Ο πλανήτης δεν βρίσκεται πλέον απλώς αντιμέτωπος με μια κρίση νερού, αλλά έχει εισέλθει επίσημα σε μια κατάσταση «υδατικής χρεοκοπίας». Η πρόσφατη ανακοίνωση του ΟΗΕ και τα αποκαλυπτικά δεδομένα της NASA σκιαγραφούν μια ζοφερή πραγματικότητα: οι μισές από τις 100 μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου, ανάμεσά τους το Πεκίνο, το Νέο Δελχί και το Λος Άντζελες, «στραγγίζουν» τα αποθέματά τους με ρυθμούς που η φύση αδυνατεί να αναπληρώσει.
Από την κρίση στην κατάρρευση: Η νέα ορολογία του ΟΗΕ
Για δεκαετίες, η διεθνής κοινότητα μιλούσε για «προσωρινές ελλείψεις». Σήμερα, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών (UNU-INWEH) εισάγουν τον όρο υδατική χρεοκοπία για να περιγράψουν μια μόνιμη και μη αναστρέψιμη κατάσταση. Η κακή διαχείριση, η υπερκατανάλωση από τη βιομηχανία και η κλιματική κρίση έχουν ωθήσει τα υδάτινα συστήματα πέρα από τα όρια της ανάκαμψης.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο καθηγητής Κάβε Μαντάνι, η κλιματική αλλαγή λειτουργεί ως μια «οικονομική ύφεση» που έρχεται να επιβαρύνει μια ήδη κακή επιχειρηματική διαχείριση των υδάτινων πόρων. Το αποτέλεσμα; Περίπου 1,1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σήμερα σε μητροπόλεις που απειλούνται από μακροχρόνια ξηρασία.
Τεχεράνη: Μια πρωτεύουσα υπό εκκένωση;
Η περίπτωση της Τεχεράνης αποτελεί το πιο εφιαλτικό παράδειγμα αυτής της νέας εποχής. Βρισκόμενη στον έκτο χρόνο συνεχούς ξηρασίας, η ιρανική πρωτεύουσα πλησιάζει την «Ημέρα Μηδέν» – τη στιγμή που οι βρύσες των 15 εκατομμυρίων κατοίκων της θα σταματήσουν να τρέχουν.
Η κατάσταση είναι τόσο οριακή, που ο πρόεδρος της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν, έθεσε δημόσια το ενδεχόμενο εκκένωσης της πόλης, καθώς η υδροδότηση δεν επαρκεί πλέον ούτε για τις βασικές ανάγκες. Το Κέιπ Τάουν και η Τσενάι στην Ινδία έχουν ήδη βιώσει παρόμοιες οριακές καταστάσεις, προμηνύοντας το μέλλον πολλών ακόμη ταχέως αναπτυσσόμενων πόλεων.
Η Παγκόσμια Τράπεζα χτυπά το καμπανάκι
Τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας προκαλούν δέος: ο πλανήτης χάνει ετησίως 324 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα γλυκού νερού. Αυτή η ποσότητα θα αρκούσε για να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες 280 εκατομμυρίων ανθρώπων, δηλαδή ενός πληθυσμού μεγαλύτερου από αυτόν της Ινδονησίας.
Οι δορυφόροι της NASA (πρόγραμμα GRACE) επιβεβαιώνουν ότι οι παραδοσιακά ξηρές περιοχές της Ασίας και της Μέσης Ανατολής γίνονται ακόμη πιο ξηρές, ενώ οι υγρές περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής και περιοχές όπως το Τόκιο παρουσιάζουν τάσεις υπερβολικής υγρασίας, αποδιοργανώνοντας πλήρως τον παγκόσμιο υδρολογικό κύκλο.
Το τέλος της αφθονίας
Η απώλεια των υδάτινων πόρων πλήττει τις μεγαλύτερες λεκάνες απορροής ποταμών σε κάθε ήπειρο. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει έλλειψη, αλλά πώς θα διαχειριστούμε τη μόνιμη πια σπανιότητα. Οι πόλεις μας, που σχεδιάστηκαν πάνω στην υπόσχεση της αέναης αφθονίας, καλούνται τώρα να προσαρμοστούν σε ένα μέλλον όπου κάθε σταγόνα θα έχει το βάρος του χρυσού.
