Οι αντιδράσεις έφεραν διακοπή συνεργασίας με την Palantir

Η μη επέκταση της σύμβασης με την εταιρεία Palantir και ο τερματισμός της στις 23/12, ύστερα από τις αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. των προοδευτικών δυνάμεων και της κοινωνίας των πολιτών, αποτελεί νίκη των ατομικών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών ελευθεριών στη χώρα μας. Η κυβέρνηση «πιάστηκε στα πράσα», ωστόσο «τα ερωτήματα παραμένουν και την εκθέτουν» τονίζει ο Μ. Κάτσης, Τομεάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ.

«Πιάσαμε την κυβέρνηση στα πράσα  – διέκοψε τη συνεργασία με την Palantir λόγω των αντιδράσεων, τα ερωτήματα παραμένουν και την εκθέτουν», τονίζει ο Μάριος Κάτσης, και εξηγεί:

Μετά από 1 και πλέον μήνα και πλήρη αφωνία της κυβέρνησης της ΝΔ σχετικά με την συνεργασία της Ελληνικής Κυβέρνησης με την εταιρεία «εξόρυξης δεδομένων» Palantir Technologies, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απάντησε στην ερώτηση και στην Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων που καταθέσαμε στις 17 Δεκεμβρίου 2020, 63 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

Ο Υπουργός Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Πιερρακάκης απέστειλε στους βουλευτές μαζί με την απάντησή του τα εξής:

1.    Τη σύμβαση με την εταιρεία Palantir που υπεγράφη στις 24 Μαρτίου 2020 με διάρκεια 6 μήνες.

2.    Την τροποποίηση της σύμβασης στις 26 Μαρτίου όπου γίνονται κρίσιμες αλλαγές.

3.    Την επέκταση της σύμβασης για άλλους 3 μήνες με ισχύ από 24 Σεπτεμβρίου έως 23 Δεκεμβρίου του 2020.

Κατ’ αρχάς, η μη επέκταση της σύμβασης με την εταιρεία Palantir και ο τερματισμός της στις 23 Δεκεμβρίου, ύστερα από τις αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. των προοδευτικών δυνάμεων και της κοινωνίας των πολιτών, αποτελεί μια νίκη των ατομικών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών ελευθεριών στη χώρα μας. Η κυβέρνηση «πιάστηκε στα πράσα» και υποχώρησε άτακτα στη μη ανανέωση της σύμβασης  όπως σχεδίαζε ο κ. Μητσοτάκης στις 3 Δεκεμβρίου σε κρυφή τηλεδιάσκεψη με την ηγεσία της Palantir, δεσμευόμενος «για επέκταση της συνεργασίας στα επόμενα χρόνια». Το τι είχε να κρύψει από τους πολίτες η επικοινωνιακή μηχανή του Μαξίμου και πληροφορηθήκαμε τη συνάντηση από αμερικανικά ΜΜΕ, παραμένει ακόμη αναπάντητο.

Είναι όλα «καλώς καμωμένα»;

Ωστόσο, η απάντηση της κυβέρνησης στον κοινοβουλευτικό έλεγχο στα κρίσιμα ερωτήματα για το κατά πόσο τηρήθηκαν οι κανόνες διαφάνειας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων που θέσαμε, προκαλεί μεγαλύτερη ανασφάλεια και ενδείξεις σοβαρών ευθυνών, παρά τον καθησυχασμό που επιχειρείται με την απάντηση του Υπουργού ότι «όλα είναι καλώς καμωμένα».

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αρχική σύμβαση στις 24/3/2020 μεταξύ της Palantir και της Ελληνικής Κυβέρνησης, ο Υπουργός  υπέγραψε σύμβαση να παρέχει ψευδωνυμοποιημένα (“pseudonymised”, σελ. 4, Table 2) προσωπικά δεδομένα ασθενών και των μελών του γενικού πληθυσμού  για τα οποία οφείλει να εφαρμόζεται η νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων καθώς είναι δυνατή μέσω αυτών η ταυτοποίηση του κάθε πολίτη (26 ΓΚΠΔ) και όχι «ανώνυμα, στατιστικά και δημογραφικά δεδομένα» που δε χρήζουν προστασίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην απάντησή του.

Δύο μέρες μετά, ισχυρίζεται ότι προέβη σε  τροποποίηση της αρχικής σύμβασης (Amendment No1 – 26/3/2020) όπου απαλείφεται ο όρος “pseudonymised” και αναδιατυπώνεται το πεδίο των προσωπικών δεδομένων στα οποία θα έχει πρόσβαση η Palantir, ενώ επικαλείται και μια εμπιστευτική απάντηση του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου (DPO) στις 27/3, σύμφωνα με τον οποίον δεν τίθεται θέμα παραβίασης κανονισμών και ανάγκη απεύθυνσης στην ΑΠΔΠΧ.  Ας σημειωθεί ότι η ΑΠΔΠΧ επενέβη αυτεπάγγελτα στις 18 Δεκεμβρίου 2020 για το ζήτημα αυτό, χωρίς να έχει γίνει γνωστό αν έχει καλυφθεί από τις απαντήσεις του Υπουργείου και επί τη βάση ποιού κειμένου συμφωνίας κλήθηκε να τοποθετηθεί.

Ερωτήματα και σκιές

Από τις απαντήσεις προκύπτουν σοβαρά και κρίσιμα ερωτήματα και βαρύτατες σκιές:

1.    Για ποιό λόγο υπεγράφη σύμβαση (24/3) για παροχή ψευδωνυμοποιημένων προσωπικών δεδομένων και εκ των υστέρων ερωτάται ο DPO του Υπουργείου, που δίνει έγκριση μετά την υπογραφή των συμβάσεων;

2.    Για ποιο λόγο κρίθηκε αναγκαία η τροποποίηση της αρχικής σύμβασης 2 μόλις μέρες μετά την υπογραφή της; Όταν υπογραφόταν, ο Υπουργός και οι συνεργάτες του, δε γνώριζαν ότι τα ψευδονυμοποιημένα στοιχεία αποτελούν προσωπικά δεδομένα των πολιτών και χρήζουν προστασίας;

3.    Πως είναι δυνατόν να ισχυρίζεται ο Υπουργός ότι τροποποιήθηκε η σύμβαση στις 26/3, ενώ με αίτημα του παρατείνεται για 3 μήνες η αρχική σύμβαση που υπεγράφη στις 24/3;

«Η κυβέρνηση κινείται σε γκρίζες ζώνες»

Οι αντιφάσεις και τα πρωθύστερα σχήματα είναι αμείλικτα και υποδηλώνουν ότι η κυβέρνηση από την αρχή μέχρι το τέλος αυτής της υπόθεσης, κινείται σε γκρίζες ζώνες. Ο Πρωθυπουργός  και ο αρμόδιος Υπουργός που ανέλαβαν προσωπικά αυτή τη σκοτεινή συνεργασία και μάλιστα με μια εταιρεία που έχει κατηγορηθεί διεθνώς για αθέμιτες πρακτικές, είναι εκτεθειμένοι για τον τρόπο που χειρίζονται ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα που αφορά τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των πολιτών. Δεν θα τους αφήσουμε να παίξουν ολοκληρωτικά παιχνίδια χειραγώγησης και εμπορευματοποίησης των προσωπικών δεδομένων.

Αναμένουμε και θα επανέλθουμε.

About Author