Στην τελευταία από τις αρκετές μεταπτώσεις του δημόσιου λόγου του από την έναρξη της επίθεσης κατά του Ιράν ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πώς δεν θα δεχτεί τίποτε λιγότερο από την άνευ όρων παράδοση της Τεχεράνης και πώς η σύγκρουση θα συνεχιστεί για 4-6 εβδομάδες ακόμα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να βγει από τον πύθο των Δαναϊδων που ο ίδιος άνοιξε χωρίς νίκη. Ο,τιδήποτε άλλο θα ήταν πολιτικά καταστροφικό για έναν πρόεδρο που εμφανίστηκε ως ειρηνοποιός και διεκδικητής του Νόμπελ Ειρήνης επειδή έκλεισε ήδη οκτώ πολέμους και την ίδια ώρα, όχι μόνο δεν συνέβη κάτι τέτοιο αλλά άνοιξε τον μεγαλύτερο (τουλάχιστον από πλευράς εμπλεκομένων χωρών) από τον Β’ Παγκόσμιο.
Ήδη στις ΗΠΑ παρουσιάζονται ρωγμές ακόμα και στους Ρεπουμπλικανούς και το κίνημα MAGA και οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν μικρή αποδοχή στο φαραωνικό πολεμικό εγχείρημα στη Μέση Ανατολή.
Συγκεκριμένα, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν οδεύει προς τη δεύτερη εβδομάδα, οι περισσότεροι Αμερικανοί δηλώνουν αντίθετοι στη στρατιωτική δράση και αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος Τραμπ τη χειρίζεται, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση των NPR/PBS News/Marist .
Με ποσοστό 56%-44%, οι ερωτηθέντες δήλωσαν ότι αντιτίθενται στη στρατιωτική δράση.
Μόλις το 36% εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται το Ιράν, και η πλειοψηφία (55%) πιστεύει ότι το Ιράν είτε αποτελεί μικρή απειλή είτε δεν αποτελεί καθόλου απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ενδεικτικό είναι, σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, το γεγονός ότι παραμερίζεται ο αντιπρόεδρος Τζέϊ Ντι Βανς που προεκλογικά τόνιζε ότι ένας πόλεμος με το Ιράν θα αποσπούσε πολύτιμους πόρους από την κύρια γεωπολιτική πρόκληση των ΗΠΑ, την άνοδο της Κίνας, και προειδοποιούσε ότι μια σύγκρουση Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σενάριο παγκόσμιου πολέμου.
Όσο ο χρόνος κυλάει στη Μέση Ανατολή και διαβρώνει το αρχικό αφήγημα για έναν “γρήγορο πόλεμο” τόσο τα προβλήματα θα μεγαλώνουν στην Ουάσιγκτον και θα προκαλούν αλυσιδωτές συνέπειες που θα ανησυχήσουν ακόμα περισσότερο τους αμήχανους Ευρωπαίους ηγέτες αλλά και τις αγορές.
Κατά το Bloomberg προκύπτει ήδη έλλειψη σε αντιπυραυλικά συστήματα (Patriot) καθώς δεν υπάρχουν επαρκείς γραμμές παραγωγής -κυρίως στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία- και θαλάσσιοι δρόμοι μεταφοράς τους. Εφόσον μάλιστα οι Ιρανοί κάνουν οικονομία πολεμικών πόρων (όπως πιθανώς εξηγεί ο περιορισμός των εκτοξεύσεων βαλλιστικών πυραύλων και drones τις τελευταίες μέρες), ή εάν έχουν καλά κρυμμένα μεγαλύτερα αποθέματα, τότε ο χρόνος έως το τέλος της σύγκρουσης μπορεί να αποδειχθεί μεγαλύτερος από τις 4-6 εβδομάδες που είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Υπάρχει “αντικειμενικός σκοπός” τελικά;
Το κύριο, ωστόσο, είναι η απουσία “αντικειμενικού σκοπού” -όπως λένε οι στρατηγικοί αναλυτές- εκ μέρους των ΗΠΑ. Αν για το Ισραήλ είναι προφανές και δικαιολογημένο να θέλουν να αφανίσουν το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης που θεωρούν “υπαρξιακή απειλή”, για την Ουάσιγκτον παραμένει ασαφές τι θα συνιστούσε επιτυχία και τέλος του πολέμου.
Αρχικά, ήταν η εξόντωση του Χαμενεϊ και της ηγεσίας των Φρουρών της Επανάστασης. Το αυταρχικό και λαοκτόνο καθεστώς αποδεικνύεται όμως “λερναία ύδρα”. Είχαν εναποτεθεί ελπίδες σε έναν λαϊκό ξεσηκωμό που θα αποκεφάλιζε τους μουλάδες. Για πολλούς λόγους κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί. Μετά προβλήθηκε ως στόχος η καταστροφή του βαλλιστικού μηχανισμού και του πυρηνικού προγράμματος. Ούτε κάτι τέτοιο είναι εμφανές πώς έχει συμβεί.
Από την άλλη, παρά την λελογισμένη αντίδραση των αγορών, τα Στενά του Ορμούζ έχουν πρακτικά κλείσει, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου πλησιάζουν τα 100 δολάρια με σενάρια ακόμα και για 150 (!), οι γραμμές τροφοδοσίας παραλύουν, ενόσω οι ευρωπαϊκές χώρες θα δυσανασχετούν ολοένα και περισσότερο από εξελίξεις που δεν μπορούν να προβλέψουν και να ελέγξουν.
Η γεωπολιτική “βόμβα” του Κουρδιστάν- Θα την απασφαλίσουν οι ΗΠΑ;
Σε όλα τα παραπάνω προστίθεται και μία μεταβλητή που μπορεί να δυναμιτίσει εντελώς την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Σε αμερικανικά ΜΜΕ είδαν ήδη το φως πληροφορίες -σε συνδυασμό με δηλώσεις του ίδιου του Τραμπ και άλλων αξιωματούχων- για την πιθανότητα εμπλοκής των Κούρδων σε μία χερσαία επιχείρηση κατά της Τεχεράνης με αντάλλαγμα ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν (δημοσιεύτηκε και σχετικός χάρτης). Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε τεραστίων διαστάσεων ανατροπή του σημερινού συνοριακού και γενικότερου status Quo στην περιοχή, θα βύθιζε δε το Ιράν σε μία ατέρμονη εμφύλια διαμάχη με χαοτικές συνέπειες. Η Τουρκία είναι από τις χώρες που ανησυχούν περισσότερο διότι στο σενάριο θα εμπλέκονταν οι Κούρδοι της Ανατολίας που κατέχουν εκτάσεις που ισοδυναμούν περίπου με το 1/4 του τουρκικού εδάφους.
Δείτε σχετική ανάλυση του CNN:
Θα αυτο-ανακηρυχθεί νικητής;
Αμερικανοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι εάν μέσα στο επόμενο διάστημα δεν έχει (πώς;) πέσει το θεοκρατικό καθεστώς ή δεν έχει αναγκαστεί να συνθηκολογήσει παραδίδοντας την εξουσία σε ένα πρόσωπο που θα τυγχάνει της αποδοχής -όπως είπε- του ίδιου του Αμερικανού προέδρου, τότε ο Ντόναλντ Τραμπ ίσως αναγκαστεί -υπό την εσωτερική, διεθνή και οικονομική πίεση- να …αυτο-ανακηρυχθεί νικητής και να αποκλιμακώσει την επιχείρηση κατά του Ιράν. Ακούγεται δύσκολο και ακόμα δυσκολότερο θα ήταν να αποδεχτεί το Ισραήλ μία παράταση της εκκρεμότητας που ίσως σε πέντε ή δέκα χρόνια θα αναζωογονούσε την ιρανική υπαρξιακή (για το ίδιο) απειλή.
Υπό το φως των εξελίξεων αυτών, ο πόλεμος μπορεί μεν να κλείσει τον κύκλο του, αιφνιδίως, όπως άνοιξε, ωστόσο το πιθανότερο είναι ότι θα παραταθεί για άγνωστο χρόνο. Δυστυχώς, η εμπειρία από αμερικανικές ή νατοϊκές επεμβάσεις, από το Ιράκ και το Αφγανιστάν μέχρι την Συρία και τη Λιβύη, έχει δείξει ότι τα “συμμαχικά” στρατεύματα αφήνουν πίσω τους χάος και εστίες γεωπολιτικής κρίσης.
