Νέα εποχή στην Ευρώπη με υποχρεωτική σήμανση περιεχομένου που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη
Από τον Αύγουστο, η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά από τις συστάσεις στην υποχρεωτική διαφάνεια για την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι δημιουργοί προηγμένων μοντέλων AI καλούνται να ενημερώνουν τους χρήστες ότι αλληλεπιδρούν με μηχανή και να επισημαίνουν περιεχόμενο που έχει παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη, ανοίγοντας τον δρόμο για μια μεγάλη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε εικόνες, βίντεο και κείμενα στο διαδίκτυο.
Από το «μήπως είναι AI;» στην επίσημη σήμανση
Για σχεδόν τέσσερα χρόνια, από την εκρηκτική εξάπλωση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης στα τέλη του 2022, οι χρήστες του διαδικτύου καλούνται να μαντέψουν αν αυτό που βλέπουν έχει δημιουργηθεί από άνθρωπο ή από έναν αλγόριθμο.
Η κατάσταση αυτή αρχίζει να αλλάζει στην Ευρώπη.
Οι νέες υποχρεώσεις διαφάνειας που απορρέουν από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) επιχειρούν να κάνουν ορατό αυτό που μέχρι σήμερα ήταν συχνά αόρατο: την προέλευση ενός ψηφιακού περιεχομένου.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αντιμετωπιστούν οι ψεύτικες εικόνες και τα παραποιημένα βίντεο. Είναι να γνωρίζει ο χρήστης αν συνομιλεί με άνθρωπο ή με σύστημα AI και αν το περιεχόμενο που καταναλώνει έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί από τεχνητή νοημοσύνη.
Anthropic και OpenAI προσαρμόζουν τα μοντέλα τους
Οι μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζονται στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον.
Η Anthropic ανακοίνωσε ότι τα μοντέλα Claude που κυκλοφόρησαν από τις 2 Αυγούστου και μετά θα υποστηρίζουν ενσωματωμένα υδατογραφήματα σε κείμενα. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η σήμανση αποτελεί μέρος του ίδιου του κειμένου, χωρίς να είναι ορατή στον χρήστη και χωρίς να επηρεάζει την ποιότητα ή την αναγνωσιμότητα της απάντησης.
Παράλληλα, η OpenAI έχει δηλώσει ότι οι χρήστες θα πρέπει να έχουν καλύτερη εικόνα για την προέλευση του περιεχομένου που βλέπουν στο διαδίκτυο.
Στον χώρο των εικόνων, χρησιμοποιούνται ήδη τεχνολογίες όπως το SynthID της Google DeepMind, που επιτρέπει την ενσωμάτωση αόρατης σήμανσης σε περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί από AI. Η τεχνολογία έχει επεκταθεί και στον ήχο.
Το υδατογράφημα δεν αρκεί
Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η δημιουργία των υδατογραφημάτων αλλά η ανίχνευση και η εμφάνισή τους.
Ένα περιεχόμενο μπορεί να δημιουργηθεί σε ένα μοντέλο AI, να αντιγραφεί, να μεταφορτωθεί σε μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης και στη συνέχεια να αναδημοσιευθεί χιλιάδες φορές. Για να έχει νόημα η ευρωπαϊκή ρύθμιση, οι πλατφόρμες θα πρέπει να μπορούν να αναγνωρίζουν τη σχετική σήμανση και να την παρουσιάζουν στον χρήστη.
Εδώ αποκτούν σημασία τα πρότυπα της C2PA, της διεθνούς πρωτοβουλίας για την πιστοποίηση της προέλευσης και της αυθεντικότητας ψηφιακού περιεχομένου. Μέσω μεταδεδομένων, το σύστημα μπορεί να διατηρεί πληροφορίες για το πώς και από ποιο εργαλείο δημιουργήθηκε ένα αρχείο.
Η διαδικασία, επομένως, μετακινείται από το ερώτημα «μπορεί ένας άνθρωπος να καταλάβει αν αυτό είναι AI;» στο πολύ πιο πρακτικό «μπορεί η τεχνολογία να αποδείξει από πού προέρχεται;».
Η νέα σήμανση μπορεί να αλλάξει και τη συμπεριφορά των χρηστών
Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.
Η στιγμή που ένα περιεχόμενο χαρακτηρίζεται ως προϊόν τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επηρεάσει και την αντίδραση του κοινού. Έρευνες και παρατηρήσεις από τον χώρο των ψηφιακών μέσων δείχνουν ότι η γνώση πως ένα περιεχόμενο έχει δημιουργηθεί από AI μπορεί να μειώσει την εμπλοκή των χρηστών μαζί του.
Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για τις πλατφόρμες.
Μια εικόνα που σήμερα μπορεί να γίνει viral επειδή μοιάζει απολύτως πραγματική, αύριο ενδέχεται να συνοδεύεται από μια σαφή ένδειξη ότι δημιουργήθηκε από μηχανή. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με ένα βίντεο, έναν ήχο ή ακόμη και ένα κείμενο.
Από την παραπλάνηση στο «AI slop»
Η συζήτηση έχει ήδη μετατοπιστεί.
Αρχικά, το ενδιαφέρον επικεντρωνόταν στο AI που χρησιμοποιείται για εξαπάτηση: ψεύτικες φωτογραφίες, deepfakes, πολιτική παραπληροφόρηση και κατασκευασμένες ειδήσεις.
Πλέον, το πρόβλημα είναι ευρύτερο. Αφορά και την τεράστια ποσότητα περιεχομένου χαμηλής ποιότητας που παράγεται μαζικά από μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο όρος «AI slop» χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για να περιγράψει αυτή την πλημμύρα από αυτοματοποιημένες εικόνες, κείμενα και αναρτήσεις που παράγονται γρήγορα, φθηνά και σε τεράστιες ποσότητες, χωρίς απαραίτητα να προσφέρουν ουσιαστική πληροφορία ή δημιουργική αξία.
Πλατφόρμες έχουν ήδη αρχίσει να αναζητούν τρόπους ώστε οι χρήστες να μπορούν να επισημαίνουν περιεχόμενο που θεωρούν προϊόν μαζικής παραγωγής από AI.
Η Ευρώπη επιχειρεί ξανά να θέσει τους κανόνες
Η εξέλιξη εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή παράδοση ρύθμισης της Big Tech.
Όπως συνέβη με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR), αλλά και με τη νομοθεσία για τις ψηφιακές πλατφόρμες και το επιβλαβές περιεχόμενο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαμορφώσει κανόνες που δεν περιορίζονται στα σύνορά της.
Το ιδιαίτερο βάρος της ευρωπαϊκής αγοράς σημαίνει ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες συχνά προτιμούν να προσαρμόζουν τα προϊόντα τους συνολικά, αντί να δημιουργούν διαφορετικά συστήματα για κάθε περιοχή του κόσμου.
Έτσι, μια ευρωπαϊκή απαίτηση μπορεί τελικά να γίνει παγκόσμια τεχνική πρακτική.
Το τέλος της «φωτογραφικής αλήθειας»;
Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη ανατρέψει μια παλιά παραδοχή του διαδικτύου: ότι μια φωτογραφία αποτελεί, από μόνη της, ισχυρή ένδειξη πως κάτι συνέβη πραγματικά.
Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική δεν μπορεί να επαναφέρει αυτή την παλιά βεβαιότητα. Μπορεί όμως να προσθέσει ένα κρίσιμο στοιχείο: την πληροφορία για την προέλευση του περιεχομένου.
Από εδώ και πέρα, η ψηφιακή εμπειρία μπορεί να αποκτήσει ένα νέο επίπεδο πληροφορίας. Όχι μόνο «τι βλέπω», αλλά και «ποιος ή τι το δημιούργησε».
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που φέρνει η ευρωπαϊκή ρύθμιση: η χρήση AI στο διαδίκτυο να πάψει σταδιακά να είναι κάτι που ο χρήστης πρέπει να υποψιάζεται και να γίνει κάτι που μπορεί να γνωρίζει.
