Μέχρις ώρας, και μετά τον θετικό αντίκτυπο που προκάλεσε η έκδοση της “Ιθάκης”, η προσδοκία που έχει δημιουργήσει η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων δείχνει να κινείται μεταξύ στιγμών ακμής και περιόδων σιγής και αναμονής. Από το Παλλάς, στην Πάτρα και μετά την Θεσσαλονίκη, ενδιάμεσα μόνο κάποιες αναρτήσεις (συνήθως επανάληψης αποσπασμάτων από τις παρεμβάσεις του) και λίγες επίκαιρες τοποθετήσεις.
Υπό μία έννοια αυτό δεν είναι κακό. Δηλοί μεθοδικότητα ως προς την προετοιμασία και δουλειά τεκμηρίωσης γι΄ αυτό που θα παρουσιαστεί ως πρόγραμμα, μανιφέστο και επεξηγηματική αφετηρία της επιστροφής. Το είπε, άλλωστε, στη Θεσσαλονίκη: “σημασία δεν έχει η συσκευασία αλλά το περιεχόμενο”.
Από την άλλη, όμως, στην πολιτική παίζει ρόλο και ο χρονισμός και η αξιοποίηση των κενών που αφήνουν οι άλλοι. Οι μεγάλες κινήσεις δεν πρέπει να γίνονται ούτε πρόωρα ούτε όψιμα, αποκτούν υπόσταση όταν έρχονται στην κατάλληλη στιγμή για να απαντήσουν, όχι στο ευκαιριακό αλλά σε αυτό που διαμορφώνεται και θα απασχολήσει στο άμεσο και το απώτερο μέλλον.
Για να είμαστε ειλικρινείς, οι στιγμές που διανύουμε μοιάζουν να στενεύουν τα περιθώρια για το πολιτικό υποκείμενο που έχει αποφασίσει να ιδρύσει ο πρώην πρωθυπουργός. Οι παράμετροι είναι αρκετές:
Πρώτον, η Ν.Δ δείχνει να αντέχει και να ενισχύεται λίγο στις δημοσκοπήσεις. Επί περίπου ένα χρόνο κινείται στην ίδια περιοχή της Πρόθεσης Ψήφου, αν και μακριά ακόμα από την προβολή αυτοδυναμίας. Πάντως, δεν καταρρέει και δεν απειλείται, κι αυτό σημαίνει πώς μπορεί να στοχεύει το καλύτερο δυνατό πρέπει, όμως, να είναι αποφασισμένος και για μία ακόμα ήττα.
Δεύτερον, το αίτημα για πολιτική αλλαγή που καταγράφεται δημοσκοπικά δεν εκφράζεται με μετακινήσεις ψηφοφόρων από τη Ν.Δ σε άλλα κόμματα, άρα παραμένει σε αναμονή. Οι μετρήσεις, ωστόσο, δεν φαίνεται να δημιουργούν ελπίδες κύματος υπέρ ενός νέου κόμματος με σαφή ιδεολογικό και πολιτικό προσδιορισμό, το δε πρόσωπο Τσίπρας συγκεντρώνει υπέρμαχους αλλά πλειοψηφικά και πολλούς αντιπάλους.
Τρίτον, η κεντροαριστερά ασφυκτιά στα κοστούμια των πολιτικών εγωϊσμών και το πολιτικό προσωπικό της δεν ανταποκρίνεται στις σημαντικές επισημάνσεις περί ανασύνθεσης που προτείνει ο πρώην πρωθυπουργός. Εκλαμβάνει αυτή την ανάγκη ως παιχνίδια συσχετισμών και φιλοδοξιών.
Τέταρτον, τη δημοσιότητα κατακτά το κόμμα Καρυστιανού με πολλές ανησυχητικές συνιστώσες. Το 1/3 του εκλογικού σώματος δηλώνει ότι σίγουρα ή πιθανά θα το ψηφίσει, κι αυτό υπερβαίνει τις ιδεολογικές γραμμές με τρόπο εκκωφαντικά αντιφατικό. Για παράδειγμα, πολίτες που ψήφιζαν ΣΥΡΙΖΑ επί Τσίπρα κλίνουν προς την Καρυστιανού παρά όσα είπε περί αμβλώσεων. Κεντροαριστεροί και φιλελεύθεροι δεν ανατριχιάζουν για τους θρησκόληπτους συνεργάτες της.
Το περιβάλλον παραμένει τοξικό και η ουσιαστική πολιτική συζήτηση φαίνεται να μην χωρά. Αυτή η περίοδος ευνοεί τα υπονομευτικά δήθεν “φιλολογικά” ευρήματα της Μαρίας Καρυστιανού κι αυτό ίσως συνεχιστεί εξαιτίας της συγκυρίας της τρίτης επετείου από την τραγωδία των Τεμπών και της έναρξης της δίκης.
Από την άλλη, εάν ο πρώην πρωθυπουργός καθυστερήσει πολύ την επιστροφή του στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης η απογοήτευση μπορεί να μετατραπεί σε πλήρη παραίτηση και υποδόρια ενισχύσει την αίσθηση ότι η στασιμότητα είναι προτιμότερη από οιαδήποτε αλλαγή. Ή, στο αντίθετο άκρο, πρέπει να γίνει υποστήριξη σε “σωτήρες” και σημαιοφόρους του αντισυστημισμού.
Το επόμενο διάστημα θα αρχίσουν να διαμορφώνονται πιό καθαρά τρεις “πραγματικότητες”: Πρώτη, η ενίσχυση του διλήμματος περί σταθερότητας σε “ταραγμένους καιρούς” από την κυβέρνηση, δεύτερη, η αδυναμία της κεντροαριστεράς να αρθρώσει συγκλίνοντα λόγο, τρίτη, η ανακοίνωση κάποιου προγράμματος, πιθανώς και η ίδρυση του κόμματος, από την Μαρία Καρυστιανού.
Ο χρόνος και το πολιτικό περιεχόμενο για το κόμμα Τσίπρα πρέπει να επιλεγεί για να απαντήσει και στις τρεις. Και πρέπει να απαντηθεί καθαρά και ίσως και σκληρά.
Να προβάλλει πλήρες και τεκμηριωμένο αφήγημα διακυβέρνησης που να μπορεί να πείσει περισσότερους ότι απέναντι στην ανθεκτικότητα του Κυριάκου Μητσοτάκη υπάρχει εναλλακτική.
Να σπάσει την αμηχανία της κεντροαριστεράς και να δημιουργήσει συνθήκες αναγέννησης από μηδενική βάση, με σαφές ιδεολογικό ρεαλιστικό στίγμα και με πολλά πρόσωπα που θα συνταιριάζουν την ορμή του καινούριου, την εμπειρία του παλαιότερου, τον εξωστρεφή (διεθνή) προσανατολισμό και την τεχνοκρατία. Καραδοκεί, είναι αλήθεια, ο κίνδυνος ενσωμάτωσης του νέου εγχειρήματος στην κεντροαριστερή μιζέρια, γι αυτό και το κόμμα Τσίπρα δεν πρέπει να γίνει τμήμα αυτού του μικρού εσωστρεφούς σύμπαντος αλλά κάτι διαφορετικό που θα το προσπερνά και θα το υπερβαίνει. Το πρόβλημά τους δεν πρέπει να γίνει πρόβλημά του.
Τέλος, να σταθεί αποφασιστικά χωρίς συναισθηματικές περισπάσεις και μισόλογα απέναντι στο δήθεν αντισυστημικό και αναχρονιστικό συνονθύλευμα που στροφογυρνά γύρω από το κόμμα Καρυστιανού. Κάθε προσωπικότητα που θα ταυτιστεί με το πλέγμα των πρώην της “Νίκης”, των αντιεμβολιαστών και έξαλλων της εθνικοφροσύνης δεν πρέπει να έχει ελαφρυντικά προτέρου εντίμου πολιτικού βίου.
Είναι ίσως καλύτερα, ακόμα κι αν εκλογικά στοιχίσει, η βάση του κόμματος Τσίπρα να εκκινεί από την κεντροαριστερά και να βλέπει προς το κέντρο παρά να επιχειρείται μάταια η αλίευση από όλα τα ακροατήρια, ακόμα και τα αντισυστημικά.
Εδώ που φτάσαμε η προσπάθεια δεν πρέπει να έχει ορίζοντα μόνο τις επόμενες εκλογές, ίσως απαιτηθεί να υπερβαίνει αυτόν τον χρονικό ορίζοντα. Ιδιαίτερα στην περίπτωση που οι οι στρεβλώσεις που εμφανίζονται στις μετρήσεις αποκτήσουν εκλογικό αποτύπωμα, απαιτείται επανεκκίνηση και νέα πορεία.
