Με την επόμενη ημέρα των πυρκαγιών, την πορεία της οικονομίας και την πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ να βρίσκονται στο επίκεντρο, επανήλθε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανασκόπησή του, μετά τη «μικρή αυγουστιάτικη παύση» των προηγούμενων δύο εβδομάδων.
Ο πρωθυπουργός έστειλε παράλληλα σαφές μήνυμα στην Άγκυρα για τις αντιδράσεις της στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι ο διάλογος με την Τουρκία δεν σημαίνει υποχώρηση από τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Οι πυρκαγιές και η δύσκολη μάχη του καλοκαιριού
Ανοίγοντας την ανασκόπησή του με τις πυρκαγιές, ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες τις τελευταίες εβδομάδες, σε ένα καλοκαίρι που χαρακτηρίστηκε από υψηλές θερμοκρασίες και ισχυρούς ανέμους.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα για ολόκληρη την Ευρώπη, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Επανέλαβε, πάντως, ότι «η κλιματική αλλαγή δεν βάζει τις φωτιές», αλλά επιδεινώνει σημαντικά τις συνθήκες μέσα στις οποίες εκδηλώνονται και εξαπλώνονται.
Όπως ανέφερε, οι πολύ ισχυροί άνεμοι που επικράτησαν φέτος, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου, διατηρήθηκαν για περίπου 20 ημέρες σε εξαιρετικά υψηλές τιμές. Σε περιοχές όπως η Βοιωτία και η Δυτική Αττική, οι συνθήκες ήταν κατά διαστήματα τόσο δύσκολες ώστε να περιορίζεται ακόμη και η δυνατότητα επιχειρήσεων των εναέριων μέσων.
Από τις αρχές Αυγούστου οι πυροσβεστικές δυνάμεις και οι εθελοντές αντιμετώπισαν περισσότερες από 500 δασικές πυρκαγιές, ενώ από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου ο αριθμός τους ανέρχεται περίπου στις 2.700.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι, παρά την ένταση των φαινομένων, οι καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα είναι φέτος λιγότερες τόσο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια όσο και σε σύγκριση με άλλες μεσογειακές χώρες. Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι, όπως ανέφερε, απομακρύνθηκαν εγκαίρως με πλωτά μέσα από ενεργά μέτωπα, ενώ σημαντική προσπάθεια καταβλήθηκε για τη διάσωση κατοικιών και επιχειρήσεων.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στις ανθρώπινες απώλειες, σημειώνοντας ότι αυτές «επισκιάζουν οτιδήποτε άλλο μπορούμε να πούμε». Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές συνεχίζονται, ώστε οι αποζημιώσεις, τα επιδόματα και οι υπόλοιπες ενισχύσεις να καταβληθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα.
Πρόωρη αποπληρωμή χρέους 13 δισ. ευρώ μέσα στο 2026
Στο οικονομικό μέτωπο, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει μέσα στο 2026 σε νέα πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ.
Το ποσό έρχεται να προστεθεί στα 36 δισ. ευρώ που, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, έχουν ήδη αποπληρωθεί πρόωρα από το 2019. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει τη μείωση του δημόσιου χρέους ως ένα από τα βασικά στοιχεία της οικονομικής της πολιτικής.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη μείωση του χρέους όχι μια «αφηρημένη έννοια», αλλά μια μορφή «εθνικής απελευθέρωσης». Όπως υποστήριξε, όσο περιορίζονται οι υποχρεώσεις του Δημοσίου τόσο διευρύνονται τα περιθώρια άσκησης οικονομικής πολιτικής και στήριξης των πολιτών, ενώ βελτιώνονται και οι όροι χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη διαγενεακή διάσταση, σημειώνοντας ότι δεν είναι δυνατόν να μεταφέρονται στις επόμενες γενιές οι λογαριασμοί των προηγούμενων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην απόφαση του ιαπωνικού οίκου αξιολόγησης R&I να αναβαθμίσει από σταθερές σε θετικές τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η αξιολόγηση αποτυπώνει την εκτίμηση ότι η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2026, παρά τις διεθνείς πληθωριστικές πιέσεις και τις γεωπολιτικές εντάσεις.
Το επόμενο μεγάλο οικονομικό ορόσημο είναι πλέον η ΔΕΘ, όπου ο κ. Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι θα παρουσιάσει αναλυτικότερα τις κυβερνητικές προτεραιότητες.
FinStart: Οικονομική παιδεία για 40.000 μαθητές
Από τη νέα σχολική χρονιά ξεκινά σταδιακά και το πρόγραμμα FinStart του υπουργείου Παιδείας, το οποίο θα απευθύνεται σε περίπου 40.000 μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Στόχος είναι η εξοικείωση των μαθητών με βασικές έννοιες οικονομικής διαχείρισης και η καλλιέργεια δεξιοτήτων που θα τους βοηθήσουν να διαχειρίζονται υπεύθυνα τα χρήματά τους.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στους κινδύνους της ψηφιακής οικονομίας, στις ηλεκτρονικές απάτες και στις παγίδες που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι νέοι ως καταναλωτές.
«Δεν θέλουμε, προφανώς, να κάνουμε τα παιδιά οικονομολόγους. Θέλουμε να γίνουν ενημερωμένοι πολίτες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου στάθηκε ιδιαίτερα ο κ. Μητσοτάκης, μετά τη συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector.
Η εξέλιξη, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, προσδίδει στο έργο μεγαλύτερη χρηματοδοτική και τεχνική ισχύ. Την ίδια στιγμή, η γαλλική Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου.
Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε την είσοδο της Meridiam «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης» στις ελληνικές ενεργειακές υποδομές. Η διασύνδεση, όπως είπε, θα συμβάλει στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και θα ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην περιοχή.
Παράλληλα, η διασύνδεση συνδέεται με την ευρύτερη προσπάθεια αξιοποίησης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας.
Σαφές μήνυμα στην Άγκυρα: «Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση»
Στο γεωπολιτικό πεδίο, ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά του πρωθυπουργού στις αντιδράσεις της Τουρκίας για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Τα νέα Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τις ΑΠΕ έχουν πλέον τεθεί σε ισχύ, ενώ αναμένεται να ολοκληρωθεί και το αντίστοιχο πλαίσιο για τη Βιομηχανία.
Στο Χωροταξικό για τον Τουρισμό προβλέπεται διαφοροποιημένη αντιμετώπιση των περιοχών, ανάλογα με την τουριστική πίεση που δέχονται και τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξής τους. Για τις ΑΠΕ, προβλέπονται αυστηρότεροι περιορισμοί σε ευαίσθητες περιοχές, μεταξύ των οποίων μικρά νησιά, περιοχές Natura, δάση και αρχαιολογικοί χώροι.
Η αντίδραση της Άγκυρας, με την επαναφορά ισχυρισμών περί «γκρίζων ζωνών», προκάλεσε την απάντηση του πρωθυπουργού.
«Η θέση μας είναι ξεκάθαρη και δεν αλλάζει: η Ελλάδα κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο, ασκεί τα δικαιώματά της και δεν πρόκειται να αφήσει απειλές ή παράνομες διεκδικήσεις να καθορίσουν τις αποφάσεις της», ανέφερε.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Αθήνα επιδιώκει τον διάλογο και τις σχέσεις καλής γειτονίας με την Άγκυρα, θέτοντας όμως σαφές όριο.
«Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση. Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να κάνουμε όσα θεωρούμε σωστά και αναγκαία για τη χώρα μας», τόνισε.
Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ενεργειακή πολιτική, η ανάπτυξη των ΑΠΕ και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αποτελούν πλέον πεδία στα οποία συναντώνται η οικονομική πολιτική, η ενεργειακή ασφάλεια και οι ελληνοτουρκικές διαφορές.
Νέα έργα για το νερό στην Κρήτη
Στην Κρήτη, σε τροχιά υλοποίησης μπαίνουν τα έργα διαχείρισης υδάτων στο Λασίθι, μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης.
Πρόκειται για δύο ανεξάρτητα αρδευτικά δίκτυα, στη Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων και στο Φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας. Το πρώτο τμήμα, στον Δήμο Σητείας, προβλέπεται να λειτουργήσει μέσα σε 18 μήνες, ενώ η πλήρης ολοκλήρωση του έργου αναμένεται σε 42 μήνες.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τα έργα με την ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική κρίση και τη λειψυδρία, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο.
«Η εποχή της επάρκειας και της σπατάλης των υδάτινων αποθεμάτων παρήλθε», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι κάθε κυβικό μέτρο νερού αποκτά πλέον στρατηγική σημασία, ιδιαίτερα για τον πρωτογενή τομέα.
myAGRO: Αλλαγές στις αγροτικές ενισχύσεις
Στο μεταξύ, η νέα ψηφιακή πλατφόρμα myAGRO αποτελεί το σημείο υποβολής των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις του 2026.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η διαδικασία απλοποιείται, ενώ καταργείται η ανάρτηση χειρόγραφων μισθωτηρίων και οι ενισχύσεις συνδέονται με πραγματικά και διασταυρωμένα δεδομένα.
Οι παραγωγοί που θα υποβάλουν τις αιτήσεις τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου προβλέπεται να λάβουν προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για τις υπόλοιπες αιτήσεις η σχετική προθεσμία είναι έως τις 30 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων για λογαριασμό των παραγωγών μπορούν πλέον να αναλάβουν, μεταξύ άλλων, γεωπόνοι, κτηνίατροι, δασολόγοι, λογιστές και λογιστικά γραφεία.
«Το ζητούμενο τώρα είναι πολύ συγκεκριμένο: οι ενισχύσεις να φτάνουν σωστά και έγκαιρα σε αυτούς που πραγματικά τις δικαιούνται», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Τέλος στον «ενεργειακό τουρισμό»
Στη νέα ρύθμιση για τον λεγόμενο «ενεργειακό τουρισμό» αναφέρθηκε επίσης ο πρωθυπουργός.
Πρόκειται για την πρακτική καταναλωτών που αφήνουν απλήρωτες οφειλές και στη συνέχεια αλλάζουν διαδοχικά πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να εξοφλούν ή να ρυθμίζουν τις οφειλές τους.
Με το νέο σύστημα, οι πάροχοι θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Εφόσον ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις σχετικές επισημάνσεις, δεν θα μπορεί να αλλάξει πάροχο μέχρι να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει το χρέος του.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η ρύθμιση δεν αφορά τους πολίτες που αντιμετωπίζουν πραγματική οικονομική δυσκολία και προσπαθούν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους, αλλά τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές», το κόστος των οποίων, όπως υποστήριξε, τελικά επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές.
Με νόμο το «Δικαίωμα στη Λήθη» για τους καρκινοπαθείς
Σημαντική ήταν και η ανακοίνωση για τη νομοθετική κατοχύρωση του «Δικαιώματος στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι τον Απρίλιο του 2024 είχε γίνει ένα πρώτο βήμα, με την ένταξη σχετικής πρόβλεψης στον Κώδικα Δεοντολογίας των ασφαλιστικών εταιρειών. Πλέον, η προστασία αποκτά ισχύ νόμου.
Με βάση τη νέα ρύθμιση, πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας και εφόσον δεν έχει υπάρξει υποτροπή, το ιστορικό μιας παλαιότερης διάγνωσης καρκίνου δεν θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε ασφαλιστική σύμβαση που συνδέεται με δάνειο ή άλλη σύμβαση πίστωσης.
Η ελληνική νομοθεσία επιλέγει, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, την πενταετία, ενώ το ευρωπαϊκό πλαίσιο επιτρέπει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Ένας άνθρωπος που έχει αφήσει πίσω του την ασθένεια δεν πρέπει να τη βρίσκει ξανά μπροστά του χρόνια αργότερα όταν προσπαθεί να προχωρήσει τη ζωή του», τόνισε, χαρακτηρίζοντας το μέτρο ένα «δίκαιο και πάγιο αίτημα».
Ο φόρος τιμής σε Τσουκαλά, Ράμφο και Μάνο
Η ανασκόπηση περιλάμβανε και αναφορά στις απώλειες τριών σημαντικών προσωπικοτήτων μέσα στον Αύγουστο: του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, του Στέλιου Ράμφου και του Στέφανου Μάνου.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για «τρεις διαφορετικές ματιές πάνω στην ίδια Ελλάδα». Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, όπως σημείωσε, ανέλυε τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας μέσα στο διεθνές περιβάλλον, ο Στέλιος Ράμφος αναζητούσε στις βαθύτερες ρίζες της κοινωνίας τις εξηγήσεις για την πορεία της, ενώ ο Στέφανος Μάνος επικεντρωνόταν στην αναζήτηση πρακτικών λύσεων για τις διαχρονικές αδυναμίες της χώρας.
Παρά τις διαφορετικές ιδέες και αφετηρίες τους, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι τους συνέδεε, κατά την εκτίμησή του, η απαίτηση «να κοιταχτούμε στον καθρέφτη χωρίς αυταπάτες και να αποφασίσουμε ποια Ελλάδα θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας».
Τα συγχαρητήρια στους Έλληνες αθλητές
Η κυριακάτικη ανασκόπηση έκλεισε με συγχαρητήρια στους Έλληνες αθλητές και τις Ελληνίδες αθλήτριες για τις επιτυχίες τους μέσα στον Αύγουστο.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις διακρίσεις στον στίβο, την κολύμβηση, την κωπηλασία, την ιστιοπλοΐα, τη σκοποβολή και την ενόργανη γυμναστική, καθώς και στις επιτυχίες που είχαν προηγηθεί στο πόλο ανδρών και κορασίδων.
Παράλληλα, συνεχάρη τους προπονητές και τις οικογένειες των αθλητών, υπογραμμίζοντας ότι η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει τον ελληνικό αθλητισμό.
Η πρώτη «μετα-καλοκαιρινή» ανασκόπηση του πρωθυπουργού έδωσε έτσι το στίγμα της επόμενης πολιτικής περιόδου: αντιμετώπιση των συνεπειών των πυρκαγιών, έμφαση στη δημοσιονομική εικόνα και στη μείωση του χρέους, επιτάχυνση ενεργειακών και αναπτυξιακών έργων, αλλά και σαφείς γραμμές απέναντι στην Τουρκία. Το επόμενο μεγάλο πολιτικό ραντεβού είναι πλέον η ΔΕΘ, όπου αναμένεται να αποτυπωθούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης για το επόμενο διάστημα.
