Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για μία και μοναδική εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας προκάλεσε τις πρώτες εσωκομματικές διαφοροποιήσεις κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Τόσο η Ντόρα Μπακογιάννη όσο και ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Χαράλαμπος Αθανασίου εξέφρασαν ανοιχτά τη διαφωνία τους με την αλλαγή του ισχύοντος καθεστώτος των δύο πενταετών θητειών, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό μοντέλο έχει αποδείξει τη λειτουργικότητά του. Παράλληλα, η βουλευτής της ΝΔ επανέφερε τη συζήτηση γύρω από το δημοψήφισμα του 2015, χαρακτηρίζοντας «ιστορικό λάθος» τη συμμετοχή της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης στη διαδικασία.
Επιφυλάξεις για την εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας
Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για αναθεώρηση του άρθρου 30 προβλέπει την αντικατάσταση του ισχύοντος συστήματος των δύο διαδοχικών πενταετών θητειών από μία εξαετή θητεία χωρίς δυνατότητα επανεκλογής.
Η Ντόρα Μπακογιάννη δήλωσε ότι διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη αλλαγή. Όπως ανέφερε, «δεν είμαι καθόλου σίγουρη για την εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας», υπογραμμίζοντας ότι το σημερινό μοντέλο έχει αποδείξει την αξία του στην πράξη.
Η βουλευτής της ΝΔ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει επαρκής λόγος για την τροποποίηση της συνταγματικής διάταξης και τάχθηκε υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου πλαισίου. «Δύο πενταετίες είναι σύστημα που απέδειξε και στο παρελθόν τη χρησιμότητά του», σημείωσε, καταλήγοντας ότι το άρθρο μπορεί να παραμείνει ως έχει.
Στο ίδιο μήκος κύματος ο Χαράλαμπος Αθανασίου
Ανάλογη θέση διατύπωσε και ο Χαράλαμπος Αθανασίου, ο οποίος υποστήριξε ότι η πρόβλεψη για δύο πενταετείς θητείες είναι προτιμότερη από μία εξαετή.
Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης επικαλέστηκε τη διεθνή εμπειρία που αποκτά ένας αρχηγός κράτους κατά την πρώτη του θητεία, καθώς και τη θεσμική γνώση που συσσωρεύει στο διάστημα αυτό. Κατά την άποψή του, η δυνατότητα επανεκλογής επιτρέπει την αξιοποίηση αυτής της εμπειρίας, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως μηχανισμός αξιολόγησης του προσώπου που κατέχει το αξίωμα.
Αναγνώρισε ότι θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρξει προβληματισμός για το αν ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας επηρεάζεται στις αποφάσεις του από την προοπτική επανεκλογής, ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η αναπομπή νομοσχεδίων. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι τέτοια φαινόμενα δεν έχουν καταγραφεί στην πράξη και δεν αποτελούν μετρήσιμο θεσμικό πρόβλημα.
Αιχμές για το δημοψήφισμα του 2015
Η παρέμβαση της Ντόρας Μπακογιάννη δεν περιορίστηκε στα ζητήματα της προεδρικής θητείας. Αναφερόμενη στο άρθρο 44 παράγραφος 2, που αφορά τα δημοψηφίσματα, άσκησε κριτική στη στάση που είχε τηρήσει η Νέα Δημοκρατία κατά το δημοψήφισμα του 2015.
Η βουλευτής υποστήριξε ότι η συμμετοχή της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης στη διαδικασία συνέβαλε στη νομιμοποίησή της. Όπως είπε, «ήταν ιστορικό δικό μας λάθος ότι στην προσπάθειά μας να μείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη, το νομιμοποιήσαμε με τη συμμετοχή μας», χαρακτηρίζοντας παράλληλα το δημοψήφισμα «παρωδία».
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαφορετικές αναγνώσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στο εσωτερικό της κεντροδεξιάς παράταξης για τους χειρισμούς της περιόδου του 2015.
Επιφυλάξεις και για τη διάλυση της Βουλής
Ο Χαράλαμπος Αθανασίου εξέφρασε επιφυλάξεις και για την πρόταση της ΝΔ που αφορά το άρθρο 41 του Συντάγματος, με την οποία καταργείται η επίκληση εθνικού θέματος ως λόγος διάλυσης της Βουλής.
Παρότι αναγνώρισε ότι κατά το παρελθόν η συγκεκριμένη πρόβλεψη χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές προσχηματικά, υποστήριξε ότι εξακολουθεί να προσφέρει ένα πιο θεσμικό πλαίσιο για την προσφυγή σε πρόωρες εκλογές.
Μάλιστα διερωτήθηκε ποια αιτιολογία θα μπορούσε να δώσει μια κυβέρνηση που θα ζητούσε τη διάλυση της Βουλής μόλις 18 ή 24 μήνες μετά την εκλογή της, χωρίς την ύπαρξη ενός συγκεκριμένου συνταγματικού πλαισίου αναφοράς. Κατά την εκτίμησή του, η διατήρηση της ισχύουσας διάταξης εξασφαλίζει μεγαλύτερη θεσμική σαφήνεια και πολιτική λογοδοσία.
Πρώτες διαφοροποιήσεις ενόψει της αναθεώρησης
Οι τοποθετήσεις των Ντόρας Μπακογιάννη και Χαράλαμπου Αθανασίου καταγράφουν τις πρώτες ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας σχετικά με το πακέτο προτάσεων για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Αν και αμφότεροι στηρίζουν την ανάγκη θεσμικών αλλαγών, τάσσονται υπέρ της διατήρησης βασικών συνταγματικών προβλέψεων που αφορούν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τη διάλυση της Βουλής, ανοίγοντας μια συζήτηση που αναμένεται να ενταθεί όσο προχωρά η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος.
