Η παγκόσμια πυρηνική ισορροπία εισέρχεται σε νέα φάση αστάθειας, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του SIPRI. Παρότι ο συνολικός αριθμός των πυρηνικών κεφαλών εμφανίζει οριακή μείωση, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η πραγματική εικόνα είναι πιο ανησυχητική: περισσότερα όπλα τοποθετούνται πλέον σε συστήματα εκτόξευσης και λιγότερα παραμένουν αποθηκευμένα.
Στα 12.187 οι πυρηνικές κεφαλές παγκοσμίως
Τον Ιανουάριο του 2026 οι πυρηνικές δυνάμεις διέθεταν συνολικά τουλάχιστον 12.187 πυρηνικές κεφαλές. Από αυτές, περίπου 9.745 βρίσκονται σε αποθήκες, έτοιμες για πιθανή χρήση.
Η μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος αποδίδεται κυρίως στην επιτάχυνση της καταστροφής παλαιών κεφαλών μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Ωστόσο, η τάση αυτή δεν μεταφράζεται σε μείωση κινδύνου.
Η πιο κρίσιμη μετατόπιση: περισσότερα όπλα σε επιχειρησιακή ετοιμότητα
Το βασικό εύρημα της έκθεσης αφορά τη μεταβολή στη διάταξη των οπλοστασίων. Όλο και περισσότερες πυρηνικές κεφαλές μεταφέρονται από τις αποθήκες σε συστήματα εκτόξευσης, αυξάνοντας τον αριθμό των “ανεπτυγμένων” όπλων.
Όπως επισημαίνει ο διευθυντής του SIPRI Καρίμ Χαγκάγκ, «παρότι ο αριθμός των πυρηνικών όπλων μειώνεται, το επίπεδο των κινδύνων αυξάνεται». Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και τη διάβρωση των μηχανισμών ελέγχου.
Η διάλυση των συμφωνιών και η νέα κούρσα εξοπλισμών
Η σταδιακή αποδυνάμωση του διεθνούς πλαισίου ελέγχου των πυρηνικών όπλων λειτουργεί ως καταλύτης. Συνθήκες περιορισμού είτε ακυρώνονται είτε παρακάμπτονται, ενώ οι μεγάλες δυνάμεις επανεκκινούν προγράμματα εκσυγχρονισμού.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Ρωσική Ομοσπονδία εξακολουθούν να συγκεντρώνουν περίπου το 83% των παγκόσμιων πυρηνικών αποθεμάτων, με σχεδόν 5.000 κεφαλές η καθεμία.
ΗΠΑ και Ρωσία: εκσυγχρονισμός με εμπόδια
Τα προγράμματα εκσυγχρονισμού των δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων προχωρούν, αλλά με καθυστερήσεις και τεχνικά εμπόδια.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το πρόγραμμα αναβάθμισης αντιμετωπίζει προβλήματα σχεδιασμού και κόστους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις.
Στη Ρωσία, οι δυσκολίες συνδέονται με αποτυχημένες δοκιμές διηπειρωτικών πυραύλων και τις επιπτώσεις των διεθνών κυρώσεων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Κίνα και η ταχύτερη επέκταση πυρηνικής ισχύος
Η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας αποτελεί την ταχύτερα αναπτυσσόμενη πυρηνική δύναμη. Σύμφωνα με το SIPRI, διαθέτει πλέον περίπου 620 κεφαλές και συνεχίζει να αυξάνει το οπλοστάσιό της με ταχύτερο ρυθμό από κάθε άλλη χώρα.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως το 2030 η Κίνα μπορεί να φτάσει σε επίπεδο συγκρίσιμο με εκείνο των ΗΠΑ και της Ρωσίας σε διηπειρωτικούς πυραύλους, χωρίς ωστόσο να πλησιάζει ακόμη το συνολικό μέγεθος των δύο υπερδυνάμεων.
Ευρώπη: σταθερότητα με προοπτική αύξησης
Η Γαλλική Δημοκρατία France και το Ηνωμένο Βασίλειο United Kingdom διατηρούν σχετικά σταθερά πυρηνικά οπλοστάσια, με περίπου 290 και 225 κεφαλές αντίστοιχα.
Ωστόσο, το Λονδίνο έχει ήδη δρομολογήσει αναθεώρηση της πυρηνικής του στρατηγικής, ενώ το Παρίσι προχωρά σε πολιτικές ενίσχυσης του αποθέματος, όπως έχει ανακοινωθεί από την προεδρία.
Νότια Ασία: σταδιακή ενίσχυση Ινδίας και Πακιστάν
Η Ινδία αυξάνει σταδιακά το πυρηνικό της οπλοστάσιο, φτάνοντας τις περίπου 190 κεφαλές, ενώ το Πακιστάν διατηρεί σταθερό απόθεμα γύρω στις 170.
Παρά τη στασιμότητα στον αριθμό, η συνεχιζόμενη παραγωγή σχάσιμου υλικού στο Ισλαμαμπάντ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής επέκτασης.
Κορεατική χερσόνησος και Μέση Ανατολή
Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει την ανάπτυξη του πυρηνικού της προγράμματος, με εκτιμήσεις για περίπου 60 κεφαλές και στόχο την περαιτέρω εκθετική αύξηση.
Το Ισραήλ, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση του οπλοστασίου του, εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 90 πυρηνικές κεφαλές και συνεχίζει τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων του.
Ένα σύστημα που χάνει τα σταθερά του σημεία
Η συνολική εικόνα που αποτυπώνει το SIPRI είναι ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι αριθμοί μειώνονται αλλά η ετοιμότητα αυξάνεται.
Η μετατόπιση των πυρηνικών όπλων από τις αποθήκες σε ενεργές θέσεις, η ενίσχυση των οπλοστασίων στην Ασία και η αναζωπύρωση του ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων δυνάμεων διαμορφώνουν ένα πλαίσιο μεγαλύτερης αστάθειας από τα προηγούμενα χρόνια.
