Μήνας: Δεκέμβριος 2019

Είναι δύσκολη υπόθεση το Αλτσχάιμερ, για ασθενή και οικείους. Χρειάζεται μεγάλη αφοσίωση, ατελείωτη υπομονή και εκπαίδευση για να αντιμετωπιστούν η απώλεια μνήμης, η αδυναμία αναγνώρισης προσώπων, η διανοητική σύγχυση, η ταραχή, η επιθετικότητα, οι εμμονές… Και πάλι ο φροντιστής συχνά γονατίζει.

Η νόσος Αλτσχάιμερ θεωρείται η επιδημία του 21ου αιώνα. Δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία ή κάποιος τρόπος να αποτραπεί η εκδήλωσή της, ενώ εμπλέκει όλο και περισσότερους ανθρώπους, άνω των 50 εκατ. παγκοσμίως, αριθμός που εκτιμάται ότι θα υπερτριπλασιαστεί έως το 2050, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου επιβίωσης. Κάθε χρόνο προσβάλλει τον εγκέφαλο 7,7 εκατ. ανθρώπων με καταστρεπτικά αποτελέσματα για την υγεία τους και τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Το ετήσιο κόστος της ξεπερνά το ένα τρισ. δολ. παγκοσμίως λόγω της υψηλής υγειονομικής δαπάνης που απαιτεί. Στις ΗΠΑ, όπου οι θάνατοι από καρδιακές παθήσεις μειώθηκαν κατά 9% μεταξύ 2000 και 2017, οι θάνατοι από Αλτσχάιμερ αυξήθηκαν κατά 145%. Το κόστος της περίθαλψης των 5,8 εκατ. πασχόντων άγγιξε φέτος τα 290 δισ. δολ., δαπάνη που θα εκτιναχθεί στο 1,1 τρισ. δολ. το 2050. Στην Ελλάδα σήμερα νοσούν 200.000 άτομα και ο αριθμός αυτός αναμένεται να ξεπεράσει τις 400.000 μέχρι το 2050. Στη χώρα μας το ετήσιο κόστος της άνοιας πλησιάζει τα 3 δισ. ευρώ.

Τα παραπάνω καταθέτουν ο καθηγητής Κώστας Λυκέτσος, ηγετική μορφή διεθνώς στον αγώνα κατά του Αλτσχάιμερ και η επίκουρη καθηγήτρια Βασιλική Μαχαιράκη, αμφότεροι από το Κέντρο Αριστείας Ιατρικής Ακριβείας για το Αλτσχάιμερ του πανεπιστημίου Johns Hopkins των ΗΠΑ, ο καθηγητής Παναγιώτης Βλάμος, από το Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας του τμήματος Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου (BiHELab) και ο δρ Ιωάννης Ταρνανάς, Senior Fellow for Equity in Brain Health στο Global Brain Health Institute (Trinity College Dublin). Οι τέσσερις διακεκριμένοι επιστήμονες, που ηγούνται της Ελληνικής Πρωτοβουλίας Ενάντια στο Αλτσχάιμερ, ανακοίνωσαν επίσημα την Τετάρτη στο Ζάππειο Μέγαρο τριετή συνεργασία με στόχο τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση ενός στρατηγικού σχεδίου μεταφραστικής έρευνας για τη διαχείριση της νόσου στην Ελλάδα.

Η χώρα μας είναι πιθανό να αντιμετωπίσει μία από τις μεγαλύτερες επιδημίες της νόσου Αλτσχάιμερ στον κόσμο, καθώς γερνά γρήγορα, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες μοιάζουν απροετοίμαστες να διαχειριστούν αυτό που εξελίσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ενα εθνικό στρατηγικό σχέδιο που αναπτύχθηκε στα χρόνια της κρίσης δεν εφαρμόστηκε επαρκώς, ενώ υπάρχουν κενά στην ετοιμότητα της πρωτοβάθμιας περίθαλψης για διάγνωση και διαχείριση της νόσου, στην παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών, στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, στην υιοθέτηση μέτρων πρόληψης. Η Ελληνική Πρωτοβουλία Ενάντια στο Αλτσχάιμερ στοχεύει να παρακολουθεί την υλοποίηση αυτού του ελληνικού εθνικού στρατηγικού σχεδίου, να κεφαλαιοποιεί τη γνώση γύρω από την πρόληψη και την περίθαλψη, να συλλέγει όλα τα δεδομένα σχετικά με τη νόσο και να παρέχει πρόσβαση σε αυτά σε πραγματικό χρόνο.

Ο στόχος

«Ο απώτερος στόχος της συνεργασίας είναι να αυξηθούν ταχέως οι διαθέσιμες υπηρεσίες για ασθενείς με Αλτσχάιμερ και τις οικογένειές τους, να βελτιωθεί η περίθαλψη και να υπάρξει αποτελεσματική ερευνητική συνεισφορά σε προσπάθειες που γίνονται σε παγκόσμιο επίπεδο για την εξεύρεση θεραπείας», λέει ο κ. Λυκέτσος. Στόχος είναι «η έγκαιρη, ακριβέστερη πρόγνωση του κινδύνου σε προκλινικές φάσεις και οι υψηλότεροι ρυθμοί ανταπόκρισης σε εξατομικευμένες θεραπείες. Διότι η ιατρική ακριβείας, με την ανάπτυξη ακριβώς εξατομικευμένων λύσεων, δίνει στους γιατρούς τα εργαλεία να καθυστερήσουν την άνοια κατά τα προκλινικά στάδια, μειώνοντας σημαντικά την επιβάρυνση των οικογενειών και το υγειονομικό κόστος», σημειώνουν οι κ. Βλάμος και Ταρνανάς.

Για τον κ. Λυκέτσο, «η εξατομικευμένη ιατρική αναπτύχθηκε μετά την αποτυχία των αντι-αμυλοειδών φαρμάκων. Διότι το Αλτσχάιμερ δεν είναι μία πάθηση, αλλά πολλές παθήσεις. Για παράδειγμα, η παρουσία φλεγμονής στον εγκέφαλο επηρεάζει πολύ την πορεία της άνοιας. Ομως, τα αντιφλεγμονώδη δεν έδωσαν μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Από την άλλη, εργαστήρια με τα οποία συνεργαζόμαστε στο Τέξας ανέπτυξαν ένα τεστ αίματος που δίνει ενδιαφέροντα στοιχεία για μερίδα ασθενών με “φλεγμονώδες Αλτσχάιμερ”, τα οποία ίσως υπαγορεύσουν θεραπεία με αντιφλεγμονώδη. Σε ασθενείς με γενετική προδιάθεση, τα φάρμακα κατά των αμυλοειδών θα έχουν μεγαλύτερη επίδραση. Επιβαρυντικός παράγοντας είναι και η άπνοια, οι αναπνευστικές οδοί κλείνουν 200, ακόμη και 300 φορές μέσα στη νύχτα, δεν οξυγονώνονται τα αγγεία, ο άνθρωπος ξυπνάει συνέχεια. Η άπνοια δημιουργεί άνοια. Και η κατάθλιψη, που προέρχεται από την εκφύλιση των περιοχών που ελέγχουν τη διάθεση, δημιουργεί επίσης άνοια».

Ο κ. Λυκέτσος «τρέχει» καινοτόμα ερευνητικά προγράμματα. «Μέχρι τώρα είχαμε δύο τρόπους να εντοπίζουμε τα αίτια. Μέσω πειραματόζωων (δημιουργούσαμε ποντίκια με Αλτσχάιμερ) και μέσω μοριακών απεικονίσεων με PET scan. Εχουμε θεραπεύσει χιλιάδες ποντίκια με Αλτσχάιμερ, με φάρμακα που ωστόσo δεν βοηθούν τους ανθρώπους. Από την άλλη, με τις απεικονιστικές μεθόδους φτάνουμε σε ανάλυση 2-5 χιλιοστών, όμως οι μοριακές αλλοιώσεις είναι πολύ μικρότερες. Ετσι αναπτύξαμε άλλες πρωτοποριακές μεθόδους». «Από το αίμα του ασθενούς», παίρνει τον λόγο η κ. Μαχαιράκη, «λαμβάνουμε έναν ορισμένο τύπο κυττάρων, από τα οποία φτιάχνουμε βλαστοκύτταρα. Με αυτά, σε δύο μήνες, αναπτύσσουμε τύπους εγκεφαλικών κυττάρων του ασθενούς στο εργαστήριο για να μελετήσουμε τους μηχανισμούς ανάπτυξης της ασθένειας που μπορεί να διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. Δοκιμάζουμε διαφορετικά φάρμακα στα κύτταρα του κάθε ασθενούς και μελετάμε την αντίδρασή τους. Μπορούμε να δημιουργήσουμε στο εργαστήριο και τρισδιάστατα εγκεφαλικά οργανίδια που διευκολύνουν τη μελέτη της νόσου. Πρόκειται για προσεγγίσεις που δίνουν τη δυνατότητα για εξατομικευμένη μελλοντική θεραπεία. Σημαντικές είναι επίσης οι ανακαλύψεις στο ταχύτατα αναπτυσσόμενο πεδίο έρευνας των εξωκυττάριων κυστιδίων. Χάρη στην πρωτοποριακή δουλειά του συναδέλφου ερευνητή και μέλους της πρωτοβουλίας Δημήτρη Καπόγιαννη, μπορούμε τώρα να απομονώσουμε τα εγκεφαλικά κυστίδια από το αίμα ασθενών και να μελετήσουμε το φορτίο παθογόνων πρωτεϊνών που μεταφέρουν παίρνοντας έτσι μια εικόνα για την εξέλιξη της ασθένειας στα κύτταρα του εγκεφάλου».

Αμεση μεταφορά της νέας ερευνητικής γνώσης

Η επιστημονική ομάδα προετοιμάζει ένα στρατηγικό σχέδιο μεταφραστικής έρευνας για τη διαχείριση της νόσου στην Ελλάδα. Τι ακριβώς είναι η μεταφραστική έρευνα;

«Είναι μια προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ εργαστηριακών ευρημάτων και κλινικών εφαρμογών, μεταφοράς της ερευνητικής γνώσης στον ασθενή, μέσω των κατάλληλων υποδομών. Χρησιμοποιεί υπολογιστικά εργαλεία για την επεξεργασία δεδομένων, που αναλύονται περαιτέρω με αλγόριθμους για τη δημιουργία εξατομικευμένων μοντέλων με στόχο την ανίχνευση της ασθένειας και την παροχή υπηρεσιών σε πραγματικό χρόνο χωρίς κόστος για τον τελικό χρήστη», λέει ο κ. Βλάμος. «Τεράστιες ποσότητες ετερόκλητων και σύνθετων πληροφοριών για την υγεία συλλέγονται από ακαδημαϊκά ιδρύματα, κλινικές, αλλά και από φορητές συσκευές – η χρήση των οποίων αποτελεί πλέον κοινή πρακτική. Αυτά τα δεδομένα μεγάλου όγκου και πυκνότητας, που παράγονται από όλο και πιο εξελιγμένες εφαρμογές λογισμικού μπορούν να εμπλουτίσουν τις πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον του ασθενούς, παρέχοντας στους ερευνητές μια εικόνα, την οποία ήταν προηγουμένως δύσκολο να έχουν», συμπληρώνει ο κ. Ταρνανάς.

Η Ελληνική Πρωτοβουλία Ενάντια στο Αλτσχάιμερ, η οποία συντονίζεται από τους Κώστα Λυκέτσο, Παναγιώτη Βλάμο, Bασιλική Μαχαιράκη και Ιωάννη Ταρνανά, συγκεντρώνει μια διεθνή διεπιστημονική ομάδα κορυφαίων κλινικών γιατρών και ερευνητών των νευροεπιστημών, αλλά και ψυχολόγων, νοσηλευτών, οικογενειών που έχουν πληγεί από την άνοια.

Μέλη της εκτελεστικής επιτροπής είναι ο καθηγητής Νεκτάριος Ταβερναράκης, πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ), ο καθηγητής Ψυχιατρικής Αντώνιος Μ. Πολίτης, ο επίκουρος καθηγητής Συστημάτων Υποστήριξης Αποφάσεων στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Θέμης Εξαρχος και ο κλινικός ερευνητής στο Εργαστήριο Νευροεπιστημών του Εθνικού Ινστιτούτου Γήρανσης των ΗΠΑ και αναπληρωτής καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins Δημήτρης Καπόγιαννης.

Καλή υγεία, πνευματική και σωματική άσκηση, τα ισχυρά όπλα

Γιατί έχουν αποτύχει οι μέχρι τώρα προσπάθειες για αποτελεσματική θεραπεία;

«Πολλοί ερευνητές αποδίδουν την έλλειψη αποτελεσματικών θεραπειών στο γεγονός ότι οι δομές, λειτουργίες και νόσοι του εγκεφάλου είναι πολύ πιο πολύπλοκες συγκριτικά με εκείνες άλλων οργάνων. Αληθές, όμως δεν επαρκεί ως αιτιολογία. Στην έλλειψη προόδου φαίνεται πως έχει συμβάλει και η επικράτηση μιας συγκεκριμένης θεωρίας, σύμφωνα με την οποία ο νευροεκφυλισμός που προκαλεί την άνοια οφείλεται στις εγκεφαλικές εναποθέσεις, σε μεγάλη ποσότητα, μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται β-αμυλοειδές, η οποία είναι νευροτοξική και συνεπώς καταστρέφει τα νευρικά κύτταρα στα οποία εδράζονται οι νοητικές μας λειτουργίες. Παρόλο που μία σειρά πειραματικών δεδομένων διαχρονικά ενίσχυσε τη θεωρία του αμυλοειδούς, υπήρξε και μία άλλη σειρά δεδομένων που έδειξε να μη συμβιβάζεται με αυτήν. Η αντιπαράθεση αυτή διαιωνίστηκε προκαλώντας τελικά τη διάσπαση της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας σε δύο ομάδες. Η μία ομάδα, με τους περισσότερους υποστηρικτές, είχε την πεποίθηση πως η μείωση της εγκεφαλικής εναπόθεσης του β-αμυλοειδούς μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη της νόσου. Στον αντίποδα, η άλλη, η πιο μικρή ομάδα, υποστήριζε ότι ακόμη και αν είναι εφικτή η απαλλαγή των εγκεφαλικών νευρώνων από το αμυλοειδές, η εξέλιξη της νόσου δεν θα σταματήσει γιατί αυτή η τοξική πρωτεΐνη δεν αποτελεί τον κύριο αιτιολογικό παράγοντα του Αλτσχάιμερ», εξηγεί ο κ. Λυκέτσος.

«Τα μοναδικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου διαδραματίζουν κύριο ρόλο τόσο στην ευπάθεια στις νευροεκφυλιστικές παθήσεις όσο και στην αντιμετώπιση και στην εφαρμογή αποτελεσματικών θεραπειών», σημειώνει ο κ. Βλάμος. «Ο δραματικός ρυθμός αποτυχίας (99,7%) των κλινικών δοκιμών που ερευνούν θεραπείες υποδηλώνει ότι το μοντέλο “μία φαρμακευτική αντιμετώπιση που ταιριάζει σε όλους” για την ανάπτυξη και τη χορήγηση φαρμάκων είναι μη ρεαλιστικό».

Δεδομένης της εξαιρετικά πολύπλοκης και πολυπαραγοντικής φύσης του Αλτσχάιμερ, κατά τον κ. Λυκέτσο, «λύσεις δίνει μόνο η ιατρική ακριβείας, που στοχεύει στην προσαρμογή της πρόληψης και θεραπείας των ασθενειών στην ειδική βιολογική σύνθεση του κάθε ατόμου».

Τρόποι άμυνας

Τι μπορούμε να κάνουμε για να καθυστερήσουμε την εκδήλωση της νόσου; «Με δεδομένο ότι το Αλτσχάιμερ εξελίσσεται με αργούς αλλά σταθερούς ρυθμούς επί μία δεκαετία και πλέον πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων, θα ήταν σημαντικό το άτομο να γνωρίζει αν διατρέχει υψηλό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου ώστε με αλλαγές στον τρόπο ζωής του να μπορέσει να καθυστερήσει την εκδήλωσή της. Μπορεί να την καθυστερήσει; Πολλοί ερευνητές πλέον πιστεύουν ότι αν τα υπάρχοντα φάρμακα για τη νόσο χορηγηθούν νωρίς στα άτομα υψηλού κινδύνου –πέντε ή και δέκα χρόνια νωρίτερα από την εκδήλωση– μπορούν να την καθυστερήσουν σημαντικά», σημειώνει ο κ. Λυκέτσος. Παράλληλα, «ασπίδα» ενάντια στη νόσο, για τον κ. Ταρνανά, αποτελούν «μικρές αλλαγές του τρόπου ζωής. Τα μέχρι τώρα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν για παράδειγμα ότι αν κάποιος κρατά δραστήριο τον εγκέφαλό του μέσω πνευματικών ασκήσεων μπορεί να μειώσει κατά 50% τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Αυτή είναι μόνο μια μικρή αλλαγή του τρόπου ζωής που μπορεί όμως να κάνει μεγάλη διαφορά».

Εκτός από τη νοητική άσκηση, σύμφωνα με τον κ. Λυκέτσο, «σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της νόσου παίζει ο έλεγχος των αγγειακών παραγόντων κινδύνου (υπέρταση, διαβήτης, αυξημένη χοληστερίνη, κάπνισμα, παχυσαρκία), που επιτυγχάνεται με φαρμακευτική αγωγή, υγιεινή διατροφή και συστηματική σωματική άσκηση. Ακόμη, η αποφυγή του στρες, περιττών φαρμάκων, η ενεργή κοινωνική ζωή, η ενασχόληση με την τέχνη κ.ά. Τα σημερινά στατιστικά στοιχεία αναφέρουν ότι τροποποιώντας τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου, μπορούμε να εξαλείψουμε σχεδόν το 1/3 των περιστατικών της νόσου Αλτσχάιμερ, χωρίς θεραπευτική διαδικασία».

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Καθημερινή, kathimerini.gr

Αν ίσχυε στο παρελθόν ο νέος νόμος που φέρνει η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, στη δολοφονία Γρηγορόπουλου, στη δολοφονία Φύσσα, στα μέτρα λιτότητας των μνημονίων και σε χιλιάδες άλλες περιπτώσεις, οι διαδηλωτές θα έπρεπε να περιμένουν τουλάχιστον 48 ώρες ώστε να εξασκήσουν το συνταγματικό δικαίωμα του συναθροίζεσθαι.

Με το πρόσχημα της «ομαλότητας στους δρόμους και του σεβασμού στα δικαιώματα των πολλών», η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει ένα νομοσχέδιο σε συνέχεια των περιορισμών στο δικαίωμα της απεργίας, το οποίο στην πράξη καταργεί ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες, εντείνοντας και το φακέλωμα διαδηλωτών.

Ο πρωθυπουργός, μιλώντας στη χθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου για το σχέδιο νόμου για τις πορείες, διαπίστωσε ότι «πρέπει να μπολιάσουμε την κοινωνία με το βασικό μήνυμα ότι δεν μπορεί να κλείνει ο δρόμος με 50 άτομα».

Ο ίδιος αναρωτήθηκε αν «η ταλαιπωρία ή η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης είναι το ζητούμενο των διοργανωτών μιας διαμαρτυρίας; Εάν είναι το δεύτερο, τότε η σημερινή κοινωνική πρωτοβουλία τυγχάνει της στήριξης πολιτικών δυνάμεων πέραν της Νέας Δημοκρατίας. Πάνω από όλα, η κοινωνία στηρίζει αυτές τις πολιτικές και για αυτό το νομοσχέδιο αφορά στον σεβασμό στον δημόσιο χώρο».

Με φόντο την πλήρη κυβερνητική κάλυψη στα πρόσφατα περιστατικά αστυνομικής αυθαιρεσίας, ο υπουργός Προ.Πο. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης παρουσίασε το σχέδιο νόμου που θα τεθεί σε διαβούλευση, εστιάζοντας «στο δικαίωμα στην ασφάλεια, στην προστασία, στην ομαλότητα της καθημερινής κοινωνικοοικονομικής ζωής».

Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην εφαρμογή ενός νόμου που θα της δίνει τη δυνατότητα να γνωρίζει εξαρχής βασικές λεπτομέρειες κάθε διαδήλωσης, όπως είναι για παράδειγμα το ονοματεπώνυμο του διοργανωτή της, ο οποίος ορίζεται ως ο «υπεύθυνος συνάθροισης» και θα φέρει και νομικές ευθύνες.

Καθιερώνεται επίσης η υποχρέωση έγκαιρης (48 ώρες πριν) γνωστοποίησης της δημόσιας συνάθροισης στην κατά τόπο αρμόδια αστυνομική αρχή από τον οργανωτή της, ενώ επιτρέπεται η επιβολή περιορισμών αν «η δυσανάλογα μεγάλη διατάραξη προκαλεί πρόβλημα στην κοινωνικοοικονομική ζωή της περιοχής».

Διαδρομές

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο νόμος θα δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να αποφασίζει εάν η διαδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε κεντρικούς δρόμους ή ακόμα και σε πεζοδρόμιο με βάση τον όγκο της «ώστε να ενημερώνονται οι πολίτες για να αποφεύγουν δρόμους με κίνηση».

Επιπλέον, προβλέπεται η παρουσία εισαγγελέα καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδήλωσης, ο οποίος θα εξασφαλίζει την τήρηση της νομοθεσίας και θα έχει τη δυνατότητα να υποδεικνύει ακόμα και εναλλακτικές διαδρομές.

Η «αναλογικότητα» στην κατάληψη δημόσιου χώρου θεωρείται το «κλειδί» του νομοσχεδίου. Οι «μικρές» πορείες θα γίνονται σε μια λωρίδα, οι «μικρότερες» στο πεζοδρόμιο, ενώ οι «μεγάλες» θα γίνονται σε συγκεκριμένο τόπο και διαδρομή, χωρίς να είναι ακόμα σαφές πώς αυτό θα ορίζεται.

Το νομοσχέδιο βασίζεται σε κείμενο που είχαν καταρτίσει το 2012 καθηγητές Συνταγματικού και Διεθνούς Δικαίου (Αλιβιζάτος, Μανιτάκης, Κτιστάκις), έπειτα από αίτημα του τότε δημάρχου της Αθήνας, Γιώργου Καμίνη.

Παλιό «πρόβλημα»

Το διαρκές πρόσχημα για την αυστηροποίηση των πορειών, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, σχετίζεται με τα αιτήματα καταστηματαρχών που διαμαρτύρονται για πολύωρες διακοπές κυκλοφορίας λόγω ολιγάριθμων συγκεντρώσεων. Φυσικά, για την ανάλογη και μεγαλύτερη «ομηρία» στις δεκάδες περιπτώσεις επισκέψεων ξένων αξιωματούχων, όπου η πόλη παραλύει με τις κόκκινες ζώνες επί ώρες για λόγους… ασφαλείας, το απίστευτο κυκλοφοριακό κομφούζιο με τα ανοιχτά καταστήματα Κυριακές και αργίες, αλλά και καθημερινά, πλέον, τις ώρες αιχμής, τους οπαδικούς ή «εθνικούς» πανηγυρισμούς, ουδείς λόγος.

Η δημόσια συζήτηση περί δήθεν «ομηρίας» της πόλης από τους διαδηλωτές επανέρχεται εδώ και 45 χρόνια σε τακτά διαστήματα. Το «πρόβλημα» είναι τόσο παλιό όσο και η δημοκρατία.

Τον Μάρτιο του 1975 η καραμανλική «Καθημερινή» διαπίστωνε σε κύριο άρθρο της τον εκτροχιασμό των λαϊκών κινητοποιήσεων και πρότεινε στις αρχές τον καθορισμό ορισμένου χώρου για τις πορείες, έξω από όλες τις βασικές κυκλοφοριακές αρτηρίες.

Το 1995 ο νεοεκλεγείς δήμαρχος Δημήτρης Αβραμόπουλος ζητούσε να μπει φρένο στις διαδηλώσεις, ενώ ο Θόδωρος Πάγκαλος πλειοδοτούσε, διακηρύσσοντας ότι «η ιδιάζουσα κοινωνική θρασύτητα να κλείνεις τον δρόμο γιατί θέλεις να επιβάλεις τη δική σου άποψη ή γιατί σε έπιασε το άγχος ή γιατί θέλεις να προβάλεις τον εαυτό σου πρέπει να τιμωρηθεί βαρύτατα».

Η έναρξη των συστηματικών προσπαθειών να ελεγχθούν οι πορείες τοποθετείται στο 1998, επί κυβερνήσεως Κώστα Σημίτη και με υπουργό Δημόσιας Τάξης τον Γ. Ρωμαίο. Στις 3 Οκτωβρίου 1998 η Διεύθυνση Μελετών του υπουργείου Δημόσιας Τάξης υπέβαλε στον Αρειο Πάγο σειρά ερωτημάτων και στις 30 Μαρτίου 1999 ο τελευταίος απεφάνθη ότι «δεν είναι αντίθετοι στο Σύνταγμα περιορισμοί που αποβλέπουν στην προστασία άλλων έννομων αγαθών».

Τον Μάρτιο του 1999, εποχή καθημερινών κινητοποιήσεων κατά των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας, ήρθε η σειρά του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλη Παπαδάκη να γνωμοδοτήσει υπέρ της απαγόρευσης των διαδηλώσεων έξω από πρεσβείες ή κατοικίες μελών της κυβέρνησης (Ιός, «Ελευθεροτυπία», «Η δημοκρατία εκτός δακτυλίου», 29/11/2003).

Στις αρχές του 2001 ο υπουργός Μ. Χρυσοχοΐδης υπέβαλε σχέδιο νόμου στα συναρμόδια υπουργεία, όμως τελικά «κόλλησε» καθώς αρκετοί υπουργοί εξέφρασαν φόβους για αντιδράσεις. Το θέμα ετέθη, εκτός των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, και πάλι τον Απρίλιο του 2009 από τον αναπληρωτή υπουργό Εσωτερικών Χρ. Μαρκογιαννάκη, ενώ ακόμα μια απόπειρα για «ελεγχόμενες διαδηλώσεις» σημειώθηκε το 2011 από τον Χρ. Παπουτσή.

Αντίστοιχη «νομοθετική ρύθμιση» είχε επιχειρήσει τον Μάιο του 2013 ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης Νίκος Δένδιας, με διατάξεις που θα αφορούσαν διαδηλώσεις κάτω των 200 ατόμων, για όλες τις περιόδους του χρόνου, σε πόλεις με πληθυσμό μεγαλύτερο από 100.000 κατοίκους.

ΠΗΓΗ: efsyn.gr

Πρωταθλητές στις αγορές χριστουγεννιάτικων δώρων αναδεικνύονται οι καταναλωτές στις ΗΠΑ, καθώς σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ που επικαλείται δημοσκοπήσεις της Gallup, θα ξοδέψουν φέτος περισσότερα από 1 τρισ. δολ., ή 942 δολ. κατά μέσον όρο ο καθένας- 57 δολ. περισσότερα από πέρυσι. Περίπου 150 δισ. δολ. θα δαπανηθούν σε online αγορές. Το συνολικό κόστος των εορτασμών ανά αμερικανικό νοικοκυριό, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και ποτών, θα είναι κοντά στα 1.500 δολάρια, σύμφωνα με έρευνα της συμβουλευτικής εταιρείας Deloitte.

Στον αντίποδα, 7% των Αμερικανών λένε ότι δεν θα ξοδέψουν τίποτα τα Χριστούγεννα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται όσοι δεν γιορτάζουν για θρησκευτικούς ή για λόγους αρχής.

   Χριστουγεννιάτικες αγορές στο Ην. Βασίλειο

Οι Βρετανοί θα δαπανήσουν φέτος κατά μέσον όρο 743 δολ., σχεδόν 40% περισσότερο από τους καταναλωτές στην ΕΕ, σύμφωνα με την Deloitte. Οι ηλεκτρονικές αγορές θα καλύψουν σχεδόν το ήμισυ (44%) των αγορών όλων των δώρων.

Εξάλλου, σε έρευνα για την εταιρεία Ocean Finance, ζητήθηκε από αγοραστές χριστουγεννιάτικων ειδών στο Ηνωμένο Βασίλειο να αναφέρουν πόσα δαπάνησαν, μόλις δύο λεπτά μετά την πραγματοποίηση μιας αγοράς- και μόνο 16% από αυτούς μπορούσαν να θυμηθούν το ακριβές ποσό.

Ορισμένοι Βρετανοί εξακολουθούν να προτιμούν να κάνουν τις αγορές τους σε ένα φυσικό κατάστημα, κυρίως επειδή πιστεύουν ότι θα είναι ευκολότερο για τους παραλήπτες να επιστρέψουν τα δώρα, εφόσον το επιθυμούν. Οι κορυφαίες επιλογές δώρων για ενήλικες στο Ην. Βασίλειο περιλαμβάνουν σοκολάτες, καλλυντικά, αρώματα, φαγητά και ποτά. Τα βιβλία βρίσκονται στην κορυφή της λίστας για παιδιά, ενώ τα αθλητικά ρούχα είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη επιλογή για έφηβους.

   Ένας στους επτά πολίτες της ΕΕ παίρνει δώρα που δεν θέλει

Τα Χριστούγεννα μπορεί να είναι μια ευκαιρία για προσφορά δώρων, αλλά δεν μένει ο καθένας ικανοποιημένος από τα δώρα που λαμβάνει. Σύμφωνα με έρευνα της ολλανδικής τράπεζας ING, 15% των Ευρωπαίων ήταν δυσαρεστημένοι με τα δώρα που έλαβαν πέρυσι, ενώ 10% από αυτούς δεν μπόρεσαν καν να θυμηθούν τα δώρα τους.

Αν και οι μισοί κράτησαν ανεπιθύμητα δώρα, το ένα τέταρτο από αυτούς τα δώρισαν σε κάποιον άλλο, σε ποσοστό 14% τα πώλησαν και ένας στους δέκα τα πήγε πίσω στο κατάστημα. Επιπλέον, σε ποσοστό 5% έδωσαν τα ανεπιθύμητα δώρα πίσω στον δωρητή, μια συνήθεια πιο συχνή μεταξύ των Βρετανών και των Ολλανδών. Αλλά οι περισσότεροι νέοι απλά τα πέταξαν.

Ο αμερικανικός ιστότοπος του καταναλωτή finder.com διαπίστωσε ότι 62% των Αμερικανών αναμένεται να πάρουν ένα ανεπιθύμητο δώρο φέτος- το οποίο ισούται με 154 εκατ. άτομα που λαμβάνουν δώρα, συνολικής αξίας άνω των 15 δισ. δολ., εκ των οποίων τα μισά θα δωρηθούν σε κάποιο άλλο άτομο ή θα επιστραφούν στο κατάστημα.

   Ο μέσος Αμερικανός ξοδεύει 15 ώρες για τα Χριστούγεννα

Η αμερικανική ομάδα υπεράσπισης πελατών στις ΗΠΑ αναφέρει ότι οι Αμερικανοί ξοδεύουν κατά μέσον όρο 15 ώρες για αγορές δώρων (20 ώρες οι γυναίκες και 10 ώρες οι άνδρες). Άλλες 3,5 ώρες δαπανώνται στις «ουρές» των ταμείων, ενώ η συσκευασία των δώρων διαρκεί κατά μέσον όρο τρεις ώρες. Μόλις τελειώσουν τα Χριστούγεννα, οι Αμερικανοί καταναλωτές περνούν κατά μέσον όρο μία ώρα, επιστρέφοντας ανεπιθύμητα δώρα στα καταστήματα.

Από την άλλη πλευρά, περνούν 15 ώρες συμμετέχοντας σε χριστουγεννιάτικα πάρτι.

   Αγορές δώρων και χρέη

Ορισμένοι άνθρωποι, στη διάρκεια των Χριστουγέννων, πιέζονται οικονομικά. Η τράπεζα ING αναφέρει ότι, σε όλη την Ευρώπη, ένας στους δέκα δανείζεται ή χρεώνει την πιστωτική του κάρτα για να ανταποκριθεί στις εορταστικές δαπάνες, ενώ τα 2/5 αισθάνονται πίεση να ξοδεύουν τα Χριστούγεννα περισσότερα χρήματα από ό,τι θέλουν.

Στη Ρουμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, περίπου 1/5 των ανθρώπων δηλώνουν ότι χρεώνονται για να κάνουν τις χριστουγεννιάτικες αγορές, ενώ στο Λουξεμβούργο το ίδιο λένε 3% των καταναλωτών. Στις ΗΠΑ, 22% δημιουργούν χρέη τα Χριστούγεννα και στην Αυστραλία 14%.

Ωστόσο, 40% των ανθρώπων λένε ότι τα Χριστούγεννα είναι η μοναδική φορά που ξοδεύουν χρήματα χωρίς να ανησυχούν γι’ αυτό.

Στο μεταξύ, σχεδόν δύο στους δέκα Βρετανούς λένε ότι συνυπολογίζουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις όταν επιλέγουν δώρα και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να δίνουν λιγότερα δώρα ή να κατασκευάζουν δικά τους. Αλλά μια έρευνα για τον κατασκευαστή συσκευασιών Raja, βρήκε ότι σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες λένε ότι θα αγόραζαν το τέλειο δώρο ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις στον πλανήτη.

   ΠΗΓΗ: World Economic Forum