Ο Σπύρος Χαλβατζής, ιστορικό στέλεχος του ΚΚΕ και επί σειρά ετών μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, πέθανε σε ηλικία 79 ετών, ύστερα από σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια. Η πολιτική του διαδρομή συνδέθηκε με την Αριστερά από τα εφηβικά του χρόνια, τις διώξεις της δικτατορίας, την ΚΝΕ και αργότερα την κοινοβουλευτική και αυτοδιοικητική δράση.
Γεννημένος το 1947 στην Κοζάνη, ο Σπύρος Χαλβατζής μεγάλωσε σε εργατική οικογένεια με έντονη παρουσία στο κομμουνιστικό κίνημα. Ο ίδιος είχε περιγράψει σε συνεντεύξεις του τον πατέρα του ως μέλος του ΚΚΕ από το 1927, με φυλακίσεις και εξορίες, αλλά και συμμετοχή στην ΕΑΜική Αντίσταση.
Από τη δουλειά στη γουνοποιία στη Νεολαία της ΕΔΑ
Ο Χαλβατζής ολοκλήρωσε το επτατάξιο νυχτερινό Γυμνάσιο, συνδυάζοντας τις σπουδές με την εργασία. Στα γυμνασιακά του χρόνια εργάστηκε ως γουνεργάτης στην Καστοριά, όπου, όπως είχε αφηγηθεί, έμαθε την τέχνη της γουνοποιίας.
Το 1962, σε ηλικία μόλις 15 ετών, οργανώθηκε στη Νεολαία της ΕΔΑ στην Καστοριά και δύο χρόνια αργότερα εντάχθηκε στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη. Μέχρι την επιβολή της δικτατορίας, στις 21 Απριλίου 1967, ήταν γραμματέας της οργάνωσης της Νεολαίας Λαμπράκη στην Καστοριά.
Η πολιτική του δράση τον έφερε από πολύ νωρίς αντιμέτωπο με τις διώξεις του καθεστώτος.
Οι συλλήψεις και οι εξορίες της δικτατορίας
Στις 21 Απριλίου 1967 συνελήφθη και εκτοπίστηκε στη Γυάρο. Ακολούθησαν η Λέρος και ο Ωρωπός, ενώ μετά την απόλυσή του συνέχισε τη δράση του στις παράνομες οργανώσεις του ΚΚΕ. Σύμφωνα με το βιογραφικό του, η περίοδος των διώξεων περιλάμβανε επίσης τη Μακρόνησο.
Η δεύτερη μεγάλη σύλληψη ήρθε μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Τον Νοέμβριο του 1973 συνελήφθη ξανά και οδηγήθηκε στη Γυάρο, από όπου απολύθηκε στις 24 Ιουλίου 1974, μετά την πτώση της δικτατορίας.
Οι εμπειρίες αυτές αποτέλεσαν σημαντικό μέρος της πολιτικής του διαδρομής και ο ίδιος επανερχόταν συχνά στις συνθήκες κράτησης και στην πολιτική δράση των εξόριστων.
Στην ηγεσία της ΚΝΕ
Μετά τη μεταπολίτευση, ο Χαλβατζής ανέλαβε κεντρικό ρόλο στην κομματική και νεολαιίστικη οργάνωση. Στο 10ο Συνέδριο του ΚΚΕ, τον Μάιο του 1978, εκλέχθηκε στην Κεντρική Επιτροπή.
Ένα χρόνο αργότερα, στο 2ο Συνέδριο της ΚΝΕ, εκλέχθηκε γραμματέας του Κεντρικού Συμβουλίου της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας, θέση που διατήρησε μέχρι το 1986. Η περίοδος αυτή συνέπεσε με την προσπάθεια του ΚΚΕ να ενισχύσει οργανωτικά και πολιτικά τη νεολαία του στη μεταπολιτευτική Ελλάδα.
Παράλληλα, εξελίχθηκε στην κομματική ιεραρχία και εκλέχθηκε μέλος του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ. Το 2006, όταν ήταν ήδη μέλος του ΠΓ, επιλέχθηκε εκ νέου ως υποψήφιος του ΚΚΕ για τον Δήμο Αθηναίων.
Η παρουσία στην Αυτοδιοίκηση και η μάχη για την Αθήνα
Η παρουσία του στην αυτοδιοίκηση αποτέλεσε σημαντικό κεφάλαιο της πολιτικής του δράσης. Από το 1994 έως το 2002 ήταν νομαρχιακός σύμβουλος Αθήνας, ενώ το 2002 εξελέγη δημοτικός σύμβουλος με τη «Συμπαράταξη για την Αθήνα», της οποίας ήταν επικεφαλής και υποψήφιος δήμαρχος.
Το 2002 είχε αναδειχθεί σε υποψήφιο δήμαρχο Αθηναίων, έχοντας ήδη οκταετή παρουσία στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση.
Το 2006 ήταν εκ νέου υποψήφιος για τον Δήμο Αθηναίων, εκπροσωπώντας τη «Συμπαράταξη για την Αθήνα».
Επτά χρόνια στη Βουλή
Το 2007 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής στη Β΄ Αθηνών με το ΚΚΕ. Παρέμεινε στο Κοινοβούλιο επί επτά χρόνια και επανεξελέγη στις εκλογές του 2012.
Στη Βουλή ανέλαβε και καθήκοντα κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΚΚΕ, παρεμβαίνοντας συστηματικά σε ζητήματα εργασίας, κοινωνικής πολιτικής, οικονομίας και δημοκρατικών δικαιωμάτων. Κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις του καταγράφονται μέχρι και την περίοδο της τελευταίας του κοινοβουλευτικής θητείας.
Στις εκλογές του 2015 δεν εξελέγη και ολοκλήρωσε έτσι την κοινοβουλευτική του παρουσία, έχοντας συμπληρώσει επτά χρόνια ως βουλευτής.
«Οι απείθαρχοι» και η καταγραφή μιας ολόκληρης εποχής
Τον Αύγουστο του 2026 κυκλοφόρησε από τη «Σύγχρονη Εποχή» το βιβλίο του «Οι απείθαρχοι. Μια ζωή δοσμένη στον αγώνα», στο οποίο ο Χαλβατζής κατέγραψε προσωπικά βιώματα και πλευρές της πολιτικής διαδρομής μιας ολόκληρης γενιάς κομμουνιστών και αγωνιστών.
Το βιβλίο, έκτασης 288 σελίδων, αναφέρεται στις δεκαετίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στις διώξεις, στις εξορίες και στην πολιτική δράση των στελεχών του ΚΚΕ, αξιοποιώντας και προσωπικές εμπειρίες του συγγραφέα.
Η έκδοσή του, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τον θάνατό του, αποτελεί ουσιαστικά και την τελευταία καταγραφή μιας διαδρομής που ξεκίνησε από την Κοζάνη και την Καστοριά της δεκαετίας του 1960 και πέρασε από τις εξορίες της χούντας, την ηγεσία της ΚΝΕ, τα ανώτατα κομματικά όργανα, την αυτοδιοίκηση και τη Βουλή.
Ο Σπύρος Χαλβατζής ήταν παντρεμένος με τη Μαριάνθη Αλειφεροπούλου και είχε δύο παιδιά.
