Οι κάτοικοι της 6ης περιφέρειας της Καμπούλ ξύπνησαν μέσα στη νύχτα από μια ισχυρή έκρηξη που ταρακούνησε τα σπίτια τους. Μαχητικά αεροσκάφη πετούσαν πάνω από την πόλη. Η ένταση ανάμεσα στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν πέρασε σε νέα, επικίνδυνη φάση, με αεροπορικά πλήγματα να φτάνουν μέχρι την αφγανική πρωτεύουσα.
Τι συνέβη τη νύχτα της κλιμάκωσης;
Το Πακιστάν εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές σε στόχους εντός αφγανικού εδάφους, συμπεριλαμβανομένης της Καμπούλ, αλλά και στις επαρχίες Πακτία και Κανταχάρ, περιοχή-σύμβολο για το καθεστώς των Ταλιμπάν.
Λίγες ώρες νωρίτερα, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν είχε ανακοινώσει ότι προχώρησε σε χερσαία επιχείρηση κατά πακιστανικών στρατιωτικών θέσεων κοντά στα σύνορα, κάνοντας λόγο για κατάληψη φυλακίων και απώλειες στην αντίπαλη πλευρά. Η κάθε πλευρά παρουσιάζει τις ενέργειές της ως απάντηση σε προηγούμενη πρόκληση.
Ποιος ξεκίνησε πρώτος;
Η απάντηση εξαρτάται από το ποια πρωτεύουσα δίνει την εκδοχή της.
Οι Ταλιμπάν υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις τους ήταν αντίποινα σε πακιστανική εισβολή σε αφγανικό έδαφος και σε αεροπορικά πλήγματα της 21ης Φεβρουαρίου στις επαρχίες Νανγκαρχάρ και Πακτίκα. Ο ΟΗΕ ανέφερε αξιόπιστες πληροφορίες για 13 νεκρούς αμάχους σε εκείνες τις επιδρομές.
Η Ισλαμαμπάντ επιμένει ότι στοχεύει αποκλειστικά ένοπλες οργανώσεις και όχι πολίτες.
Ποιον στοχεύει το Πακιστάν;
Σύμφωνα με το Πακιστάν, οι επιδρομές στρέφονται κατά κρησφύγετων της Tehreek-i-Taliban Pakistan (TTP), γνωστής ως Πακιστανικοί Ταλιμπάν. Η κυβέρνηση του Πακιστάν κατηγορεί την οργάνωση για σειρά επιθέσεων στο έδαφός του, μεταξύ αυτών και για την πρόσφατη βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας σε σιιτικό τέμενος στην Ισλαμαμπάντ με περισσότερους από 30 νεκρούς.
Παρότι την ευθύνη για το συγκεκριμένο χτύπημα ανέλαβε το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος, οι πακιστανικές αρχές δηλώνουν ότι διαθέτουν αποδείξεις που συνδέουν την επίθεση με την TTP και με ηγετικά της στελέχη που φέρονται να βρίσκονται στο Αφγανιστάν.
Οι Ταλιμπάν απορρίπτουν κατηγορηματικά ότι επιτρέπουν τη χρήση του αφγανικού εδάφους για επιθέσεις εναντίον άλλων κρατών.
Γιατί αποτυγχάνει η διπλωματία;
Η τελευταία σοβαρή ανάφλεξη είχε σημειωθεί τον Οκτώβριο του 2025, με διαδοχικά διασυνοριακά πλήγματα. Το Κατάρ και η Τουρκία διαμεσολάβησαν, φιλοξενώντας συνομιλίες στη Ντόχα και στην Κωνσταντινούπολη. Ακολούθησε εύθραυστη κατάπαυση πυρός, η οποία όμως δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστική αποκλιμάκωση.
Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για έλλειψη πολιτικής βούλησης. Στο μεταξύ, τα σύνορα παραμένουν κλειστά για το εμπόριο από τον Οκτώβριο του 2025, η μακροβιότερη διακοπή των τελευταίων δεκαετιών, με άμεσες επιπτώσεις στις μικρές επιχειρήσεις και στην επάρκεια βασικών αγαθών, ακόμη και φαρμάκων, στο Αφγανιστάν.
Ποιος υπερέχει στρατιωτικά;
Σε συμβατικούς όρους, το Πακιστάν διαθέτει σαφές πλεονέκτημα: σύγχρονη αεροπορία, τεθωρακισμένα και προηγμένα οπλικά συστήματα.
Οι Ταλιμπάν έχουν στη διάθεσή τους εξοπλισμό που εγκαταλείφθηκε μετά την αποχώρηση των δυτικών δυνάμεων, ενώ εκτιμάται ότι έχουν προμηθευτεί επιπλέον υλικό μέσω παράνομων δικτύων. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι διαθέτουν αεροπορική ικανότητα για βαθιά πλήγματα εντός πακιστανικού εδάφους.
Ωστόσο, η εμπειρία τους σε ανταρτοπόλεμο, ύστερα από δύο δεκαετίες σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, παραμένει σημαντικός παράγοντας. Στην τρέχουσα κρίση έχουν χρησιμοποιήσει και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ένα όπλο χαμηλού κόστους που μεταβάλλει τις ισορροπίες στα σύγχρονα πεδία μάχης.
Πόσο αξιόπιστες είναι οι πληροφορίες;
Η αποτίμηση της κατάστασης δυσκολεύεται από την περιορισμένη πρόσβαση σε ανεξάρτητες πηγές. Οι ξένοι δημοσιογράφοι έχουν περιορισμένη παρουσία στο Αφγανιστάν, ενώ η επαλήθευση στοιχείων από τις παραμεθόριες περιοχές και στις δύο χώρες παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Η έλλειψη διασταυρωμένων δεδομένων αφήνει περιθώριο για προπαγανδιστικές αφηγήσεις και αυξάνει τον κίνδυνο παρερμηνειών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Ποιο είναι το κόστος για τους αμάχους;
Για τους απλούς Αφγανούς, που ήδη αντιμετωπίζουν εκτεταμένη φτώχεια, επισιτιστική κρίση και αυστηρούς περιορισμούς από το καθεστώς των Ταλιμπάν, η τελευταία πενταετία είχε ένα στοιχείο σχετικής σταθερότητας: την απουσία καθημερινών βομβαρδισμών.
Η αναζωπύρωση της βίας τους τελευταίους μήνες διαρρηγνύει αυτή την εύθραυστη αίσθηση ασφάλειας. Η προοπτική ενός παρατεταμένου διασυνοριακού πολέμου επαναφέρει τον φόβο ότι η περιοχή εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο σύγκρουσης με απρόβλεπτη διάρκεια και βαρύ ανθρώπινο κόστος.
Πηγή: BBC
