Σοβαρά ερωτήματα ασφαλείας και γεωπολιτικές ανησυχίες προκαλεί ο εντοπισμός πλωτού drone στη Λευκάδα, το οποίο εξετάζεται ήδη από τις ελληνικές αρχές ως πιθανό μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας ουκρανικής τεχνολογίας, έτοιμο για επίθεση τύπου «καμικάζι». Η υπόθεση έχει κινητοποιήσει την ΕΥΠ, τις Ένοπλες Δυνάμεις και το Λιμενικό, ενώ οι πρώτες εκτιμήσεις συνδέουν το περιστατικό με επιχειρήσεις κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας στη Μεσόγειο.
Το drone εντοπίστηκε από ψαράδες στα ανοιχτά της Λευκάδας και αρχικά ρυμουλκήθηκε στον Πλατυγιάλι Αστακού, πριν μεταφερθεί σε ειδικά εργαστήρια στην Αττική για τεχνική αξιολόγηση και ανάλυση των συστημάτων του.
Τα πρώτα ευρήματα και οι φόβοι για επίθεση σε δεξαμενόπλοιο
Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία, το πλωτό drone φέρει ισχυρές ομοιότητες με τα ουκρανικά θαλάσσια drones τύπου MAGURA V3 ή MAGURA V5, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από το Κίεβο σε επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών ναυτικών στόχων στη Μαύρη Θάλασσα.
Αξιωματούχοι που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας ανέφεραν ότι το USV ήταν εξοπλισμένο με τρεις πυροκροτητές, ενώ οι αρμόδιοι εκτιμούν πως ήταν επιχειρησιακά έτοιμο για πρόσκρουση σε στόχο. Οι πυροκροτητές αφαιρέθηκαν από πυροτεχνουργό του Στρατού, ενώ στη συνέχεια στελέχη του Λιμενικού απενεργοποίησαν τις μπαταρίες και τα ηλεκτρονικά του συστήματα.
Οι ελληνικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο το drone να προοριζόταν για επίθεση σε δεξαμενόπλοιο ή εμπορικό πλοίο που σχετίζεται με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου στη Μεσόγειο. Στο μικροσκόπιο βρίσκεται ειδικά η δραστηριότητα πλοίων που ανήκουν στον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παράκαμψη δυτικών κυρώσεων.
Το σενάριο απώλειας ελέγχου και η διαδρομή του USV
Παράλληλα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο το drone να είχε χάσει επαφή με τον σταθμό ελέγχου του και να παρασύρθηκε ακυβέρνητο μέχρι το Ιόνιο. Πηγές ναυτικής ασφάλειας αναφέρουν ότι θα μπορούσε να αποτελεί μέρος μεγαλύτερης αποστολής ή να είχε αφεθεί σε κατάσταση αναμονής μέχρι την ενεργοποίησή του από χειριστή.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα drones διαθέτουν δυνατότητα δορυφορικής ενεργοποίησης και απενεργοποίησης των εκρηκτικών τους. Το στοιχείο αυτό έχει ανοίξει συζήτηση ακόμη και για το αν υπήρχε επιχειρησιακή υποστήριξη ή παρακολούθηση από την περιοχή της Μεσογείου.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι πρόσφατες επιθέσεις σε πλοία ρωσικών συμφερόντων κοντά στην Κρήτη και το Ιόνιο ενδέχεται να συνδέονται με αντίστοιχα μη επανδρωμένα σκάφη που εκκινήθηκαν από περιοχές της Λιβύης ή από πλοία που κινούνταν στη Μεσόγειο.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του MAGURA που ανησυχούν
Τα ουκρανικά θαλάσσια drones τύπου MAGURA θεωρούνται από τα πλέον εξελιγμένα μη επανδρωμένα συστήματα επιφανείας. Μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα έως 80 χιλιόμετρα την ώρα, να διανύσουν αποστάσεις περίπου 800 χιλιομέτρων και να μεταφέρουν έως 320 κιλά εκρηκτικών.
Η φιλοσοφία λειτουργίας τους βασίζεται σε επιθέσεις ακριβείας τύπου «καμικάζι», με στόχο κυρίως πολεμικά ή εμπορικά πλοία. Η παρουσία ενός τέτοιου συστήματος στα ελληνικά ύδατα θεωρείται εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό ασφαλείας, ειδικά σε μια περίοδο όπου η Μεσόγειος αποκτά αυξημένη στρατηγική σημασία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της ενεργειακής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Χειρόγραφα στο εσωτερικό του drone και σενάρια προβοκάτσιας
Ένα από τα πιο παράξενα ευρήματα αφορά την ύπαρξη χειρόγραφων σημειώσεων στο εσωτερικό του drone. Οι αρχές εξετάζουν γιατί θα υπήρχαν έγγραφα ή οδηγίες σε ένα όχημα που θεωρητικά προορίζεται να καταστραφεί ολοσχερώς κατά την πρόσκρουση.
Το στοιχείο αυτό έχει προσθέσει νέα σενάρια στην έρευνα, μεταξύ των οποίων και το ενδεχόμενο προβοκάτσιας ή επιχείρησης αποπροσανατολισμού. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για την προέλευση του σκάφους ή για τον τελικό του στόχο.
Παρέμβαση Γεραπετρίτη στην Ε.Ε. για τον κίνδυνο μεταφοράς της σύγκρουσης στη Μεσόγειο
Η υπόθεση αποκτά πλέον και διπλωματικές διαστάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε ήδη θέσει το ζήτημα στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μεταφοράς της ουκρανορωσικής σύγκρουσης στη Μεσόγειο και για τις συνέπειες στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα αναμένεται να προχωρήσει σε διπλωματικές ενέργειες προς την Ε.Ε. αλλά και προς την ουκρανική πλευρά, εφόσον τα τεχνικά ευρήματα επιβεβαιώσουν σύνδεση του drone με ουκρανικές επιχειρήσεις.
Χρυσοχοΐδης: «Δεν είναι κάτι τυχαίο»
Τη σοβαρότητα της υπόθεσης υπογράμμισε και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος δήλωσε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις εξετάζουν εξονυχιστικά το περιστατικό.
«Σίγουρα δεν είναι κάτι τυχαίο, είναι σοβαρό και οι Ένοπλες Δυνάμεις θα δώσουν απαντήσεις μετά την έρευνα που πραγματοποιούν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η έρευνα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με τις ελληνικές υπηρεσίες να προσπαθούν να χαρτογραφήσουν τη διαδρομή του πλωτού drone, το επιχειρησιακό του φορτίο και κυρίως το εάν επρόκειτο για αποτυχημένη αποστολή ή για τμήμα ευρύτερης δραστηριότητας στη Μεσόγειο.
