ΔΕΘ 2026: Μητσοτάκης, Τσίπρας και Ανδρουλάκης συγκρούονται για ακρίβεια, μισθούς, φόρους και στέγη
Η δύσκολη καθημερινότητα αναδεικνύεται στο μεγάλο πολιτικό στοίχημα του φθινοπώρου. Ακρίβεια, διαθέσιμο εισόδημα, φόροι, μισθοί, συντάξεις και στέγη θα βρεθούν στο επίκεντρο της μάχης που θα δοθεί στη Θεσσαλονίκη, με τη ΝΔ, την ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ να επιχειρούν να πείσουν ότι διαθέτουν την καλύτερη απάντηση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.
Η περίφημη φράση «It’s the economy, stupid», που συνδέθηκε με την προεκλογική εκστρατεία του Μπιλ Κλίντον το 1992, επιστρέφει έτσι στην ελληνική πολιτική επικαιρότητα. Γιατί μπορεί οι πολίτες να ακούν για ανάπτυξη, επενδύσεις, πρωτογενή πλεονάσματα και αποκλιμάκωση του χρέους, όμως στην καθημερινότητά τους η οικονομία μετριέται διαφορετικά: στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στο ενοίκιο, στον λογαριασμό του ρεύματος και σε όσα απομένουν από τον μισθό στο τέλος του μήνα.
Μητσοτάκης: Μόνιμες φοροελαφρύνσεις και αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος
Η κυβέρνηση έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και θα αφορούν το σύνολο των πολιτών, με βασικούς άξονες την αντιμετώπιση της ακρίβειας, τη φορολογία και την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Το κυβερνητικό αφήγημα στηρίζεται στην επιλογή των μόνιμων φορολογικών ελαφρύνσεων αντί των έκτακτων επιδομάτων. Στο τραπέζι βρίσκονται νέες παρεμβάσεις στη φορολογία, μεταξύ άλλων και στα τεκμήρια, με στόχο να ελαφρυνθούν συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων.
Η πολιτική στόχευση είναι σαφής: μεσαία τάξη, ελεύθεροι επαγγελματίες, οικογένειες και συνταξιούχοι, δηλαδή κοινωνικά στρώματα στα οποία η ΝΔ είχε ισχυρή εκλογική παρουσία, αλλά τα οποία πιέζονται πλέον από το αυξημένο κόστος ζωής.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται παράλληλα να επενδύσει στη δημοσιονομική αξιοπιστία της κυβέρνησης. Η ανάπτυξη, τα πρωτογενή πλεονάσματα, η αποκλιμάκωση του χρέους και η πρόωρη αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων αποτελούν μέρος της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας για τη δημιουργία του δημοσιονομικού χώρου που επιτρέπει τις νέες παρεμβάσεις.
Ωστόσο, εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πρόκληση για τον Κυριάκο Μητσοτάκη: έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, δεν αρκεί να παρουσιάσει καλούς μακροοικονομικούς δείκτες. Πρέπει να πείσει ότι η ανάπτυξη μεταφράζεται πλέον σε πραγματική βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Τσίπρας: Ακρίβεια, ενέργεια και διαφορετική κατανομή του πλούτου
Ο Αλέξης Τσίπρας θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη δική του παρουσία στη Θεσσαλονίκη για να παρουσιάσει την ΕΛΑΣ ως ολοκληρωμένη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση.
Στις 2 Σεπτεμβρίου αναμένεται να παρουσιάσει το οικονομικό πρόγραμμα του νέου κόμματος, με βασικές αναφορές στη δίκαιη ανάπτυξη, την παραγωγική ανασυγκρότηση, την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και μια διαφορετική φορολογική πολιτική.
Η ακρίβεια αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά όπλα της αντιπολιτευτικής του στρατηγικής. Η λογική είναι ότι οι αυξήσεις των μισθών δεν αρκούν όταν εξανεμίζονται από το κόστος των τροφίμων, της ενέργειας και της στέγης.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΛΑΣ αναμένεται να προτείνει παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας και έναν διαφορετικό ρόλο για τη ΔΕΗ, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, τη δημόσια υγεία και την παιδεία.
Η βασική πολιτική διαχωριστική γραμμή από τη ΝΔ θα είναι η αναδιανομή. Ο Αλέξης Τσίπρας θα επιχειρήσει να υποστηρίξει ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά πρέπει να αποτυπώνεται στους μισθούς, στις κοινωνικές υπηρεσίες και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Το μεγάλο στοίχημα για τον πρώην πρωθυπουργό είναι, ωστόσο, να αποδείξει ότι η νέα πρόταση είναι κοστολογημένη και εφαρμόσιμη και ότι δεν αποτελεί επανάληψη της οικονομικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ της προηγούμενης δεκαετίας.
Η στρατηγική Τσίπρα για τη Θεσσαλονίκη
Η παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος της ΕΛΑΣ στις 2 Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί μια απλή προγραμματική εκδήλωση. Για το νέο κόμμα λειτουργεί ως ουσιαστική έναρξη της προεκλογικής περιόδου.
Ο Τσίπρας επιχειρεί να αξιοποιήσει και το γεγονός ότι θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη πριν από τις βασικές πρωθυπουργικές εξαγγελίες της ΔΕΘ. Με αυτόν τον τρόπο θέλει να βάλει πρώτος στην ατζέντα τα ζητήματα της οικονομίας και να παρουσιάσει τη δική του πρόταση πριν από την κυβερνητική απάντηση.
Στη συνέχεια, στις 9 Σεπτεμβρίου, αναμένεται να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη για συνέντευξη Τύπου, έχοντας πλέον τη δυνατότητα να σχολιάσει τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού και να ασκήσει κριτική στην κυβερνητική οικονομική πολιτική.
Παράλληλα, η χρονική συγκυρία του επιτρέπει να επιχειρήσει να περιορίσει τον πολιτικό χώρο του ΠΑΣΟΚ, το οποίο θα ακολουθήσει στη ΔΕΘ με τις δικές του προγραμματικές θέσεις.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια πολιτικής «περικύκλωσης» του Μητσοτάκη και ταυτόχρονα προγραμματικής πίεσης προς τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Ανδρουλάκης: Εισόδημα, 13ος μισθός και κοινωνική κατοικία
Το ΠΑΣΟΚ θα επιχειρήσει να τοποθετηθεί ανάμεσα στη ΝΔ και την ΕΛΑΣ, παρουσιάζοντας ένα μοντέλο που θα συνδυάζει κοινωνικές παρεμβάσεις με δημοσιονομική πειθαρχία.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων. Στις προτάσεις του κόμματος περιλαμβάνεται η επαναφορά του 13ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους, την οποία το ΠΑΣΟΚ έχει κοστολογήσει στα 1,27 δισ. ευρώ μεικτά.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η δημιουργία νέου ΕΚΑΣ, παρεμβάσεις στον ΦΠΑ βασικών αγαθών και μέτρα για τους χαμηλοσυνταξιούχους.
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στο πρόβλημα της στέγης. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει ένα μεγάλης κλίμακας πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας, με κατοικίες χαμηλού ενοικίου και έμφαση στα νέα ζευγάρια που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία.
Στο μέτωπο της ακρίβειας, η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τις επιδοτήσεις στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς. Η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, η δημιουργία Ενιαίας Αρχής Καταναλωτών και η ισχυροποίηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού βρίσκονται στον πυρήνα της πρότασης.
Τρεις διαφορετικές απαντήσεις στην ίδια οικονομική πίεση
Στη Θεσσαλονίκη θα συγκρουστούν ουσιαστικά τρεις διαφορετικές οικονομικές αφηγήσεις.
Η ΝΔ θα υποστηρίξει ότι η ανάπτυξη και η δημοσιονομική σταθερότητα δημιούργησαν τον χώρο για μόνιμες φοροελαφρύνσεις και μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα.
Η ΕΛΑΣ θα απαντήσει ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες δεν αρκούν όταν η καθημερινότητα των πολιτών επιβαρύνεται από την ακρίβεια, τη στέγη και το κόστος της ενέργειας. Η πρότασή της θα δίνει μεγαλύτερο βάρος στην αναδιανομή, στην παρέμβαση στην αγορά και στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
Το ΠΑΣΟΚ θα επιχειρήσει να εμφανιστεί ως η τρίτη λύση: μεγαλύτερη ενίσχυση του εισοδήματος, κοινωνικές πολιτικές και παρεμβάσεις στην αγορά, αλλά με συγκεκριμένη κοστολόγηση και δημοσιονομική αξιοπιστία.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η τσέπη του πολίτη
Πίσω από τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής: η οικονομία της καθημερινότητας θα είναι δύσκολο να παρακαμφθεί στην πορεία προς τις επόμενες εκλογές.
Ο πολίτης μπορεί να ακούει για την επενδυτική βαθμίδα, την ανάπτυξη, το δημόσιο χρέος και τα πρωτογενή πλεονάσματα. Στην κάλπη, όμως, είναι πολύ πιθανότερο να θυμηθεί πόσο πληρώνει στο σούπερ μάρκετ, πόσο κοστίζει το ενοίκιο, τι μένει από τον μισθό του στις 25 του μήνα και πόσο φόρο καταβάλλει.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η φράση που καθόρισε την προεκλογική εκστρατεία του Μπιλ Κλίντον το 1992 αποκτά ξανά πολιτική αξία: «It’s the economy, stupid».
Στη Θεσσαλονίκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Αλέξης Τσίπρας και ο Νίκος Ανδρουλάκης θα επιχειρήσουν να αποδείξουν ότι έχουν καταλάβει το μήνυμα. Το κρίσιμο, όμως, δεν θα είναι μόνο ποιος θα παρουσιάσει το πιο εντυπωσιακό πρόγραμμα. Θα είναι ποιος θα καταφέρει να πείσει τον πολίτη ότι η δική του οικονομική πρόταση μπορεί πράγματι να αλλάξει την καθημερινότητά του.
Και αυτή τη φορά, η μάχη της οικονομίας δεν θα κριθεί μόνο στους δείκτες. Θα κριθεί στην τσέπη.
