Την οριστική αποχώρησή του από την Ειδική Επιτροπή για την Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση του Έβρου ανακοίνωσε ο Σταύρος Μπένος, καταγγέλλοντας κυβερνητική αναδίπλωση που, όπως υποστηρίζει, αλλοιώνει τη φιλοσοφία του Masterplan των 3 δισ. ευρώ. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται ο σιδηρόδρομος, οι στρατηγικές μελέτες του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και το μοντέλο διοίκησης της ανασυγκρότησης.
Η αποχώρηση του Σταύρου Μπένου από την Επιτροπή Ανασυγκρότησης του Έβρου σηματοδοτεί μια σοβαρή ρήξη γύρω από τον τρόπο με τον οποίο προχωρά το σχέδιο για την περιοχή μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές. Ο πρόεδρος του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» ανακοίνωσε την απόφασή του σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου στο Σουφλί, υποστηρίζοντας ότι το αρχικό σχέδιο της ολιστικής ανασυγκρότησης βρίσκεται αντιμέτωπο με μια διαδικασία σταδιακής αποδυνάμωσης.
Η παρέμβαση του κ. Μπένου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο ίδιος συμμετείχε επί σειρά ετών στον σχεδιασμό και την προώθηση του μοντέλου που επιχειρεί να συνδέσει τις υποδομές με την οικονομία, το περιβάλλον, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τη δημογραφική ανασυγκρότηση του Έβρου.
«Παραιτούμαι για λόγους προσωπικής αξιοπρέπειας»
Ο Σταύρος Μπένος περιέγραψε την απόφασή του ως αποτέλεσμα της πορείας που έχει λάβει η διαδικασία μετά την τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής στη Νέα Βύσσα.
«Δεν είναι πλέον θέμα πολιτικό ή συναισθηματικό. Είναι πρωτίστως ζήτημα προσωπικής αξιοπρέπειας», ανέφερε, εξηγώντας τους λόγους της αποχώρησής του.
Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι η παραίτηση αφορά τον ίδιο ως φυσικό πρόσωπο και όχι το «ΔΙΑΖΩΜΑ», το οποίο, όπως τόνισε, θα συνεχίσει να δρα στην περιοχή ως ανεξάρτητος φορέας.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι επί πέντε χρόνια εργάστηκε εθελοντικά για την ανασυγκρότηση, ενώ το «ΔΙΑΖΩΜΑ» έχει διαθέσει περισσότερα από 2,5 εκατ. ευρώ από δικούς του πόρους για δράσεις στη Βόρεια Εύβοια και τον Έβρο.
Τα 3 δισ. ευρώ υπάρχουν – το ζήτημα είναι πώς θα αξιοποιηθούν
Σύμφωνα με τον Σταύρο Μπένο, το βασικό πρόβλημα δεν αφορά την εξασφάλιση των χρημάτων. Όπως ανέφερε, οι διαθέσιμοι πόροι ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ είναι διασφαλισμένοι. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα διοχετευθούν στην περιοχή.
Η ένστασή του αφορά την εγκατάλειψη της ενιαίας λογικής του Masterplan και την επιστροφή σε ένα μοντέλο μεμονωμένων έργων και παρεμβάσεων.
«Αν το περιφερειακό πρόγραμμα παραμείνει ως έχει, θα καταλήξει ένα κενό πουκάμισο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι το αρχικό σχέδιο κινδυνεύει να χάσει το περιεχόμενό του.
Για τον ίδιο, η ανασυγκρότηση του Έβρου απαιτεί ένα ενιαίο στρατηγικό και επιχειρησιακό κέντρο, ώστε τα συνολικά 238 έργα να λειτουργούν ως τμήματα ενός κοινού σχεδίου και όχι ως ανεξάρτητες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις.
Ο σιδηρόδρομος στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας αφορά το σιδηροδρομικό δίκτυο του Έβρου. Ο Σταύρος Μπένος άσκησε κριτική για την αφαίρεση της ηλεκτροκίνησης και του εκσυγχρονισμού του σιδηροδρόμου από τις άμεσες προτεραιότητες της ανασυγκρότησης.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για έναν νομό με μεγάλες αποστάσεις, έντονη δημογραφική πίεση και ανάγκη ενίσχυσης της σύνδεσης των οικισμών με τα αστικά και οικονομικά κέντρα.
Η σύγκριση που έκανε ο κ. Μπένος με τη Βόρεια Εύβοια ήταν χαρακτηριστική: εκεί, όπως υποστήριξε, ο οδικός άξονας προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ εντάχθηκε άμεσα στον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης.
Οι μελέτες του Δημοκριτείου και το «πάγωμα» των 1 εκατ. ευρώ
Σημαντικό μέρος της κριτικής του αφορούσε και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Όπως ανέφερε, τρία χρόνια μετά την καταστροφή παραμένει σε εκκρεμότητα η εκταμίευση του 1 εκατ. ευρώ για τις στρατηγικές μελέτες που έχουν ανατεθεί στο πανεπιστήμιο.
Πρόκειται για έξι μελέτες που συνδέονται με τον μελλοντικό σχεδιασμό του νομού και, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσαν να αποτελέσουν βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής πολιτικής.
Για τον κ. Μπένο, η καθυστέρηση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της απόστασης ανάμεσα στη φιλοσοφία του Masterplan και στην πρακτική εφαρμογή του.
Η διαφωνία για το μοντέλο διοίκησης
Στο στόχαστρο βρέθηκε και το διοικητικό σχήμα που έχει επιλεγεί για την περιοχή. Ο Σταύρος Μπένος χαρακτήρισε περιττό τον θεσμό του κυβερνητικού γραμματέα, υποστηρίζοντας ότι η Αυτοδιοίκηση διαθέτει τη θεσμική νομιμοποίηση και τις δυνατότητες να αναλάβει κεντρικό ρόλο στην ανασυγκρότηση.
Η αντίληψη που υπερασπίζεται βασίζεται στην αρχή της επικουρικότητας: οι αποφάσεις για την περιοχή θα πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους κατοίκους της και με ενεργό συμμετοχή των τοπικών θεσμών.
Η έκκληση προς την κυβέρνηση
Η αποχώρηση του Σταύρου Μπένου δεν συνοδεύτηκε από απόσυρση του «ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ» από τον Έβρο. Αντίθετα, ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι το σωματείο θα συνεχίσει να δρα στην περιοχή ανεξάρτητα από την κρατική χρηματοδότηση.
Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση στην κυβέρνηση να επανεξετάσει τον σχεδιασμό και να επαναφέρει τα έργα κάτω από την ενιαία ομπρέλα του Masterplan.
Η ουσία της παρέμβασής του είναι ότι η ανασυγκρότηση του Έβρου δεν μπορεί να μετρηθεί μόνο από το ύψος των κονδυλίων ή από τον αριθμό των έργων. Το πραγματικό στοίχημα, όπως υποστηρίζει, είναι εάν τα 3 δισ. ευρώ θα αποτελέσουν ένα συνεκτικό σχέδιο αλλαγής της περιοχής ή θα κατανεμηθούν σε επιμέρους παρεμβάσεις χωρίς κοινό αναπτυξιακό προσανατολισμό.
Και σε αυτό το σημείο ο Σταύρος Μπένος μεταφέρει πλέον την ευθύνη στους ίδιους τους κατοίκους του Έβρου, καλώντας τους να διεκδικήσουν την πλήρη εφαρμογή του αρχικού σχεδιασμού.
