Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιείται στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, διεξάγεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, με βασικό αντικείμενο την πορεία εφαρμογής των νέων δεσμεύσεων για τις αμυντικές δαπάνες. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει στις εργασίες προβάλλοντας την Ελλάδα ως μία από τις χώρες που έχουν ήδη επιτύχει τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Σύνοδο της Χάγης, ενώ στο επίκεντρο των παρεμβάσεών του αναμένεται να βρεθεί η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα άμυνας εντός της Συμμαχίας.
Στο επίκεντρο η εφαρμογή της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ
Η φετινή Σύνοδος επικεντρώνεται στην αξιολόγηση της προόδου των κρατών-μελών ως προς την υλοποίηση της συμφωνίας για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η δέσμευση προβλέπει ότι το 3,5% θα αφορά καθαρά στρατιωτικές δαπάνες, ενώ το επιπλέον 1,5% θα κατευθύνεται σε επενδύσεις για την ασφάλεια, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Η συζήτηση πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον αυξημένων διεθνών προκλήσεων, με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συμβολής στη συλλογική άμυνα και τον δικαιότερο επιμερισμό των βαρών να αποτελούν βασικά ζητήματα της διατλαντικής ατζέντας.
Η Ελλάδα στην πρώτη πεντάδα των συμμάχων
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο ως μία από τις πλέον συνεπείς χώρες της Συμμαχίας στις αμυντικές της υποχρεώσεις.
Οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας για το 2026 εκτιμώνται στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη πεντάδα των κρατών-μελών που έχουν ήδη επιτύχει τον στόχο του 3,5%.
Μαζί με την Ελλάδα, τον συγκεκριμένο στόχο έχουν ήδη υπερβεί η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Η κυβέρνηση αποδίδει την επίδοση αυτή στο δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, συνολικού ύψους 25 δισ. ευρώ, το οποίο ενισχύει τη θέση της χώρας στον πυρήνα των συμμάχων που διαχρονικά υπερβαίνουν τις νατοϊκές δεσμεύσεις.
Σταθερή θέση υπέρ της ευρωπαϊκής άμυνας
Η ελληνική πλευρά αναμένεται να επαναλάβει ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας αποτελεί προϋπόθεση για ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ και όχι εναλλακτική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει υποστηρίξει επανειλημμένα την ανάγκη δημιουργίας ισχυρότερης ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης, καθώς και την αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για αμυντικές επενδύσεις.
Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας, καθώς ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης διατηρούσε αμυντικές δαπάνες υψηλότερες από το τότε όριο του 2% του ΑΕΠ, όταν αρκετές χώρες της Συμμαχίας υπολείπονταν του σχετικού στόχου.
Το πρόγραμμα της Συνόδου και οι ελληνικές επαφές
Η έναρξη των εργασιών πραγματοποιείται με το επίσημο δείπνο που παραθέτουν ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ. Στο δείπνο συμμετέχουν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.
Κυβερνητικές πηγές διευκρινίζουν ότι δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου.
Τον πρωθυπουργό συνοδεύει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος συμμετέχει στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ με τους ομολόγους τους από τις χώρες της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας της Κωνσταντινούπολης, δηλαδή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Στη συνέχεια θα λάβει μέρος στο δείπνο εργασίας του Συμβουλίου ΝΑΤΟ – Ουκρανίας, ενώ στο περιθώριο της Συνόδου θα πραγματοποιήσει σειρά διμερών συναντήσεων με ομολόγους του.
