Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με την πιο περίπλοκη γεωπολιτική και γεωοικονομική συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών, προειδοποίησε ο νέος πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), Μπόργκε Μπρέντε, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου στην κινεζική πόλη Τιαντζίν.
Όπως τόνισε, η αδυναμία τόνωσης της παγκόσμιας ανάπτυξης ενδέχεται να οδηγήσει σε μια ολόκληρη δεκαετία υποτονικών επιδόσεων, με σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες.
«Θερινό Νταβός» σε φόντο συγκρούσεων και εμπορικών πολέμων
Η σύνοδος της Τιαντζίν, γνωστή και ως «θερινό Νταβός», συγκεντρώνει πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και τον πρωθυπουργό της Σιγκαπούρης Λόρενς Γουόνγκ. Διεξάγεται όμως σε ένα περιβάλλον ακραίας αστάθειας: η σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ–Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ ο εμπορικός πόλεμος ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το Πεκίνο, που ξεκίνησε επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, συνεχίζει να δηλητηριάζει τις διεθνείς οικονομικές σχέσεις.
Ο Μπρέντε υπογράμμισε ότι είναι ακόμη «υπερβολικά νωρίς» για να αποτιμηθεί πλήρως ο αντίκτυπος αυτής της αντιπαράθεσης, σημειώνοντας ωστόσο ότι «η παγκοσμιοποίηση, όπως τη γνωρίσαμε, έχει εξελιχθεί σε ένα διαφορετικό σύστημα», στο οποίο το εμπόριο δεν λειτουργεί πλέον αυτονόητα ως κινητήρας ανάπτυξης.
Το Νταβός χωρίς τον Κλάους Σβαμπ και με τον Τραμπ στο προσκήνιο
Την ίδια στιγμή, ανοίγει η αυλαία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός χωρίς τον ιστορικό του ιδρυτή, Κλάους Σβαμπ. Για πρώτη φορά από το 1971, ο «κύριος Νταβός» απουσιάζει, έχοντας αποχωρήσει από το διοικητικό συμβούλιο του WEF μετά από καταγγελίες πληροφοριοδοτών για μη εξουσιοδοτημένες δαπάνες, τις οποίες ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά. Η απουσία του σηματοδοτεί, συμβολικά και ουσιαστικά, το τέλος μιας εποχής για το Φόρουμ.
Στον αντίποδα, έντονη είναι η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φτάνει στις ελβετικές Άλπεις συνοδευόμενος από τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία που έχει καταγραφεί ποτέ στο WEF. Υπουργοί-κλειδιά και ειδικοί απεσταλμένοι πλαισιώνουν τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος έχει ήδη δώσει τον τόνο τους προηγούμενους μήνες με απειλές για οριζόντιους δασμούς, πιέσεις προς το ΝΑΤΟ για αύξηση αμυντικών δαπανών και παρεμβάσεις στην ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.
Γεωοικονομική αντιπαράθεση και φόβοι για γενικευμένο πόλεμο
Σύμφωνα με έρευνα του WEF σε περισσότερους από 1.300 πολιτικούς, επιχειρηματίες και ακαδημαϊκούς, η «γεωοικονομική αντιπαράθεση» αναδεικνύεται ως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα επόμενα δύο χρόνια, ξεπερνώντας ακόμη και τον φόβο ενός ανοιχτού πολέμου μεταξύ κρατών. Η σύγκρουση για οικονομική κυριαρχία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων απειλεί να διαβρώσει ό,τι έχει απομείνει από την παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες.
Το σκηνικό επιβαρύνεται περαιτέρω από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να ταξιδεύει στο Νταβός για να ενισχύσει τη διεθνή στήριξη, αλλά και από τις αιφνιδιαστικές κινήσεις του Τραμπ, που τις τελευταίες εβδομάδες απείλησε συμμάχους με τιμωρητικούς δασμούς και κλιμάκωσε τη ρητορική του απέναντι στο Ιράν και τη Βενεζουέλα.
Ανάμεσα στην κρίση του πολυμερισμού και την αντεπίθεση
Παρά την εικόνα διάλυσης του πολυμερισμού, για τον οποίο ιδρύθηκε το WEF, στο Νταβός καταγράφονται και κινήσεις αντίστασης. Κεντρικοί τραπεζίτες, συνήθως επιφυλακτικοί, παρενέβησαν δημόσια υπέρ της ανεξαρτησίας της Fed, ενώ Ευρωπαίοι και διεθνείς ηγέτες, όπως ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να υπερασπιστούν το ελεύθερο εμπόριο και τη διατλαντική συνεργασία.
Σε αυτό το περιβάλλον, το φετινό σύνθημα του Φόρουμ, «Ένα Πνεύμα Διαλόγου», μοιάζει περισσότερο με ζητούμενο παρά με πραγματικότητα, καθώς η παγκόσμια ελίτ συναντιέται σε έναν κόσμο που αλλάζει με ρυθμούς ταχύτερους και πιο απρόβλεπτους από ποτέ.
