Το τελευταίο εξώφυλλο του Economist δεν είναι απλώς μια άσκηση βρετανικού χιούμορ ή μια προσπάθεια πρόκλησης εντυπώσεων. Η απεικόνιση του Ντόναλντ Τραμπ ως ενός ημίγυμνου αναβάτη πολικής αρκούδας αποτελεί μια σκληρή μεταφορά για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η διεθνής διπλωματία: μια επιστροφή στην εποχή της «σκληρής ισχύος», όπου το δίκαιο του ισχυρότερου και οι εδαφικές διεκδικήσεις, όπως αυτή της Γροιλανδίας, αντικαθιστούν τους διεθνείς θεσμούς και τις πολυμερείς συμφωνίες.
Η στρατηγική της «τακτικής υποχώρησης» στο Νταβός
Παρά την αρχική ανακούφιση που ένιωσαν ορισμένοι ηγέτες στο Νταβός από τον σχεδόν συμβιβαστικό τόνο του Αμερικανού προέδρου, ο Economist σπεύδει να γκρεμίσει τις ψευδαισθήσεις. Η εγκατάλειψη των δασμών και η αποφυγή της πολεμικής ρητορικής δεν ερμηνεύονται ως αλλαγή στρατηγικής, αλλά ως μια προσωρινή ανάπαυλα. Η απαίτηση για «ιδιοκτησία» της Γροιλανδίας παραμένει στο τραπέζι, λειτουργώντας ως υπενθύμιση ότι για την τρέχουσα αμερικανική διοίκηση, η κυριαρχία και οι συμμαχίες είναι προϊόντα προς πώληση και εξαγορά.
Αυτή η συναλλακτική αντίληψη της πολιτικής είναι που τρομάζει περισσότερο τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Όταν οι κοινές αξίες αντιμετωπίζονται ως «αδυναμία» και η ιστορική διατλαντική συμμαχία ως ένα δυσβάσταχτο κόστος, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα πρωτοφανές αδιέξοδο. Η προειδοποίηση του περιοδικού είναι σαφής: οι σύμμαχοι της Αμερικής πρέπει να προετοιμαστούν για έναν κόσμο στον οποίο η προστασία της Ουάσιγκτον θα αποτελεί παρελθόν.
Το ΝΑΤΟ στη σκιά της αμερικανικής περιφρόνησης
Το δημοσίευμα χτυπά το καμπανάκι του κινδύνου για το μέλλον του ΝΑΤΟ. Οι περιφρονητικές αναφορές του Τραμπ στη Συμμαχία δεν είναι πλέον ρητορικά σχήματα, αλλά η αποτύπωση μιας νέας πραγματικότητας. Η Γροιλανδία, σε αυτό το πλαίσιο, είναι απλώς το σύμπτωμα μιας βαθύτερης νόσου. Η Ευρώπη, που για δεκαετίες εφησύχαζε υπό την ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ, καλείται τώρα να αντιμετωπίσει τη δική της στρατηγική γύμνια.
Η εποχή που οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπορούσαν να εστιάζουν αποκλειστικά στην οικονομική ευημερία, αγνοώντας τις αμυντικές δαπάνες και τη γεωπολιτική ισχύ, έχει τελειώσει οριστικά. Η «αρκούδα» του Τραμπ συμβολίζει μια νέα, άγρια πραγματικότητα στην οποία η Ευρώπη καλείται να ενηλικιωθεί βίαια.
Η ανάγκη για μια αυτόνομη ευρωπαϊκή πορεία
Το συμπέρασμα είναι αμείλικτο: η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει ό,τι απέμεινε από τη διατλαντική συνοχή, αλλά ταυτόχρονα να οικοδομήσει τις δικές της δομές επιβίωσης. Η εξάρτηση από μια Αμερική που βλέπει τον κόσμο μέσα από τον φακό του “deal” καθιστά τη Γηραιά Ήπειρο ευάλωτη σε κάθε είδους εκβιασμό.
Η κρίση της Γροιλανδίας δεν είναι μια γραφική απαίτηση ενός εκκεντρικού ηγέτη, αλλά το σήμα έναρξης μιας παγκόσμιας αναδιάταξης. Σε αυτόν τον νέο κόσμο, όποιος δεν μπορεί να προασπίσει τα συμφέροντά του με δικά του μέσα, κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο της ιστορίας, παρακολουθώντας τους ισχυρούς να μοιράζουν τη σκάκιέρα χωρίς αυτόν.
