Ξανά στο προσκήνιο το σενάριο των 120-140 δολαρίων
Νέα άνοδο καταγράφουν οι τιμές του πετρελαίου, καθώς οι αγορές αρχίζουν να αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη δυσπιστία το ενδεχόμενο μιας γρήγορης επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ. Το Brent ξεπέρασε προσωρινά τα 90 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι διαφορετικές και, προς το παρόν, ασύμβατες απαιτήσεις Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών αυξάνουν τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης διαταραχής στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Το Brent ξαναβλέπει τα 90 δολάρια
Γύρω στις 12:00 ώρα Ελλάδας, το Brent για παράδοση τον Οκτώβριο ενισχυόταν κατά 2,55%, στα 89,96 δολάρια το βαρέλι, έχοντας προηγουμένως αγγίξει για λίγο τα 90,02 δολάρια. Το αμερικανικό WTI για παράδοση τον Σεπτέμβριο σημείωνε άνοδο 2,91%, στα 84,52 δολάρια.
Η άνοδος έρχεται μετά τη σημαντική ενίσχυση των τιμών κατά τη χθεσινή συνεδρίαση και δείχνει ότι η αγορά αρχίζει να επανεκτιμά το κόστος μιας κρίσης που μέχρι πρόσφατα θεωρούσε προσωρινή.
Το Brent είχε κλείσει την προηγούμενη εβδομάδα με απώλειες άνω του 7%, καθώς οι επενδυτές είχαν προεξοφλήσει ότι οι διαπραγματεύσεις θα οδηγούσαν σύντομα σε συμφωνία και στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας από το Ορμούζ. Αυτή η υπόθεση βρίσκεται πλέον υπό αμφισβήτηση.
Το αδιέξοδο Ιράν – Τραμπ
Η Τεχεράνη συνδέει πλέον το άνοιγμα του Στενού με μια σειρά όρων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη κατά τη διάρκεια της πεντάμηνης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε ουσιαστικά την απαίτηση, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα των αποζημιώσεων δεν είχε τεθεί στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις. Με τον χαρακτηριστικό του τρόπο, ο Αμερικανός πρόεδρος αντέτεινε ότι, εάν το Ιράν ζητά αποζημιώσεις, τότε και ο ίδιος μπορεί να ζητήσει αποζημιώσεις για Αμερικανούς που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σε επιθέσεις.
Πέρα από τη ρητορική αντιπαράθεση, το πρόβλημα για τις αγορές είναι πολύ συγκεκριμένο: δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή των ενεργειακών ροών στην κανονικότητα.
Και όσο αυτό δεν συμβαίνει, το Ορμούζ παραμένει ο παράγοντας που μπορεί να αλλάξει απότομα την εικόνα της αγοράς.
Η αγορά ποντάρει ακόμη σε γρήγορη λύση
Παρά την άνοδο των τελευταίων ημερών, οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται αισθητά χαμηλότερα από τα επίπεδα στα οποία είχαν εκτοξευθεί κατά την προηγούμενη φάση της κρίσης. Το Brent είχε περάσει τα 100 δολάρια τον περασμένο μήνα, ενώ τον Μάιο είχε ξεπεράσει ακόμη και τα 110 δολάρια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαφανιστεί. Αντίθετα, αντανακλά το γεγονός ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να δίνουν σημαντικές πιθανότητες σε μια συμφωνία.
Η οικονομολόγος της Jefferies Modupe Adegbembo εκτιμά ότι οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν πιθανό έναν συμβιβασμό, ακόμη και αν δεν πρόκειται για μια ολοκληρωμένη πολιτική συμφωνία. Το κρίσιμο θα ήταν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να αρχίσουν και πάλι να μεταφέρονται μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων μέσω του Στενού.
Το πρόβλημα είναι ο χρόνος.
Εάν η κατάσταση παραμείνει ίδια μέχρι το τέλος της εβδομάδας ή και την επόμενη, η αγορά θα δυσκολευτεί ολοένα περισσότερο να διατηρήσει την υπόθεση μιας άμεσης λύσης.
Το «σημείο καμπής» που φοβίζει τους traders
Η πραγματική απειλή δεν είναι απλώς μια ακόμη άνοδος μερικών δολαρίων στην τιμή του βαρελιού. Είναι η πιθανότητα η αγορά να περάσει ένα όριο πέρα από το οποίο τα διαθέσιμα αποθέματα και οι εναλλακτικές διαδρομές δεν θα επαρκούν για να απορροφήσουν το σοκ.
Αυτό είναι το λεγόμενο «σημείο καμπής» της αγοράς πετρελαίου.
Μέχρι σήμερα, το σοκ στην προσφορά αντισταθμίζεται εν μέρει από τη χρήση αποθεμάτων, τη μείωση της ζήτησης, την αύξηση της παραγωγής και την αξιοποίηση εναλλακτικών οδών μεταφοράς που παρακάμπτουν το Ορμούζ.
Όσο όμως περνούν οι ημέρες, τα περιθώρια αυτά περιορίζονται.
Εάν τα αποθέματα στις χώρες του ΟΟΣΑ συνεχίσουν να μειώνονται με γρήγορο ρυθμό, η αγορά μπορεί να βρεθεί σε μια κατάσταση όπου η μόνη διαθέσιμη «βαλβίδα» θα είναι η μεγάλη αύξηση των τιμών ώστε να περιοριστεί η ζήτηση.
Το σενάριο των 120-140 δολαρίων
Εκεί βρίσκεται και το πιο ανησυχητικό σενάριο για την αγορά.
Ο Kieran Tompkins της Capital Economics εκτιμά ότι εάν το Στενό παραμείνει κλειστό και τα αποθέματα συνεχίσουν να υποχωρούν, το κρίσιμο σημείο μπορεί να εμφανιστεί στις αρχές του τέταρτου τριμήνου.
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν στην περιοχή των 120 έως 140 δολαρίων το βαρέλι.
Δεν πρόκειται για βασικό σενάριο των αγορών αυτή τη στιγμή. Είναι όμως ένα σενάριο που παύει να θεωρείται ακραίο εάν η διακοπή των ροών παραταθεί.
Η διαφορά είναι σημαντική: στα 90 δολάρια η αγορά εξακολουθεί να πιστεύει ότι μπορεί να απορροφήσει την κρίση. Στα 120-140 δολάρια, η ίδια η ζήτηση θα πρέπει να υποστεί ισχυρό πλήγμα για να αποκατασταθεί η ισορροπία.
Η Κίνα μπορεί να γίνει ο κρίσιμος παράγοντας
Ένας από τους παράγοντες που μέχρι τώρα συγκράτησαν τις τιμές ήταν η κινεζική ζήτηση.
Η Κίνα περιόρισε τις εισαγωγές πετρελαίου τον Μάιο, συμβάλλοντας στην εξισορρόπηση της παγκόσμιας αγοράς. Ωστόσο, οι εισαγωγές κινεζικού αργού ανέκαμψαν τον Ιούλιο και αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω τον Αύγουστο.
Αυτό περιορίζει ένα από τα σημαντικότερα «μαξιλάρια» της αγοράς.
Όπως επισημαίνει η Amrita Sen της Energy Aspects, η κινεζική αγορά δεν μπορεί να συνεχίσει επ’ αόριστον να απορροφά την πίεση με μειωμένες εισαγωγές. Εάν η ζήτηση επιστρέψει ενώ οι ροές από το Ορμούζ παραμένουν περιορισμένες, η πίεση στις τιμές θα γίνει πολύ μεγαλύτερη.
Οι αγορές τιμολογούν μια συμφωνία που δεν έχει γίνει
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της σημερινής αγοράς.
Οι τιμές του πετρελαίου εξακολουθούν να συμπεριφέρονται σαν να βρίσκεται μπροστά μια λύση, την ώρα που η πραγματική εικόνα των ενεργειακών ροών παραμένει προβληματική.
Κάθε ένδειξη διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και Ομάν ή κάθε μήνυμα περί αποκλιμάκωσης αντιμετωπίζεται ως προάγγελος επαναλειτουργίας του Ορμούζ. Αντίθετα, οι καθυστερήσεις και οι νέες απαιτήσεις δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις τιμές.
Αυτό ακριβώς δημιουργεί την απόκλιση που επισημαίνουν οι αναλυτές.
Η Amrita Sen θεωρεί ότι τα θεμελιώδη δεδομένα για το αργό είναι πλέον περισσότερο ανοδικά από όσο δείχνει η τρέχουσα τιμή. Με άλλα λόγια, η αγορά μπορεί να έχει ήδη προεξοφλήσει τη λύση περισσότερο από όσο δικαιολογούν τα πραγματικά δεδομένα.
Το Ορμούζ παραμένει η μεταβλητή που αλλάζει τα πάντα
Για τους traders, το επόμενο διάστημα θα κριθεί λιγότερο από τις καθημερινές διακυμάνσεις του Brent και περισσότερο από μία ερώτηση: πόσο ακόμη μπορεί να παραμείνει κλειστό το Ορμούζ χωρίς να αλλάξει δραματικά η ισορροπία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου;
Εάν υπάρξει συμφωνία και οι ροές αποκατασταθούν γρήγορα, η σημερινή άνοδος μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή.
Εάν όμως το αδιέξοδο Ιράν – ΗΠΑ παραταθεί, οι επενδυτές θα υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν σταδιακά το σενάριο της γρήγορης επιστροφής στην κανονικότητα. Τότε τα 90 δολάρια μπορεί να αποδειχθούν όχι το ανώτατο όριο της κρίσης, αλλά το πρώτο επίπεδο μιας νέας, πολύ υψηλότερης ζώνης τιμών.