Το μήνυμα ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή της νέας στρατηγικής του ΝΑΤΟ έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα. Στις δηλώσεις του υπογράμμισε ότι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ αποτελεί προϋπόθεση για τη συνοχή της Συμμαχίας, υπερασπίστηκε την αύξηση των αμυντικών δαπανών, αναφέρθηκε στην πορεία ένταξης των ελληνικών F-35, σχολίασε τις σχέσεις με την Τουρκία και έστειλε μήνυμα υπέρ της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή.
Η Ευρώπη αναλαμβάνει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η απόφαση των ευρωπαϊκών κρατών να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες αποτελεί αναγκαία εξέλιξη για τη διατήρηση της ισορροπίας στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν εδώ και χρόνια ζητήσει μεγαλύτερη συμμετοχή των Ευρωπαίων στη συλλογική άμυνα, μια θέση που, όπως είπε, δικαιώθηκε τόσο από τον πόλεμο στην Ουκρανία όσο και από τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ αποτελεί πλέον συνθήκη επιβίωσης της Συμμαχίας και συνδέεται άμεσα με την ενεργότερη εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα ήδη πάνω από τους νέους στόχους
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν υπερβεί τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις βασικές αμυντικές δαπάνες το 2026, τη στιγμή που πολλές ευρωπαϊκές χώρες φιλοδοξούν να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Απέδωσε αυτή τη διαχρονική επιλογή στις ιδιαίτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα, επισημαίνοντας ότι ακόμη και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης η Ελλάδα διατηρούσε τις αμυντικές δαπάνες πάνω από τα προβλεπόμενα όρια του ΝΑΤΟ.
F-35: Ξεκινά η εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων το 2027
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα των F-35, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν να εκπαιδεύονται το 2027, ενώ τα αεροσκάφη που έχει παραγγείλει η Ελλάδα βρίσκονται ήδη στη φάση της κατασκευής.
Σε ό,τι αφορά την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, απέφυγε να σχολιάσει τις επιλογές της Ουάσιγκτον, επισημαίνοντας όμως ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία, τα οποία σχετίζονται με την απόκτηση του ρωσικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα.
Παράλληλα, τόνισε ότι από το 2019 η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας, στο πλαίσιο του συνολικού εξοπλιστικού σχεδιασμού.
Casus belli: «Ιστορική ανορθογραφία»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στο τουρκικό casus belli, χαρακτηρίζοντάς το «ιστορική ανορθογραφία» που δεν συμβαδίζει ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε με το κλίμα συνεργασίας που επιχειρείται να οικοδομηθεί μεταξύ των δύο χωρών.
Υποστήριξε ότι η απειλή πολέμου, η οποία παραμένει σε ισχύ από το 1995, δεν έχει θέση στο σημερινό διεθνές περιβάλλον και εξέφρασε την εκτίμηση ότι έχει έρθει η στιγμή να αποτελέσει οριστικά παρελθόν.
Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Συνεργασία όπου υπάρχει κοινό συμφέρον
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι επιδιώκει μια λειτουργική και εποικοδομητική σχέση με την Τουρκία, επισημαίνοντας πως η συνεργασία έχει αποδώσει αποτελέσματα σε τομείς όπως η διαχείριση του μεταναστευτικού, το διασυνοριακό εμπόριο και η διευκόλυνση της τουριστικής κίνησης μέσω του προγράμματος ταχείας χορήγησης βίζας.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η μοναδική θεμελιώδης διαφορά των δύο χωρών παραμένει η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η οποία, όπως είπε, μπορεί να επιλυθεί μόνο με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Μέση Ανατολή και Στενά του Ορμούζ
Για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι θα διατηρηθεί η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών και ότι οι δύο πλευρές θα επιστρέψουν στον διάλογο.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί στρατηγικό συμφέρον της Ελλάδας, της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Υπενθύμισε ότι η χώρα συμμετέχει ήδη στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συμμετοχής σε διεθνή αποστολή στην περιοχή, εφόσον υπάρξει σχετική απόφαση σε επίπεδο ΟΗΕ.
«Το τίμημα της ελευθερίας»
Απαντώντας στην κριτική για τις υψηλές αμυντικές δαπάνες, ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε το εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 28 δισ. ευρώ, χαρακτηρίζοντάς το αναγκαία επένδυση για την εθνική ασφάλεια και την αποτρεπτική ισχύ της χώρας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, από τα ναυπηγεία έως τις ελληνικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας που αποκτούν πλέον ενεργό ρόλο στην παραγωγή αμυντικών συστημάτων.
