Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη εισέλθει δυναμικά στην καθημερινότητα της ελληνικής κοινωνίας, δημιουργώντας ένα μίγμα προσδοκιών και επιφυλάξεων. Η χρήση της εξαπλώνεται με εντυπωσιακό ρυθμό, όμως την ίδια στιγμή διαμορφώνεται ένα σχεδόν καθολικό αίτημα για ρυθμιστικό πλαίσιο που θα θέτει όρια και κανόνες στη λειτουργία της.
Νέα έρευνα της διαΝΕΟσις καταγράφει την ταχύτητα με την οποία οι πολίτες εξοικειώνονται με τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και τις αντιφάσεις που συνοδεύουν αυτή τη μετάβαση. Οι περισσότεροι βλέπουν σημαντικές δυνατότητες σε τομείς όπως η παραγωγικότητα, η επιστήμη και η λειτουργία των επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα εκφράζουν ανησυχίες για τη δημοκρατία, τα προσωπικά δεδομένα και την ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων.
Ραγδαία εξοικείωση με την ΑΙ
Η εξοικείωση των Ελλήνων με την τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται πλέον εξαιρετικά υψηλή. Σύμφωνα με την έρευνα, το 95% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι γνωρίζει την ΑΙ, ενώ μόνο το 15% περιορίζεται στο να έχει απλώς ακούσει τον όρο χωρίς περαιτέρω γνώση.
Οκτώ στους δέκα δηλώνουν με βεβαιότητα ότι κατανοούν τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το 65% του ελληνικού πληθυσμού αναφέρει ότι την έχει ήδη χρησιμοποιήσει. Το στοιχείο αυτό δείχνει πόσο γρήγορα ενσωματώνονται τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, σε έρευνα της Metron Analysis τον Οκτώβριο του 2025, το αντίστοιχο ποσοστό χρηστών βρισκόταν στο 47%, δηλαδή 18 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα.
Δύο διαφορετικοί κόσμοι: χρήστες και μη χρήστες
Η έρευνα αποτυπώνει έντονες διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε όσους χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και σε όσους δεν την έχουν εντάξει ακόμη στην καθημερινότητά τους. Οι δύο αυτές ομάδες εμφανίζουν συχνά εντελώς διαφορετικές στάσεις και προσδοκίες.
Τα δύο κυρίαρχα συναισθήματα απέναντι στην ΑΙ είναι το ενδιαφέρον και η επιφυλακτικότητα. Συνολικά το 55% δηλώνει ότι αντιμετωπίζει την τεχνολογία με ενδιαφέρον, ενώ το 46% εκφράζει επιφυλακτικότητα ή καχυποψία.
Η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν εξετάζονται χωριστά οι δύο ομάδες. Στους χρήστες κυριαρχεί το ενδιαφέρον, το οποίο φτάνει το 68%, ποσοστό κατά 42 μονάδες υψηλότερο από εκείνο των μη χρηστών. Στους μη χρήστες επικρατεί η επιφυλακτικότητα, η οποία αγγίζει το 65%, δηλαδή 29 μονάδες υψηλότερα από ό,τι στους χρήστες.
Υψηλές προσδοκίες για την παραγωγικότητα
Οι περισσότεροι πολίτες συνδέουν την τεχνητή νοημοσύνη με βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της παραγωγικότητας. Πάνω από τους μισούς εκτιμούν ότι θα βοηθήσει τους εργαζόμενους να γίνουν πιο παραγωγικοί, να επιλύουν σύνθετα προβλήματα, να λαμβάνουν δύσκολες αποφάσεις και να ενισχύουν τη δημιουργικότητά τους.
Οι τομείς στους οποίους οι ερωτώμενοι αναμένουν τα μεγαλύτερα οφέλη είναι οι επιστήμες με ποσοστό θετικών απαντήσεων 85%, η λειτουργία των επιχειρήσεων με 81% και η παραγωγικότητα της εργασίας με 67%. Θετικές προσδοκίες καταγράφονται επίσης για την εκπαίδευση με 65%, την προστασία του περιβάλλοντος με 64% και την άμυνα και ασφάλεια με 57%. Πιο οριακή εμφανίζεται η αισιοδοξία για την υγεία και την ψυχική υγεία, όπου οι θετικές εκτιμήσεις φτάνουν το 53%.
Ανησυχία για δημοκρατία και προσωπικά δεδομένα
Παρά τη γενική αισιοδοξία σε αρκετούς τομείς, η έρευνα αποτυπώνει έντονες ανησυχίες όταν η τεχνητή νοημοσύνη συνδέεται με θεσμούς και δικαιώματα. Σχεδόν οι μισοί ερωτώμενοι εκτιμούν ότι θα επηρεαστεί αρνητικά η λειτουργία της Δικαιοσύνης, ενώ το 58% εκφράζει αρνητικές προσδοκίες για τη δημοκρατία.
Ακόμη πιο έντονη είναι η ανησυχία για την προστασία προσωπικών δεδομένων, καθώς το 72% των πολιτών θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις σε αυτό το πεδίο.
Την ίδια στιγμή, παρατηρείται μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Οκτώ στους δέκα πολίτες πιστεύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία του δημόσιου τομέα μειώνοντας τη γραφειοκρατία. Παράλληλα, το 58% θεωρεί ότι θα επηρεάσει θετικά την ενημέρωση και την ειδησεογραφία, έναν τομέα στον οποίο διεθνώς αναπτύσσεται έντονη συζήτηση για τους κινδύνους παραπληροφόρησης και δεοντολογίας.
Φόβοι για τις ανθρώπινες σχέσεις
Οι πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις εμφανίζονται όταν η συζήτηση μεταφέρεται στον κοινωνικό και συναισθηματικό τομέα. Πολλοί ερωτώμενοι θεωρούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει αρνητικά τη συναισθηματική ισορροπία, την εξωστρέφεια και την ανθρώπινη σύνδεση.
Η ανησυχία αυτή αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα στο ζήτημα των προσωπικών σχέσεων. Το 72% των πολιτών εκτιμά ότι η εύρεση ερωτικού συντρόφου θα γίνει πιο δύσκολη σε μια κοινωνία όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίζει ολοένα μεγαλύτερο ρόλο.
Καθολικό αίτημα για ρύθμιση
Το πιο σαφές συμπέρασμα της έρευνας αφορά την ανάγκη ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης. Στην ερώτηση αν πρέπει να υπάρξουν περιορισμοί στη χρήση της, εννέα στους δέκα πολίτες απαντούν θετικά.
Η στάση αυτή δείχνει ότι η ελληνική κοινωνία αναγνωρίζει τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας αλλά ταυτόχρονα αντιλαμβάνεται την ανάγκη θεσμικών μηχανισμών που θα διασφαλίζουν την υπεύθυνη χρήση της.
Ακόμη και εδώ, όμως, εμφανίζονται διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις δύο βασικές ομάδες. Αν και παραμένει μειοψηφική, η άποψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να αφεθεί χωρίς περιορισμούς υποστηρίζεται από υπερδιπλάσιο ποσοστό χρηστών σε σχέση με τους μη χρήστες, 11% έναντι 5%.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει μια κοινωνία που κινείται ταυτόχρονα σε δύο κατευθύνσεις. Από τη μία πλευρά υιοθετεί με ταχύτητα τις νέες ψηφιακές δυνατότητες. Από την άλλη ζητά ισχυρούς κανόνες ώστε η μετάβαση στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης να γίνει με θεσμικές εγγυήσεις και κοινωνική ισορροπία.
