μαφιόζικα κυκλώματα
Οι στυγερές δολοφονίες στα Σεπόλια και στη Βάρη, ήλθαν πολύ γρήγορα να μας θυμίσουν ότι η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας για το έγκλημα έχει αποτύχει. Η ανεξέλεγκτη και επιπλέον ασταμάτητη δράση εγκληματικών οργανώσεων, που οργώνουν το λεκανοπέδιο και τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας δολοφονώντας αδιακρίτως, βαραίνει την κυβέρνηση και αναδεικνύει τις τεράστιες ευθύνες της. Με τα αστυνομικά τμήματα και τα τμήματα ασφαλείας υποστελεχωμένα και χωρίς σχέδια επιχειρησιακής δράσης κατά του οργανωμένου εγκλήματος, η χώρα εμφανίζεται ως ξέφραγο αμπέλι για τις συμμορίες. Αυτό αποδεικνύει και η επιλογή της ηγεσίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη να χρησιμοποιήσει λατινοαμερικάνικες τακτικές για να μην εμπλακεί σε «ενοχλητικές φασαρίες». Σιέστα και σομπρέρο. Δεν ακούει, δεν βλέπει, δεν ενεργεί. Και αφήνει τους πολίτες απροστάτευτους, με το φόβο του εγκλήματος να διαχέεται παντού. Ενώ αναλώνεται επικοινωνιακά στο να κυνηγά μόνο τις συναθροίσεις και τις πολιτικές διαμαρτυρίες ή να καταθέτει «απόρρητους» φακέλους στον Άρειο Πάγο, με τις κάμερες ανοικτές και τους φακέλους ανά χείρας. Ας ξυπνήσουν τώρα στην κυβέρνηση και ας παρουσιάσουν μέσα στον Ιούνιο ένα συνεκτικό σχέδιο αντιμετώπισης του οργανωμένου εγκλήματος, λαμβάνοντας υπόψη όσες προτάσεις ανακοινώσαμε ως Κίνημα Αλλαγής πριν λίγες μέρες, για την εμπέδωση μιας ουσιαστικής ασφάλειας για τον πολίτη.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει προσεκτικά τις αλλαγές που θα κάνει στην ηγεσία της Δικαιοσύνης ενόψει της μετά πανδημίας εποχής, όπου αναμένονται οι οικονομικές ενισχύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης αλλά και κοινωνικές αντιδράσεις για μία σειρά από νόμους όπως αυτός της Παιδείας αλλά και τα εργασιακά.
Στο Μέγαρο Μαξίμου σε στενή συνεργασία το υπουργείο Δικαιοσύνης ήδη έχει κάνει μία «short list» για τις επικείμενες επιλογές νέου προέδρου σε Αρειο Πάγο και Συμβούλιο της Επικρατείας, από τα οποία αποχωρούν η Αγγελική Αλειφεροπούλου και η Μαίρη Σαρπ.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», για την προεδρία του Αρείου Πάγου η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην επιλογή ενός ανώτατου δικαστικού που θα έχει τουλάχιστον διετή θητεία προκειμένου να ηγηθεί της πολιτικής και ποινικής Δικαιοσύνης, η οποία σε αντίθεση με άλλους κλάδους της εμφανίζει προβλήματα και δυσλειτουργίες κυρίως στο πεδίο της επιτάχυνσης της απονομής της αλλά και της αξιολόγησης των δικαστικών.
Προς αυτή την κατεύθυνση επικρατέστερη επιλογή για την προεδρία του Αρείου Πάγου φέρεται ο Θεόδωρος Κανελλόπουλος, ο οποίος έχει τρία χρόνια παραμονής στο δικαστικό σώμα, αν επιλεγεί, δηλαδή θα μείνει ώς το 2024, ενώ εξετάζεται και η υποψηφιότητα της Μαρίας Γεωργίου που έχει δύο χρόνια, ενώ λιγότερες πιθανότητες συγκεντρώνει η επιλογή της Μαρίας Νικολακέα, η οποία αποχωρεί σε ένα χρόνο, καθώς η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει σε επιλογή ανώτατου δικαστικού για μεγαλύτερο διάστημα στην ηγεσία του Αρείου Πάγου.
Βεβαίως, από την κυβέρνηση αξιολογούνται και ο Νικόλαος Πιπιλίγκας καθώς και άλλοι ανώτατοι δικαστικοί.
Παράλληλα, στον Αρειο Πάγο «αδειάζουν» οκτώ θέσεις αντιπροέδρων από ισάριθμες αποχωρήσεις σπουδαίων ανώτατων δικαστικών και η κυβέρνηση θα κληθεί να επιλέξει νέους, σε μια συγκυρία που σπάνια συμβαίνει να έχει μια κυβέρνηση τη δυνατότητα τόσο ευρείας επιλογής.
Προβληματισμός για ΣτΕ
Και ενώ η υποψηφιότητα του Θεόδωρου Κανελλόπουλου εμφανίζεται ισχυρή για τον Αρειο Πάγο με προοπτική τριετίας, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ανώτατο δικαστήριο με σημαντικές αρμοδιότητες και καθοριστική συμμετοχή στην εκκαθάριση εκκρεμοτήτων για επενδύσεις και μεγάλα έργα, καθώς η αποχώρηση της Μαίρης Σαρπ αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό.
Πληροφορίες από κυβερνητικής πλευράς αναφέρουν πως η ηγεσία κινείται για την επιλογή νέου προέδρου στο ΣτΕ προς δύο κατευθύνσεις. Είτε στην επιλογή του Δημήτρη Σκαλτσούνη που έχει ένα χρόνο παραμονής στο δικαστικό σώμα, δηλαδή τον Ιούνιο του 2022 αποχωρεί, είτε στην επιλογή προέδρου που θα μείνει περισσότερα χρόνια εξετάζοντας τις υποψηφιότητες της Ευαγγελίας Νίκα, που αποχωρεί το 2023 ή του Μιχάλη Πικραμμένου που έχει περισσότερα χρόνια.
Πάντως, η επιλογή του Δημήτρη Σκαλτσούνη, για ένα μόνο χρόνο, εμφανίζεται ως επικρατέστερη προς το παρόν, χωρίς να αποκλείεται τελικώς να υπερισχύσει η άποψη για πρόεδρο μεγαλύτερης διάρκειας.
Οι αλλαγές στην ηγεσία του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας αναμένεται να γίνουν στην ώρα τους, δηλαδή στις αρχές Ιουλίου, καθώς πρόσφατα με νομοθετική ρύθμιση κατέβηκαν τα όρια-προϋποθέσεις που ίσχυαν για να γίνει κάποιος πρόεδρος ή αντιπρόεδρος σε ανώτατο δικαστήριο προκειμένου να μην υπάρξουν εμπόδια στις επικείμενες επιλογές και να μην καθυστερήσουν οι όποιες κυβερνητικές αποφάσεις.
Οσο για το Ελεγκτικό Συνέδριο, το τρίτο ανώτατο δικαστήριο της χώρας, στην προεδρία του φέτος δεν θα υπάρξουν αλλαγές, καθώς ο πρόεδρος του δικαστηρίου Ιωάννης Σαρμάς παραμένει ώς το 2023 και αποχωρεί μόνον ένας αντιπρόεδρος, ο Στέλιος Λεντιδάκης. Το Ε.Σ. αναμένεται να σηκώσει και το βάρος του ελέγχου των χρηματοδοτήσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς έχει υπολογιστεί ότι συμβάσεις ύψους 18 δισ. ευρώ θα ελεγχθούν από το δικαστήριο, το οποίο ήδη είναι έτοιμο να ανταποκριθεί.
Αλλαγές όμως θα υπάρξουν και στην προεδρία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους από την οποία αποχωρεί μετά ευδόκιμη και σημαντική συνεισφορά ο Κωνσταντίνος Χαλκιάς και υποψήφιοι, μέχρι στιγμής, για την κάλυψη της εν λόγω θέσης είναι οι αντιπρόεδροι Χρυσαφούλα Αυγερινού, Ευγενία Βελώνη και Παναγιώτης Παναγιωτουνάκος.
Σε ό,τι αφορά τη νευραλγική θέση του εισαγγελέως του Αρείου Πάγου παραμένει για ένα χρόνο ακόμα στο τιμόνι της εισαγγελικής αρχής ο Βασίλειος Πλιώτας, που έχει επιδείξει ήδη σημαντική συνεισφορά στη θεσμική θωράκιση της Δικαιοσύνης, ενώ αποχωρούν αρκετοί αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου μεταξύ των οποίων πολλοί ικανοί και έμπειροι.
Για τους νέους αντεισαγγελείς του ανωτάτου δικαστηρίου τις επιλογές δεν κάνει η κυβέρνηση, αλλά το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου το οποίο ήδη προχώρησε στις σχετικές επιλογές.
Εξώδικο προς τον πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλη Γιαννάκο για τις δηλώσεις που έκανε σχετικά με τη νοσηλεία του Μένιου Φουρθιώτη και τις εξετάσεις που έκανε στο Δρομοκαΐτειο, απέστειλε ο προφυλακισμένος μάνατζερ και τηλεπαρουσιαστής, σύμφωνα με το avgi.gr.
«Είμαστε ευχαριστημένοι με αυτή την εξέλιξη έχουμε τραυματική εμπειρία από προηγούμενους επώνυμους όπως η κ. Βίκυ Σταμάτη. Νοσηλεύτηκαν επί μακρόν, αναστάτωσαν τη λειτουργία του νοσοκομείου, με τα προνόμια που ζητούσαν να έχουν. Μας έβλεπε ως υπηρετικό προσωπικό».
«Ο κ. Φουρθιώτης από την πρώτη στιγμή έδειξε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα. Ζήτησε νερό, του πήγαμε από τον ψύκτη, ήθελε εμφιαλωμένο νερό, ζήταγε τα παραπεμπτικά του σε φάκελο, έλεγε ότι έχασε κιλά στη φυλακή και ότι θα πρέπει να έρθει στο Δρομοκαΐτειο να ξεκουραστεί. Το Δρομοκαΐτειο δεν είναι παραθεριστικός χώρος για το κάθε ψώνιο. Συνήθως είναι προθάλαμος για αποφυλάκιση», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ. Γιαννάκο: «Κάποιοι από τους επώνυμους, εκμεταλλευόμενοι τη ψυχική τους κατάσταση, ζητάνε εισαγωγή σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, συχνά ανατρέποντας όλα τα θεραπευτικά πρωτόκολλα και σε βάρος των υπόλοιπων ασθενών με τα προνόμια που ζητούν είτε οι ίδιοι, είτε μέσω των δικηγόρων τους. Έχουμε πολύ τραυματική εμπειρία με την κα Βίκυ Σταμάτη, για την υπόθεση της οποίας όσο νοσηλευόταν στο Δρομοκαΐτειο, γιατροί και εργαζόμενοι έχουμε οδηγηθεί στα δικαστήρια. Η κα Σταμάτη επί ένα χρόνο είχε κάνει άνω-κάτω το νοσοκομείο, με τους δικηγόρους της να ζητούν συνεχώς εξτρά προνόμια και κάποια στιγμή δραπέτευσε κιόλας. Ευτυχώς δηλαδή που δεν εισήχθη ο κος Φουρθιώτης».
Ο παρουσιαστής μέσω του πληρεξούσιου δικηγόρου του απέστειλε εξώδικο στον πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ όπου μεταξύ άλλων τον κατηγορεί με το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης και εξύβρισης, για παράβαση καθήκοντος και έχει παραβεί το νόμο περί προστασίας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Ας αρχίσουμε με ποίηση. Σατιρική. Με στίχους του Αλέξανδρου Σούτσου. Γράφτηκαν το 1831, σαν έμμετρη εναντίωση στο «τυποκτόνον ψήφισμα» του Ιωάννη Καποδίστρια, έκτοτε όμως απέκτησαν μια σχεδόν εμβληματική αξία, έστω κι αν συχνά τους θυμόμαστε λαθεμένα: «Είν’ ελεύθερος ο Τύπος φθάνει μόνο να μη βλάψεις / της Αρχής τους υπαλλήλους, / τους Κριτάς, τους Υπουργούς μας και των Υπουργών τους φίλους. / Είν’ ελεύθερος ο Τύπος φθάνει μόνον να μη γράψεις», γράφει ο εξαιρετικός Παντελής Μπουκάλας στην “Καθημερινή” (αναδημοσίευση).
Με τον Σούτσο βρισκόμαστε στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια. Οταν η νεογέννητη ελληνική πολιτεία όφειλε να γεννήσει και τους θεσμούς της, όσους θα πραγμάτωναν το εγερτήριο όραμα της καθολικής ελευθερίας ή, αντίθετα, θα το περιέστελλαν, ίσως και μέχρις ακυρώσεως. Τίποτε δεν ήταν δεδομένο, πλην της ανεξαρτησίας ενός μικρού τμήματος του ελληνικού χώρου. Η ανεξαρτησία του Τύπου ήταν ένα από τα κρισιμότερα διακυβεύματα. Η Επανάσταση με τα Συντάγματά της, πάντως, είχε προικοδοτήσει τη χώρα με το πνεύμα των Φώτων και της Ελευθερίας. Στον «Νόμο της Επιδαύρου», το Σύνταγμα του 1823, γίνεται για πρώτη φορά ρητή αναφορά στη λειτουργία του Τύπου, στους όρους και στις προϋποθέσεις της: «Οι Ελληνες έχουσι το δικαίωμα να κοινοποιώσι και άλλως πως, και διά των Τύπων, τας κρίσεις των, αλλά με τους ακολούθους τρεις όρους: α) Να μη γίνεται λόγος κατά της χριστιανικής θρησκείας. β) Να μη αντιβαίνωσιν εις τα αρχάς της ηθικής. γ) Να αποφεύγωσι πάσαν προσωπικήν ύβριν». Οι όροι επαναλαμβάνονται και στο Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος που ψήφισε η Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, το 1827. Οσον αφορά το δικαίωμα της δημοσίευσης, όμως, προστίθενται ορισμένες κρίσιμες λέξεις στο άρθρο 26: «Οι Ελληνες έχουσι το δικαίωμα χωρίς προ εξέτασιν να γράφωσι, και να δημοσιεύουσι διά του Τύπου ή αλλέως τους στοχασμούς και γνώμας των». Aπαγορευομένης της «προεξετάσεως», απαγορεύεται η λογοκρισία και επιβάλλεται η ελευθεροτυπία.
Η «προεξέτασις» ακριβώς είχε προκαλέσει τη ρήξη του Θεόκλητου Φαρμακίδη με τον Δημήτριο Υψηλάντη. Ο Φαρμακίδης, έμπειρος από τη θητεία του στον «Λόγιο Ερμή», φωτισμένος και φιλελεύθερος, ανέλαβε τη διεύθυνση της πρώτης εφημερίδας πολύ νωρίς μετά την έναρξη της Επανάστασης. Η «Σάλπιγξ Ελληνική», όμως, εξέδωσε μόλις τρία φύλλα, στην Καλαμάτα, τον Αύγουστο του 1821. Ο Φαρμακίδης αρνήθηκε το «δεσποτικόν μέτρον της προεξετάσεως» και η «Σάλπιγξ» σίγησε.
Τα ίδια τα περίφημα «Ελληνικά Χρονικά» του Ιωάννη-Ιάκωβου Μάγερ κινδύνευσαν να μην εκδοθούν ποτέ. Η προκήρυξη που προανήγγειλε την έκδοσή τους στο Μεσολόγγι την Πρωτοχρονιά του 1824, και στην οποία ο Μάγερ εξέφραζε την πίστη ότι «διά των σοφώς κυβερνωμένων Εφημερίδων οι Ελληνες θέλουσι διδαχθή περί των προόδων της ευνομίας και της κατά νόμους αυτονομίας των», εξόργισε τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, που επιχείρησε να παρεμποδίσει την έκδοση του φύλλου, με διάφορα προσχήματα. Το εγχείρημα σώθηκε χάρη στην επιμονή του Μπάιρον και του συνταγματάρχη Λέστερ Στάνχοπ, εκπροσώπου του Φιλελληνικού Κομιτάτου του Λονδίνου. Ετσι, τα «Χρονικά» εκδόθηκαν, και μάλιστα τους τέσσερις πρώτους μήνες τυπώνονταν στο τυπογραφείο που είχε φέρει ο Μαυροκορδάτος. Από Απομνημονεύματα αγωνιστών γνωρίζουμε ότι η πολιτικοστρατιωτική αρχή του Μεσολογγίου προσπαθούσε να χαλιναγωγήσει το φιλελεύθερο πνεύμα του Μάγερ, πόλεμος ήταν άλλωστε. Το γεγονός όμως ότι μερικά φύλλα της εφημερίδας κατασχέθηκαν από την Κεντρική Διοίκηση, λόγω της κριτικής που ασκούσαν στα έργα ή στις παραλείψεις της, πιστοποιεί ότι ο Ελβετός πατέρας της νεοελληνικής δημοσιογραφίας, όσο και να λύγισε, δεν έσπασε. Ξέρουμε, βέβαια, ότι συχνά οι προκηρύξεις ενάρετων αρχών και ευγενών προθέσεων, οι κώδικες χρηστής συμπεριφοράς, ακόμα και τα Συντάγματα, καταντούν κείμενα γραμμένα στο νερό. Κι έπειτα υπάρχει πάντα η δυνατότητα επίκλησης κάποιων αδιευκρίνιστων «έκτακτων αναγκών», η οποία προσφέρει τη δυνατότητα μείωσης ή παράκαμψης του καταστατικού Χάρτη. Για παράδειγμα, στις 26 Απριλίου 1831 η Γερουσία, παρά την αρχική άρνησή της, υποκύπτει στις αξιώσεις του Καποδίστρια και με ψήφισμά της επιβάλλει ασφυκτικούς λογοκριτικούς όρους στην άσκηση της δημοσιογραφίας. Οποιος, γράφοντας και δημοσιεύοντας, «εκίνει εις ανατροπήν των καθεστώτων προσωρινώς της Επικρατείας πραγμάτων» ή «προεκάλει εις απείθειαν προς τους νόμους» οδηγούνταν στη φυλακή ή πλήρωνε εξοντωτικό χρηματικό πρόστιμο. Να γιατί πήρε φωτιά ο Σούτσος.
Κώδικα δεοντολογίας έχουμε και σήμερα όσοι δημοσιογραφούμε, παρότι αρκετοί δηλώνουν άγνοια για τη μόλις 23 ετών ύπαρξή του, και άλλοι, εκ των πλέον επωνύμων, δηλώνουν διά των έργων τους την πλήρη, καγχαστική αδιαφορία τους. «Προεξέταση», πάντως, δεν έχουμε. Ή έτσι θέλουμε να πιστεύουμε και να λέμε. Ξέρουμε άλλωστε ότι στην Ελλάδα οι δημοσιογράφοι δεν απειλούνται από εξοντωτικές αγωγές. Δεν βλέπουν τα κείμενά τους να μη δημοσιεύονται, όταν δεν συμφωνούν με τη γραμμή της εφημερίδας, που αλλάζει κατά τον ιδιοκτήτη. Ούτε δολοφονούνται μπροστά στο σπίτι τους, όταν τολμούν να θίξουν τα κακώς, κάκιστα κείμενα του οργανωμένου εγκλήματος και της συνάφειάς του με απόστρατους ασφαλίτες.
Ξέρουμε επίσης ότι ουδείς θα σου χαρίσει περισσότερη ελευθερία από αυτήν που θα διεκδικήσεις. Οτι πολλές σπουδαίες ειδήσεις δεν θα έβλεπαν το φως αν δεν κάλυπτε τα ηθελημένα κενά της επίσημης δημοσιογραφίας, η δημοσιογραφία των πολιτών, η νεόφυτη άμισθη δημοσιογραφία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ξέρουμε, τέλος, ότι πέρυσι η χώρα μας έπεσε πέντε θέσεις στον πίνακα των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα, όπου οι χώρες κατατάσσονται με κριτήριο τον δείκτη του σεβασμού τους στην ελευθεροτυπία: από την 65η στην 70ή θέση μεταξύ 180 χωρών.
Ειδικά στην Ε.Ε. είμαστε τέταρτοι από το τέλος. Μόνο η Βουλγαρία είναι χειρότερη, η Μάλτα και η Ουγγαρία του Ορμπαν. Δεν είναι για να χαιρόμαστε. Είναι για να σκεφτόμαστε πόσους βαθμούς μάς στέρησαν η υπαγωγή και της κρατικής τηλεόρασης στον πρωθυπουργό, η συρρίκνωση της πολυφωνίας, ο ανενδοίαστος κομματισμός δημοσιογράφων που υποκρίνονται τους ανεξάρτητους, η διακίνηση φέικ νιους από άλλους δημοσιογράφους που έγιναν βουλευτές ακριβώς χάρη σε αυτήν τη διακίνηση, οι πέτσινες λίστες και ο κατάφωρος μπερλουσκονισμός. Τελειώνω όπως άρχισα. Με Σούτσο: «Στο εξής κάθου και γράφε. Κάθου και κοπάνιζέ μας, / τραγουδάκια τύπωνέ μας. / Ο,τι πράγμα δεν σ’ αρέσει κι όποιον άνθρωπο θελήσεις / ημπορείς να σατιρίσεις. / Τι λοιπόν φυλάγεις! Πάρε το κονδυλομάχαιρό σου, / κονδυλάκια κόψε. Βάλε το χαρτί στο γόνατό σου. / Κόκκινη μελάνη θέλεις; Με την κόκκινη αρχίνα. / Απ’ το κόσκινο όλα πέρνα και κανέναν μη προσκύνα». Ανενδοίαστη η προτροπή: «Και κανέναν μη προσκύνα». Θα μπορούσε άραγε να τεθεί σαν μότο στον Κώδικα Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ; Μάλλον θα καταγγελλόταν σαν «προτροπή εις απείθειαν προς τους νόμους».
Φωτό: Εργο του Γιάννη Αδαμάκη από την ομαδική έκθεση ζωγραφικής και γλυπτικής «Θάλασσα όπως έρως» στην γκαλερί Καψιώτη. Διάρκεια έκθεσης: έως 19 Ιουνίου. Αλκιβιάδου 153 και Σωτήρος, Πειραιάς.
Ένα παιδί στον δρόμο προς το σχολείο, σκοντάφτει, πέφτει κι αυτό που φαίνεται ως ένα απλό ατύχημα καταγράφεται σε βίντεο από μια ομάδα άλλων παιδιών.
Σε χρόνο ρεκόρ, το βίντεο κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και «ανεβαίνει» σε μια από τις πιο δημοφιλείς πλατφόρμες των νέων, το TikTok, με αποτέλεσμα ο μικρός μαθητής να γίνει ο …περίγελος του σχολείου. Στην πραγματικότητα, ο ανυποψίαστος μαθητής είναι θύμα μπούλινγκ και μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο βιώνει έναν πραγματικό εφιάλτη, αφού κάποιοι πετούν ως και σκουπίδια στο πέρασμά του. Ώσπου, στο μυαλό του έρχονται τα λόγια του δασκάλου και των γονιών του και όχι μόνο σταματά να φοβάται, αλλά ενημερώνει αυτούς που πρέπει για όσα βιώνει. Όλα τα παραπάνω συνθέτουν το σενάριο του stop motion animation «Υπάρχει λύση» πέντε μαθητών από τη Θεσσαλονίκη, που θέλησαν κατ’ αυτόν τον τρόπο να υψώσουν τη δική τους φωνή απέναντι στη μάστιγα του μπούλινγκ.
Η Χριστίνα και ο Χρήστος, μαθητές της πέμπτης δημοτικού, ο Χρήστος και ο Επαμεινώνδας της έκτης και ο Γιώργος της β’ γυμνασίου, όλοι τους μέλη της ομάδας stop bullying animation του 6ου Διαπολιτισμικού Σχολείου Κορδελιού Ευόσμου, έχουν κάθε λόγο να χαμογελούν πλατιά αφού η ταινία που δημιούργησαν κατέκτησε την πρώτη θέση στον ψηφιακό διαγωνισμό που διενεργούν από κοινού το British Council και το Διεθνές Κέντρο Ολυμπιακής Εκεχειρίας για 8η συνεχή χρονιά υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος «Σέβομαι τη Διαφορετικότητα». Μάλιστα, το έπαθλο είναι ένα ταξίδι στην Έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Είμαστε έτοιμοι για την Ευρωβουλή. Γεμάτοι με όμορφα συναισθήματα. Συγκινημένοι, χαρούμενοι και περισσότερο απ’ όλα ενθουσιασμένοι που η φωνή μας θα ακουστεί από το Κορδελιό στις Βρυξέλλες, όπου θα έχουμε τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε σε όλη τη Ευρώπη το μήνυμά μας, να μη φοβόμαστε και να μιλάμε γι’ αυτά που μας βαραίνουν», εξηγεί, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Ελένη Δελημπέη, εκπαιδευτικός πληροφορικής, που συντόνισε την προσπάθεια των παιδιών. Σημειώνει δε, ότι ο βαθμός δυσκολίας ήταν μεγάλος, καθώς όλα έγιναν κατά τη διάρκεια της καραντίνας, από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο, με το κάθε παιδί στο σπίτι του και με ανταλλαγή μόνο γραπτών ή ηχητικών μηνυμάτων και φωτογραφιών μεταξύ της πενταμελούς ομάδας.
«Το stop motion animation είναι μια τεχνική με λεπτομέρεια και όσο εύκολο δείχνει, τόσο δύσκολο είναι στην πραγματικότητα. Φωτογραφίζεις ένα αντικείμενο, το κινείς ελαφρά, το ξαναφωτογραφίζεις και αυτό έκαναν οι μαθητές με υπομονή και συνέπεια στο στόχο τους. Για να βγει το τρίλεπτο που βραβεύτηκε, 1000 φωτογραφίες εναλλάσσονταν με ταχύτητά πέντε καρέ το δευτερόλεπτο και όλα αυτά χωρίς καμία δια ζώσης επαφή μεταξύ τους. Από τον χώρο του ο καθένας, άλλοι σχεδίαζαν, άλλος εκτύπωνε, άλλος τραβούσε φωτογραφίες και ο τελικός αποδέκτης ήμουν εγώ, που έκανα το μοντάζ και έδεσα την εικόνα με τον ήχο», εξηγεί η κ. Δελήμπεη.
Τα παιδιά φαντάστηκαν μια ιστορία που θα μπορούσε να αποτυπωθεί σε ταινία και ένα περιστατικό που θα μπορούσε να συμβεί και στους ίδιους. Στη συνέχεια γράφτηκαν οι στίχοι με την υπογραφή της κ. Δελημπέη και της μουσικού του σχολείου Ηλέκτρας Καρακατσάνη. Τρεις μαθητές «έντυσαν» με τραγούδι την ταινία και στους στίχους αποτυπώνονται τα συναισθήματα του πρωταγωνιστή που έπεσε θύμα εκφοβισμού.
Τα παιδιά -όπως λένε- θέλουν να περάσουν ένα δυνατό μήνυμα που δεν είναι άλλο από το να βρει ο καθένας, όταν πέφτει θύμα εκφοβισμού, τη δύναμη να απευθυνθεί στους δικούς του ανθρώπους ή στους αρμόδιους και να ζητήσει βοήθεια, αντί να κατεβάζει το κεφάλι και να κλείνεται στον εαυτό του. Όπως λέει η κ. Δελημπέη, είναι πολύ σημαντικό να κάνουν σωστή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα της ορθής τους χρήσης, ενώ είναι απαραίτητο να καταδικάζουν κακόβουλα σχόλια που κρύβονται πολλές φορές πίσω από την ανωνυμία των χρηστών στα social media.
Το συγκεκριμένο σχολείο έχει παρελθόν στις διακρίσεις. Πριν από μερικά χρόνια, οι μαθητές του 6ου Διαπολιτισμικού είχαν βρεθεί και πάλι στην κορυφή με συντονίστρια και τότε την ίδια εκπαιδευτικό, που είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών -το ένα στην ειδικότητα της, αυτή της πληροφορικής και το άλλο στη διαπολιτισμική εκπαίδευση- ενώ εκπονεί τη διδακτορική διατριβή της στο τμήμα φιλοσοφίας και παιδαγωγικής του ΑΠΘ.
«Έχουμε δύο στα δύο! Δεύτερη συμμετοχή και δεύτερη πρωτιά. Η προηγούμενη ήταν με ένα βίντεο που αφορούσε πάλι στον εκφοβισμό, ένα βίντεο κλιπ με πρωταγωνιστές τους μαθητές στο σχολείο, που τους αποτυπώνει σε ρόλο ηθοποιών σε σκηνές με περιστατικά εκφοβισμού που μπορεί να βιώσει το κάθε παιδί στο σχολικό περιβάλλον, από την αίθουσα μέχρι και το παιχνίδι στην αυλή.
Υπάρχει ελληνική κυβέρνηση που θα μπορούσε να αποδεχθεί να άρει το κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια στο Αιγαίο; Το ερώτημα είναι ρητορικό και εάν κανείς επιχειρούσε να δώσει απάντηση αυτή θα ήταν αρνητική. Πέρα, όμως, από τις προσφωνήσεις “Νίκο μου” και “Μεβλούτ μου” που αντήλλαξαν οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, στο δείπνο με θέα στην Ακρόπολη, πέρα, ακόμη, κι από την “ελεγχόμενη προκλητικότητα” του Τσαβούσογλου με τις αναφορές σε “τουρκική μειονότητα” στην Θράκη, ο Τούρκος υπ.Εξ έκανε ένα βήμα που δεν πρέπει να διαλάθει της προσοχής μας.
Και δεν το έκανε στις επίσημες ανακοινώσεις κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα αλλά πριν πατήσει σε ελληνικό έδαφος. Η συνέντευξη που παραχώρησε στο “Βήμα της Κυριακής” συνιστά -για τους μυημένους- μια τουρκική πρόταση για έναν “οδικό χάρτη” που, σύμφωνα με την Άγκυρα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνυποσχετικό και κοινή προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Η πρόταση, όμως, απέχει παρασάγγας από την πάγια ελληνική θέση για παραπομπή στην Χάγη σχετικά με την μία και μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα, ήτοι την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Κατά καιρούς, ωστόσο, η δημόσια ρητορική ορισμένων στην Ελλάδα περί θαλασσίων ζωνών, εν γένει, και όχι περί οικονομικών θαλασσίων ζωνών, έχει δημιουργήσει εύλογα ερωτηματικά για το “κάτι παραπάνω”. Οι δε επίσημες δηλώσεις αξιωματούχων και ειδικών που συμβουλεύουν την κυβέρνηση (Θ.Ντόκος, Χρ. Ροζάκης, κ.ά) έδειξαν πως σε κάποια κέντρα πέριξ της εγχώριας διπλωματίας ίσως υπάρχουν και δεύτερες σκέψεις.
Το εύρος των χωρικών υδάτων είναι, αναμφίβολα, το σημαντικότερο απ΄ όσα θέτει με την συνέντευξή του ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Εάν επιχειρήσει κανείς να διαβάσει πίσω από τις γραμμές, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών προτείνει να αποσύρει η Ελλάδα το δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια στο Αιγαίο. Αυτή είναι η βάση της “ειδικής (διμερούς) συμφωνίας” που προτείνει η Άγκυρα ως αφετηρία για την προσφυγή στην Χάγη.
Απόσυρση του δικαιώματος σημαίνει πως η Ελλάδα αναγνωρίζει ως εύρος των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο τα 6 μίλια, όπερ εστί μεθερμηνευόμενο μειώνει παράλληλα και τον εθνικό εναέριο χώρο από τα 10 στα 6 μίλια για να μην υπάρχουν στρεβλώσεις. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Τουρκία “προσφέρει” την απόσυρση του περιβόητου casus belli και μια συμφωνία ειρήνευσης στο Αιγαίο.
Επιστρέφουμε στο ερώτημα της εισαγωγής: μπορεί να υπάρξει ελληνική κυβέρνηση που θα παραδώσει κυριαρχία στο Αιγαίο; Όχι. Ακόμα κι αν κάτι τέτοιο γινόταν εν μέρει: δηλαδή, επέκταση στα 12 μίλια στο Αιγαίο από την ηπειρωτική Ελλάδα και ανατολικά, περιορισμός στα 6 μίλια στο ανατολικό Αιγαίο, σε μια νοητή τεθλασμένη γραμμή που ξεκινά από το βόρειο Αιγαίο και φθάνει έως την Ρόδο.
Σε όλα αυτά, βεβαίως, υπάρχει μία επιπλέον παγίδα. Ο “οδικός χάρτης” που προτείνει ο Τσαβούσογλου μπορεί να βρει ευήκοα ώτα στο Βερολίνο και τις Βρυξέλλες, ή μπορεί να θεωρηθεί σοβαρή ακόμα και από τον αμερικανικό παράγοντα και, πάντως, οπωσδήποτε στο ΝΑΤΟ.
Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη
Ο Ταγίπ Ερντογάν έχει κάθε λόγο να δημιουργεί κλίμα αποκατάστασης του κλίματος με την Ελλάδα. Έχει μπροστά του μία πιθανή πολύ δύσκολη συνάντηση με τον Τζο Μπάϊντεν (Σύνοδος ΝΑΤΟ) και την αγωνία του να βρει modus operandi με τη νέα διοίκηση στις ΗΠΑ. Έχει, επίσης, την αγωνία της αναθεώρησης της συμφωνίας τελωνειακής σύνδεσης με τις ΗΠΑ. Το τελευταίο είναι, αναμφίβολα, και το κλειδί για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, εξ ου και η αξιωματική αντιπολίτευση έτεινε χείρα συναίνεσης προς την κυβέρνηση με την πρόταση του “Ελσίνκι plus”.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιθυμεί πρωτίστως να μην επαναληφθούν όσα συνέβησαν πέρυσι το καλοκαίρι, ιδιαίτερα με την αγωνία της ανάκαμψης του ελληνικού τουρισμού, φέτος, και αφετέρου για να μπορέσει να εστιάσει την προσοχή του στην οικονομία και στην επιστροφή στην κανονικότητα. Πολλοί θεωρούν πως ένα άτυπο moratorium για φέτος το καλοκαίρι στο Αιγαίο είναι δεδομένο- το επιθυμούν και οι δύο πλευρές.
Ο Ερντογάν, όμως, δεν είναι ένας αξιόπιστος συνομιλητής, από την άλλη, όμως, είναι ο μοναδικός συνομιλητής. Εκτός, φυσικά, εάν αφήσουμε τον χρόνο να κυλήσει ελπίζοντας πως κάποια στιγμή θα βγει από το κάδρο της τουρκικής πολιτικής σκηνής. Αλλά ποιος εγγυάται πως τα πράγματα θα γίνουν καλύτερα;
Τα 5 βασικά σημεία της ατζέντας Ερντογάν για μια προσφυγή στην Χάγη
Όπως προκύπτει από την συνέντευξη του Μεβλούτ Τσαβούσογλου στο “Βήμα της Κυριακής” και τον Άγγελο Αθανασόπουλο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε με σαφήνεια τον “οδικό χάρτη” που προκρίνει η τουρκική πλευρά. Σταχυολογούμε τα σημαντικότερα απ΄ όσα είπε:
1.Η Τουρκία δεν απέκλεισε ποτέ κατηγορηματικά καμία μέθοδο διευθέτησης μέσω τρίτου μέρους που να βασίζεται σε αμοιβαία συγκατάθεση. Πρωτίστως όμως πρέπει να διεξαγάγουμε διμερείς διαπραγματεύσεις. Ακούω ότι ορισμένοι κύκλοι στην Ελλάδα δεν εγκρίνουν τις διαπραγματεύσεις. Θα έπρεπε όμως να υπενθυμίσω ότι ακόμη και να φέρουμε τα ζητήματα ενώπιον του ΔΔΧ, χρειάζεται να διαπραγματευθούμε μία ειδική συμφωνία.
2.Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε κάθε επίμαχο ζήτημα με την Ελλάδα, αλλά η Ελλάδα θα πρέπει να αποκηρύξει τον Χάρτη της Σεβίλλης. Ούτε οι ΗΠΑ ούτε η ΕΕ υιοθετούν αυτόν τον χάρτη εξαιτίας μιας λανθασμένης έννοιας δικαιωμάτων. Θα ήθελα να επαναλάβω ότι είναι λάθος υπολογισμός από την ελληνική πλευρά να πιστεύει ότι η Τουρκία θα περιοριστεί μόνο στις ακτές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου
3.Σεβόμαστε την UNCLOS και τα κυριαρχικά δικαιώματα κάθε χώρας. Ωστόσο, το Αιγαίο έχει μοναδικά χαρακτηριστικά…Για παράδειγμα, το εύρος των χωρικών υδάτων είναι εκκρεμές ζήτημα στο Αιγαίο. Δεν απορρίπτουμε κατηγορηματικά χωρικά ύδατα μέχρι 12 ναυτικά μίλια όπου το επιτρέπουν οι περιστάσεις. Η Μαύρη Θάλασσα και το Ιόνιο Πέλαγος αποτελούν τέτοια παραδείγματα. Ωστόσο, με 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, θα επηρεαζόταν κατ’ αρχάς σοβαρά η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε μια τέτοια επέκταση. Η διαφωνία επί του νομικού καθεστώτος νησιών, νησίδων και βράχων και τα αποστρατιωτικοποιημένα ελληνικά νησιά με βάση τις Συνθήκες Λωζάννης (1923) και Παρισίων (1947) δεν μπορούν επίσης να απομονωθούν και να αγνοηθούν.
4.Αν η Ελλάδα δεν επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο, η απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης (σ.σ casus belli) δεν θα εφαρμοστεί και θα θέλαμε να παραμείνουν έτσι τα πράγματα. Θα ήθελα να σας υπενθυμίσω ότι η Τουρκική Εθνοσυνέλευση υιοθέτησε αυτή την απόφαση μία εβδομάδα μετά από απόφαση του Ελληνικού Κοινοβουλίου (σσ. εννοεί την κύρωση της UNCLOS). Από την άλλη πλευρά, είναι αλήθεια ότι μία αμοιβαία αποδεκτή θέση επί του εύρους των χωρικών υδάτων θα επηρέαζε θετικά τα υπόλοιπα θέματα
5.Επιτρέψτε μου να είμαι σαφής εξ αρχής: η ελληνική θέση σε σχέση με το Καστελλόριζο είναι απλά παράλογη. Οι γεωγραφικές συνθήκες τόσο στο Αιγαίο όσο και στη Μεσόγειο εντέλλουν ότι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, όπως ελπίζουμε να επιτύχουμε, πρέπει πρώτα να συζητηθεί σε διμερείς διαπραγματεύσεις και επί τη βάση της αρχής της ευθυδικίας. Αυτό είναι ακόμη πιο αναγκαίο για το Αιγαίο, εξαιτίας των ειδικών συνθηκών του. Η στάση και η επιμονή μας σε αυτές τις αρχές παραμένει αναλλοίωτη…
Γιατί ενοχλεί την Άγκυρα ο “Χάρτης της Σεβίλλης”
Τον περασμένο Αύγουστο, στην αρχή της κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο, η τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ» έθεσε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ερώτημα εάν ο «Χάρτης της Σεβίλλης» αντικατοπτρίζει τη νομική θέση της Ε.Ε. για τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο. Ο εκπρόσωπος της κομισιόν απάντηση πως : «Οι εξωτερικές εκθέσεις που εκπονούνται από θεσμούς δεν συνιστούν επίσημα έγγραφα της Ε.Ε. και δεν έχουν νομική και πολιτική ισχύ για την Ε.Ε.», προσθέτοντας πως : «θέματα που σχετίζονται με την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών και τη χρήση των πόρων στα ύδατα μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο καλή τη πίστει, βάσει του διεθνούς δικαίου και μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων σύμφωνα με τις σχέσεις καλής γειτονίας».
Παρόμοια θέση μ’ αυτή της Ε.Ε. εξέφρασαν πρόσφατα και οι Η.Π.Α. Σε δήλωσή της από τον λογαριασμό της στο twitter, η αμερικανική Πρεσβεία στην Άγκυρα αναφέρει ότι : «Oι Η.Π.Α. ως ζήτημα αρχής δεν λαμβάνουν θέση σχετικά με τις διαφορές άλλων κρατών επί των θεμάτων θαλάσσιας αρμοδιότητας», προσθέτοντας ότι : «με σεβασμό στον Χάρτη της Σεβίλλης οι Η.Π.Α. δεν θεωρούν ότι ο Χάρτης της Σεβίλλης έχει νομική υπόσταση. Αντιλαμβανόμαστε ότι η ΕΕ δεν θεωρεί ότι ο Χάρτης της Σεβίλλης είναι ένα νομικά δεσμευτικό έγγραφο». Σύμφωνα με την αμερικανική Πρεσβεία : «οι θαλάσσιες αρμοδιότητες καθορίζονται με συμφωνίες στη βάση του διεθνούς δικαίου από τα αρμόδια κράτη».
Η Άγκυρα και τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ έκαναν «σημαία» τις θέσεις της Ε.Ε. και των Η.Π.Α. για τον Χάρτη της Σεβίλλης, υποστηρίζοντας πως : «κρατούν αποστάσεις από τις θέσεις της Ελλάδας» για πλήρη επήρεια των νησιών. Ωστόσο παραβλέπουν εσκεμμένα πως οι δηλώσεις Ε.Ε. και Η.Π.Α. αφορούν τη νομική υπόσταση του χάρτη και όχι το αντικείμενο που αποτυπώνει και είναι σύμφωνα με όσα ορίζει το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, που όλοι -πλην της Τουρκίας- επικαλούνται συνεχώς.
Είναι χαρακτηριστικό πως σ’ επίσημο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2015), με τίτλο : «The EU and international ocean governance» δημοσιεύεται χάρτης που δείχνει τις ΑΟΖ όλων των κρατών μελών της Ε.Ε. και όπου, ξεκάθαρα, καθορίζεται όχι μόνο η ΑΟΖ της Ελλάδας αλλά και το ότι έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο.
Σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητής οικονομικών του Πανεπιστημιακού Συστήματος Μέρυλαντ των ΗΠΑ κ.Θεόδωρο Καρυώτη, ειδικός στο θέμα της ΑΟΖ, όλοι οι χάρτες της Ε.Ε. αποτυπώνουν την πραγματικότητα όπως προκύπτει σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. «Οι επίσημοι χάρτες της Ε.Ε. δείχνουν πως η Ελλάδα έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο και ιδιαίτερα το γεγονός ότι η ΑΟΖ της νήσου Στρογγύλη έχει πλήρη επήρεια και εφάπτεται με την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας» επισημαίνει με νόημα.
Κατακλείδα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαθέτει περιορισμένες επιλογές. Μία είναι να κερδίσει χρόνο και δια της βελτίωσης της επικοινωνίας της Αθήνας με την Άγκυρα να επιτύχει σχετική ηρεμία στο Αιγαίο, αφήνοντας για κάποιο…μέλλον τον σκληρό πυρήνα των ελληνοτουρκικών. Μία άλλη είναι να επιταχύνει τις εξελίξεις συνδέοντας με ακόμα μεγαλύτερη σαφήνεια το ευρωτουρκικό πλαίσιο με το διμερές. Αλλά με ποιον στόχο; Εάν πράγματι υπάρχει στόχος, αυτό προϋποθέτει τα εξής:
-Να καταστήσει σαφείς τις θέσεις του στον ευρωπαϊκό και τον αμερικανικό παράγοντα, επιδιώκοντας ομπρέλα πρωτοβουλιών
-Να επιδιώξει εθνική συναίνεση, ανταποκρινόμενος στην ήπια στάση του Αλέξη Τσίπρα (και η Φώφη Γεννηματά είναι μάλλον βέβαιο πως θα κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση) και εκπόνηση, γρήγορα, νέου πλαισίου εθνικής στρατηγικής και ενημέρωση της κοινής γνώμης.
-Να καταστείλει κάθε θύλακα αντίδρασης μέσα στο ίδιο του το κόμμα και στην ίδια την εκλογική του βάση. Τα μυνήματα του Αντώνη Σαμαρά είναι ηχηρά, το δε εκλογικό του κοινό είναι “εκπαιδευμένος” σε ιαχές ψευτο-πατριωτισμού.
Η εκτόξευση της SpaceX στις 3 Ιουνίου θα έχει ένα ιδιαίτερο φορτίο. Ο Falcon 9 πύραυλος δε θα μεταφέρει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μόνο προμήθειες για τους αστροναύτες. Στο φορτίο συμπεριλαμβάνονται 5.000 βραδύπορα και 128 φωσφορίζοντα καλαμάρια. Γιατί όμως επέλεξε η NASA αυτά τα παράξενα πλάσματα για να τα στείλει στο διάστημα;
Τα βραδύπορα είναι μικροσκοπικά με μήκος μόλις 1 χιλιοστό. Είναι εξαιρετικά πλάσματα καθώς είναι απίστευτα ανθεκτικά. Μπορούν να επιβιώσουν σε συνθήκες υψηλής ακτινοβολίας, σε πίεση έξι φορές μεγαλύτερη από το βαθύτερο μέρος του ωκεανού, αλλά και στο κενό του διαστήματος.
Με τα βραδύπορα λοιπόν η NASA ελπίζει να ανακαλύψει τα συγκεκριμένα γονίδια που τα κάνουν να προσαρμόζονται τόσο καλά σε ακραία περιβάλλοντα. Με τη σειρά τους τα πειράματα αυτά θα μας δώσουν μία ιδέα για το πώς επηρεάζεται η υγεία μας σε μακρινά διαστημικά ταξίδια και θα προωθήσουν την ανάπτυξη πιθανών θεραπειών για την αποκατάσταση από αυτά.
Τα μικρά φωσφορίζοντα καλαμάρια των 3 χιλιοστών έχουν ένα όργανο στο οποίο βρίσκονται τα βακτήρια που παράγουν την βιοφωταύγεια, δίνοντας στα καλαμάρια την ξεχωριστή λάμψη τους. Τα καλαμάρια γεννιούνται χωρίς αυτά τα βακτήρια και τα αποκτούν αργότερα στον ωκεανό. Οι ερευνητές στον ISS θα προσπαθήσουν να βρουν τη συμβιωτική σχέση μεταξύ των δύο για να διαπιστώσουν πώς τα ωφέλιμα μικρόβια αλληλεπιδρούν με τον ιστό των ζώων στο διάστημα.
Τα ζώα, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων, βασίζονται στα μικρόβια για να διατηρούν ένα υγιές πεπτικό και ανοσοποιητικό σύστημα. Δεν κατανοούμε ακόμα πλήρως πώς οι διαστημικές πτήσεις αλλάζουν αυτές τις ωφέλιμες αλληλεπιδράσεις.
Τα τελευταία χρόνια προβάλλονται με εντεινόμενο ρυθμό απόψεις περί αναντιστοιχίας μεταξύ των δεξιοτήτων και των πτυχίων που παρέχουν τα δημόσια ελληνικά Πανεπιστήμια και των αναγκών της αγοράς εργασίας.
του Κώστα Φωτάκη*
Αυτές μάλιστα οι απόψεις ενίοτε φθάνουν μέχρι σημείου αμφισβήτησης της ποιότητας της εκπαίδευσης και απαξίωσης συλλήβδην των δημόσιων Πανεπιστημίων. Μια διαφορετική εκδοχή της ίδιας, όμως αντίληψης, εμπεριέχεται στην περίφημη Έκθεση Πισσαρίδη, τον οδηγό, κατά την Κυβέρνηση, για τη μελλοντική ανάκαμψη της χώρας: «Υπάρχουν αξιόλογες μονάδες αριστείας στα Ελληνικά Πανεπιστήμια, όχι όμως σε θέσεις που αντιστοιχούν στο επίπεδο ευρύτερης ανάπτυξης της χώρας…» (σελ. 73 της έκθεσης).
Oι θεωρήσεις αυτές παραβλέπουν την καίρια αποστολή των Πανεπιστημίων στην παροχή παιδείας και τη μόρφωση της κοινωνίας, αντιμετωπίζοντάς τα ως οργανισμούς κατάρτισης.
Εν πολλοίς, εμπίπτουν στο πλαίσιο των ιδεών περί «επιχειρηματικού Πανεπιστημίου», οι οποίες έχουν χρεωκοπήσει και εγκαταλειφθεί στις χώρες που κάποτε είχαν ανθίσει και σήμερα, με διαφορά φάσης, προωθούνται από την Κυβέρνηση.
Ασφαλώς και δεν αμφισβητείται η σημασία της αναπροσαρμογής και της διαρκούς επικαιροποίησης των προγραμμάτων σπουδών, κάτι που άλλωστε συμβαίνει στα ελληνικά Πανεπιστήμια. Είναι όμως παράδοξο με βάση τις παραπάνω απόψεις, το γεγονός ότι οι απόφοιτοί τους και οι νέοι ερευνητές, οι οποίοι αναγκάζονται να μεταναστεύσουν κυρίως λόγω της έλλειψης προοπτικών εξέλιξης και απασχόλησής τους, καθίστανται περιζήτητοι σε ποιοτικές θέσεις στις αγορές εργασίας άλλων αναπτυγμένων χωρών, οι οποίες ηγούνταιστον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας.
Αλλά μήπωςτο λεγόμενο «παράδοξο» της αναντιστοιχίας των δεξιοτήτων και των πτυχίων που παρέχουν τα δημόσια ελληνικά Πανεπιστήμια και των αναγκών της αγοράς εργασίας, όπως αναφέρεται στην έκθεση Πισσαρίδη, συνίσταται στη μη διαθεσιμότητα αποφοίτων με ειδίκευση σε επιστημονικούς τομείς που μπορούν να ενισχύσουν την αναπτυξιακή ανόρθωση της χώρας;
Τα στοιχεία διαβεβαιώνουν το ακριβώς αντίθετο: η Ελλάδα, με βάση την αναλογία πληθυσμού κάθε χώρας, βρίσκεται στην έκτη θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ όσον αφορά το ποσοστό αποφοίτωνπανεπιστημιακής εκπαίδευσηςστους τομείς των Φυσικών Επιστημών, της Τεχνολογίας, της Επιστήμης των Μηχανικών και τα Μαθηματικά(STEM).
Τη στιγμή, μάλιστα, που διεθνώς αναγνωρίζεται ότι αυτοί ακριβώς οι απόφοιτοι είναι που καθιστούν δυνατή τη μετάβαση μιας χώρας στο νέο μοντέλο παραγωγής της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης.
Ίσως, το μόνο πεδίο αλλαγής δεξιοτήτων που απομένει είναι η ολοένα προβαλλόμενη ιδεοληπτική ανάγκη εισαγωγής υποχρεωτικών μαθημάτων επιχειρηματικής δραστηριότητας (ήδη από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση!)Πρόταση αμφίβολης αποτελεσματικότητας, σίγουρης όμως διαστρέβλωσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας μαθητών, επιστημόνων και, τελικά, πολιτών.
Τότε, λοιπόν, σε τι συνίσταται αυτό το «παράδοξο»; Το πιθανότερο στη στρεβλή θεώρηση του ζητήματος.
Η αναντιστοιχία των δεξιοτήτων και των πτυχίων που παρέχουν τα δημόσια ελληνικά Πανεπιστήμια και των αναγκών της αγοράς εργασίας είναι υπαρκτή αλλά έχει να κάνει με το δεύτερο σκέλος της εξίσωσης: με την αγορά εργασίας.
Στην Ελλάδα, η οικονομία είναι καθηλωμένη, κυρίως, σε μοντέλα παραγωγής και επιχειρηματικές δραστηριότητες υψηλής έντασης εργασίας και όχι έντασης γνώσης, σε αντίθεση με τις τάσεις που καταγράφονται σε οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες.
Ο κύριος όγκος της σημερινής προσφοράς θέσεων απασχόλησης συνδέεται με μια παρωχημένη και στρεβλή ανάγκη χαμηλού κόστους και συχνά περιστασιακής εργασίας και δεν μπορεί να απορροφήσει τους υψηλά καταρτισμένους απόφοιτους των ελληνικών Πανεπιστημίων. Σοβαρή αιτία που τους αναγκάζει να μεταναστεύσουν και τελικά να διακρίνονται σε θέσεις έντασης γνώσης στο εξωτερικό.
Η άρση αυτού του «παραδόξου» είναι καθαρά ζήτημα πολιτικών επιλογών και στρατηγικών προτεραιοτήτων που πρέπει η χώρα να προτάξει.
Είναι πολιτική επιλογή η αναγνώριση της ανάγκης μετάβασης της ελληνικής οικονομίας από το πρότυπο ανάπτυξης υψηλής έντασης εργασίας σε υψηλότερο σημείο της αλυσίδας αξίας, στην ένταση γνώσης.
Είναι πολιτική επιλογή η στήριξη, μέσω δημόσιων επενδύσεων, των δαπανών R&D και της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στις μικρομεσαίες καινοτόμες επιχειρήσεις, οι οποίες αδυνατούν να επωμιστούν το κόστος εισόδου στις αναδυόμενες αλυσίδες αξίας.
Είναι πολιτική επιλογή να μην ανακοπεί η πορεία που συνειδητά και συστηματικά σηματοδότησε την περίοδο 2015-2019 στην κατεύθυνση του μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας: την οικοδόμηση ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου βασισμένου στην οικονομία της γνώσης, της γνώσης που απορρέει από την έρευνα και την καινοτομία. Της οικονομίας που στηρίζεται στην αξιοποίηση της υψηλής ποιότητας έρευνας που επιτελείται στα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα της χώρας για μια δίκαιη ανάπτυξη.
Δυστυχώς, οι σημερινές κυβερνητικέςεπιλογές γιατους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και η πρόσφατη απόπειρα απαξίωσης της εργασίας νομοθετικά δεν αφήνουν περιθώριο αισιοδοξίας ούτε για τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας, ούτε για την ανάσχεση του braindrain.
