Η ακραία ζέστη μετατρέπεται σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Στη Γερμανία, περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την αρχή του έτους σε θανάτους που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες, ενώ η Γαλλία βιώνει ήδη το τρίτο κύμα καύσωνα μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες. Ταυτόχρονα, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες εξακολουθούν να μην είναι επαρκώς προσαρμοσμένες στη νέα κλιματική πραγματικότητα.
Πάνω από 5.000 θάνατοι στη Γερμανία λόγω της ακραίας ζέστης
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας Robert Koch (RKI), σύμφωνα με τα οποία 5.120 θάνατοι από τις αρχές του έτους συνδέονται με τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες.
Το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών καταγράφηκε στο τέλος Ιουνίου, όταν οι εβδομαδιαίες μέσες θερμοκρασίες ξεπέρασαν αισθητά τους 20 βαθμούς Κελσίου. Μόνο την εβδομάδα από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου εκτιμάται ότι σημειώθηκαν περίπου 4.310 θάνατοι που σχετίζονται με τον καύσωνα, ενώ την αμέσως επόμενη εβδομάδα καταγράφηκαν ακόμη 800.
Η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων ήταν ηλικιωμένοι. Περίπου 4.270 άνθρωποι ήταν άνω των 75 ετών, ενώ οι γυναίκες εμφανίζονται περισσότερες μεταξύ των θυμάτων, καθώς αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό στις πολύ προχωρημένες ηλικίες.
«Η Γερμανία δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί»
Ο ερευνητής του RKI, Ματίας αν ντερ Χάιντεν, υπογράμμισε ότι η χώρα βρίσκεται σε μια νέα πραγματικότητα, καθώς τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα αποτελούν πλέον συχνό φαινόμενο.
Όπως εξήγησε, ούτε τα κτίρια ούτε οι καθημερινές συνήθειες των πολιτών έχουν προσαρμοστεί στις νέες κλιματικές συνθήκες, γεγονός που αποτυπώνεται στα αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι οι περισσότεροι θάνατοι δεν οφείλονται αποκλειστικά σε θερμοπληξία. Η υπερβολική ζέστη λειτουργεί συνήθως ως επιβαρυντικός παράγοντας σε ανθρώπους με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο θανατηφόρων επιπλοκών.
Η Ευρώπη καταγράφει ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες
Τα γερμανικά στοιχεία εντάσσονται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα, καθώς η Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus ανακοίνωσε ότι η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο από την έναρξη των μετρήσεων, με μέση θερμοκρασία 20,74 βαθμών Κελσίου.
Παράλληλα, εθνικές αρχές έχουν αναφέρει περισσότερους από 4.700 επιπλέον θανάτους κατά τη διάρκεια του κύματος καύσωνα στα τέλη Ιουνίου στη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ισπανία και την Ολλανδία.
Η Γερμανία έχει βιώσει ακόμη βαρύτερους απολογισμούς τα προηγούμενα χρόνια, καθώς το 2018 οι θάνατοι που αποδόθηκαν στη ζέστη έφτασαν περίπου τους 8.400 και το 2019 τους 6.900, γεγονός που δείχνει ότι οι περίοδοι ακραίων θερμοκρασιών εξελίσσονται πλέον σε μόνιμη πρόκληση για τα συστήματα υγείας.
Πολιτική αντιπαράθεση για την κλιματική πολιτική
Η αύξηση των θανάτων έχει πυροδοτήσει και πολιτική σύγκρουση στο Βερολίνο.
Η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων, Καταρίνα Ντρόγκε, κατηγόρησε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς ότι δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για τις επιπτώσεις του καύσωνα, παρά τη μεγάλη πίεση που δέχονται οι υπηρεσίες υγείας και έκτακτης ανάγκης.
Η ίδια υποστήριξε ότι μόνο το διήμερο 27 και 28 Ιουνίου στην Κολωνία καταγράφηκαν 120 περισσότεροι θάνατοι από το αναμενόμενο, αποδίδοντας την κατάσταση στην ακραία ζέστη.
Οι Πράσινοι ασκούν επίσης έντονη κριτική στην κυβέρνηση για αλλαγές στον σχεδιασμό της κλιματικής πολιτικής και για τη χρήση πόρων που είχαν προβλεφθεί για δράσεις προστασίας του κλίματος.
Η Γερμανία έχει δεσμευθεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 65% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, και να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2045. Μέχρι σήμερα η μείωση υπολογίζεται περίπου στο 48%, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις.
Η Γαλλία βιώνει το τρίτο κύμα καύσωνα σε δύο μήνες
Την ίδια στιγμή, η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με νέο κύμα ακραίας ζέστης, το τρίτο μέσα σε διάστημα μικρότερο των δύο μηνών.
Η Météo-France έχει επεκτείνει τον πορτοκαλί συναγερμό σε δεκάδες νομούς, συμπεριλαμβανομένου του Παρισιού και ολόκληρης της περιφέρειας Ιλ-ντε-Φρανς, ενώ οι θερμοκρασίες αναμένεται να φτάσουν τους 37 έως 38 βαθμούς στην πρωτεύουσα και ακόμη και τους 39 με 40 βαθμούς σε αρκετές περιοχές της κεντρικής και δυτικής Γαλλίας.
Ήδη έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 41 βαθμούς Κελσίου στη Νιμ και τους 40 βαθμούς στο Μονπελιέ και το Περπινιάν.
Ποτάμια στερεύουν και επηρεάζονται ακόμη και οι πυρηνικοί σταθμοί
Οι συνέπειες της παρατεταμένης ζέστης δεν περιορίζονται στη δημόσια υγεία.
Στη Γαλλία, περίπου το 16% των ρεμάτων και των ποταμών είχε στεγνώσει ήδη από τον Ιούνιο, ποσοστό σχεδόν τριπλάσιο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Οι αρχές εφαρμόζουν έκτακτα μέτρα για την προστασία των οικοσυστημάτων και τη διάσωση των ψαριών, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές.
Η ακραία ζέστη επηρεάζει ακόμη και τις ενεργειακές υποδομές. Η γαλλική EDF ανακοίνωσε την προληπτική διακοπή λειτουργίας της δεύτερης μονάδας του πυρηνικού σταθμού Golfech, καθώς η θερμοκρασία του ποταμού Γαρόννη, από τον οποίο αντλείται νερό για την ψύξη των εγκαταστάσεων, αυξήθηκε σημαντικά και αναμένεται να φτάσει τους 28 βαθμούς Κελσίου.
Το περιστατικό αναδεικνύει ότι οι παρατεταμένοι καύσωνες δεν επηρεάζουν μόνο τη δημόσια υγεία, αλλά και κρίσιμες υποδομές, την παραγωγή ενέργειας και τη συνολική ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
