Η ένταση επιστρέφει στους δρόμους των Τιράνων, όπου οι φοιτητικές κινητοποιήσεις κατά της κυβέρνησης του Έντι Ράμα μετατρέπονται σε σφοδρές συγκρούσεις με την αστυνομία. Πέτρες, μολότοφ, φλεγόμενοι κάδοι και δακρυγόνα συνθέτουν το σκηνικό γύρω από το υπουργείο Παιδείας και το κέντρο της αλβανικής πρωτεύουσας, ενώ το σύνθημα «Ράμα παραιτήσου» βρίσκεται στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας.
Οι κινητοποιήσεις εντάσσονται στο ευρύτερο κύμα διαδηλώσεων στην Αλβανία, στο οποίο συμμετέχουν φοιτητές, εκπαιδευτικοί και υποστηρικτές της αντιπολίτευσης. Η οργή συνδέεται με τις καταγγελίες για διαφθορά, τα προβλήματα στην εκπαίδευση, τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές των νέων και την αμφισβήτηση κυβερνητικών επιλογών.
Συγκρούσεις έξω από το υπουργείο Παιδείας
Τα επεισόδια ξέσπασαν το απόγευμα του Σαββάτου, όταν διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας στα Τίρανα και άρχισαν να πετούν πέτρες στο κτίριο και στα παράθυρά του. Η αστυνομία απάντησε με ρίψεις νερού υπό πίεση και δακρυγόνα, επιχειρώντας να διαλύσει το πλήθος.
Ομάδες νεαρών με καλυμμένα πρόσωπα έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων, τους οποίους χρησιμοποίησαν ως οδοφράγματα, και συνέχισαν τον πετροπόλεμο με τις δυνάμεις καταστολής. Αστυνομικοί των μονάδων αντιμετώπισης ταραχών παρατάχθηκαν με ασπίδες, ενώ η ένταση εξαπλώθηκε σε δρόμους γύρω από το υπουργείο.
Οι συγκρούσεις μεταφέρονται προς το κέντρο
Μετά τα πρώτα επεισόδια, ομάδες διαδηλωτών κινήθηκαν προς τη λεωφόρο Μαρτύρων του Έθνους και την πλατεία Σκεντέρ Μπέη, στο κέντρο των Τιράνων. Εκεί καταγράφηκαν νέες επιθέσεις με πέτρες και μολότοφ εναντίον αστυνομικών, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν εκ νέου δακρυγόνα και υδροφόρα οχήματα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται από την αλβανική πρωτεύουσα, ομάδα νεαρών επιχείρησε να προσεγγίσει το γραφείο του πρωθυπουργού. Η αστυνομία ανέπτυξε υπηρεσιακά οχήματα και υδροφόρες για να ανακόψει την πορεία τους, ενώ σημειώθηκαν νέες ρίψεις δακρυγόνων.
Στους δρόμους βρίσκονται επίσης εκατοντάδες πολίτες που συμμετείχαν από το πρωί σε κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών και σε συγκεντρώσεις του Δημοκρατικού Κόμματος. Η παρουσία τους προσδίδει ευρύτερη πολιτική διάσταση στις διαμαρτυρίες, καθώς η φοιτητική κινητοποίηση συμπίπτει με την προσπάθεια της αντιπολίτευσης να εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια και η πολιτική κρίση
Οι φοιτητές διαμαρτύρονται για το κόστος των σπουδών, τις συνθήκες στα πανεπιστήμια, την ανεπαρκή οικονομική στήριξη και τις περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης μετά την αποφοίτηση. Τα αιτήματα αυτά συνδέονται με μια ευρύτερη δυσαρέσκεια για τη διαφθορά και τη λειτουργία των κρατικών θεσμών.
Η ένταση έχει αυξηθεί από τα μέσα Οκτωβρίου, όταν οι κινητοποιήσεις πήραν μαζικότερες διαστάσεις και σημειώθηκαν επιθέσεις σε δημόσια κτίρια, τράπεζες και καταστήματα. Η αστυνομία έχει χρησιμοποιήσει δακρυγόνα και οχήματα ρίψης νερού, ενώ έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Σημαντικό υπόβαθρο της κρίσης αποτελεί και η αντιπαράθεση για το σχέδιο πολυτελούς τουριστικής ανάπτυξης στις νότιες ακτές της χώρας, το οποίο συνδέεται με επενδυτικά συμφέροντα του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ. Οι αντιδράσεις για την παραχώρηση προστατευόμενων περιοχών έχουν τροφοδοτήσει εδώ και μήνες κινητοποιήσεις με αιτήματα διαφάνειας και προστασίας του περιβάλλοντος. Σχετικό ρεπορτάζ έχει δημοσιεύσει το Anatropi News για το Κίνημα των Φλαμίγκο και τον ρόλο του Κούσνερ.
Η απάντηση του Ράμα και η στάση της κυβέρνησης
Ο Έντι Ράμα έχει απορρίψει τις εκκλήσεις για παραίτησή του, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική αλλαγή πραγματοποιείται μέσω εκλογών. Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι η βία στις διαδηλώσεις απειλεί τη δημόσια ασφάλεια και την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει το δικαίωμα των πολιτών στην ειρηνική διαμαρτυρία, καταδικάζει όμως τις επιθέσεις και τις καταστροφές. Από την πλευρά τους, οι διαδηλωτές επιμένουν ότι οι προηγούμενες ειρηνικές κινητοποιήσεις δεν οδήγησαν σε ουσιαστικές απαντήσεις στα αιτήματά τους.
Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας, η οποία επιδιώκει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030. Η πολιτική σταθερότητα, η αντιμετώπιση της διαφθοράς και η λειτουργία των θεσμών αποτελούν κρίσιμα ζητήματα για την ενταξιακή διαδικασία.
Ο Ταουλάντ Μπάλα υπερασπίζεται την αστυνομία
Την ώρα που οι συγκρούσεις συνεχίζονταν, ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Ταουλάντ Μπάλα, παρενέβη δημόσια με ανάρτηση και εικόνες από τα επεισόδια έξω από το υπουργείο Παιδείας.
«Βροχή από πέτρες… να αποθανατίσει την εικόνα φωτογράφος. Τη στιγμή που η αστυνομία κάνει το καθήκον της, αυτή η εικόνα “σερβίρεται” στο κοινό ως βία κατά των διαδηλωτών», ανέφερε, υπερασπιζόμενος τη στάση των αστυνομικών.
Η τοποθέτησή του αποτυπώνει την πολιτική αντιπαράθεση γύρω από την αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων. Με την ένταση στους δρόμους να παραμένει υψηλή, το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κυβέρνηση θα επιδιώξει ουσιαστική διαπραγμάτευση με τους φοιτητές ή αν η κρίση θα συνεχιστεί με νέες συγκρούσεις.
