Η βαριά οσμή απλώθηκε από τα νότια προάστια έως το κέντρο της Αθήνας και βορειότερα, προκάλεσε εκατοντάδες τηλεφωνήματα πολιτών, κινητοποίησε υπηρεσίες, τεχνικά συνεργεία και κρατικούς φορείς, αλλά στο τέλος της ημέρας άφησε πίσω της ένα μεγάλο ερωτηματικό. Τι ήταν αυτό που μύριζε τόσο έντονα πάνω από την Αττική;
Μήπως τελικά ήταν ιδέα μας; Μήπως εκατοντάδες χιλιάδες Πειραιώτες και Αθηναίοι απλά… ονειρεύτηκαν ότι κάτι μύριζε γκάζι;
Ούτε λίγο ούτε πολύ αυτό μας λένε οι αρμόδιες (;) υπηρεσίες και φορείς: Οι έλεγχοι έγιναν, οι διαψεύσεις ήρθαν, οι μετρήσεις δεν έδειξαν κάτι ανησυχητικό.
Η οσμή όμως υπήρχε. Την αντιλήφθηκαν χιλιάδες πολίτες, από τη Βούλα και τη Γλυφάδα μέχρι το Παλαιό Φάληρο, τη Νέα Σμύρνη και περιοχές πιο βόρεια της πρωτεύουσας.
Μια οσμή που εξαπλώθηκε σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο
Η αίσθηση ήταν κοινή σε πολλές διαφορετικές περιοχές: μια έντονη μυρωδιά, που αρκετοί περιέγραψαν ως οσμή αερίου ή καμένου υλικού, η οποία μεταφερόταν από γειτονιά σε γειτονιά και γινόταν αισθητή σε μπαλκόνια, δρόμους και κατοικημένες περιοχές.
Καθώς οι ώρες περνούσαν χωρίς επίσημη εξήγηση, η ανησυχία εντάθηκε. Οι κλήσεις προς τις αρμόδιες υπηρεσίες αυξάνονταν διαρκώς, ενώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πολίτες αντάλλασσαν πληροφορίες προσπαθώντας να καταλάβουν τι συμβαίνει.
Το πρώτο σενάριο που εξετάστηκε ήταν εκείνο πιθανής διαρροής φυσικού αερίου.
Οι έλεγχοι για φυσικό αέριο και τα πρώτα «όχι»
Στο επίκεντρο βρέθηκε άμεσα το δίκτυο φυσικού αερίου της Αττικής.
Η Enaon EDA, εταιρεία διαχείρισης του δικτύου διανομής, ενεργοποίησε άμεσα τον μηχανισμό επέμβασης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε, το Κέντρο Άμεσης Επέμβασης δέχθηκε περισσότερες από 356 κλήσεις πολιτών από περιοχές όπως Βούλα, Βουλιαγμένη, Βάρη, Γλυφάδα, Ηλιούπολη, Αργυρούπολη, Παλαιό Φάληρο, Νέα Σμύρνη και Βύρωνας.
Περισσότερα από 28 τεχνικά συνεργεία πραγματοποίησαν ελέγχους στο πεδίο, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και δύο ειδικά οχήματα εξοπλισμένα με τεχνολογία Cavity Ring-Down Spectroscopy (CRDS) μέσω του συστήματος Picarro Surveyor, το οποίο διαθέτει εξαιρετικά υψηλή ακρίβεια στον εντοπισμό πιθανών διαρροών.
Οι έλεγχοι ολοκληρώθηκαν στις 22:30 το βράδυ και το αποτέλεσμα ήταν σαφές: δεν εντοπίστηκε καμία διαρροή φυσικού αερίου, ούτε κάποιο εύρημα που να σχετίζεται με το δίκτυο διανομής.
Παράλληλα, και ο ΔΕΣΦΑ προχώρησε σε ελέγχους χωρίς να διαπιστώσει πτώση πίεσης ή άλλη ένδειξη που θα παρέπεμπε σε πρόβλημα στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου υψηλής πίεσης.
Ελέγχθηκαν ακόμη και οι εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας.
Έρευνες σε πλοία, διυλιστήρια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις
Η κινητοποίηση επεκτάθηκε γρήγορα και σε άλλες πιθανές πηγές.
Το Λιμενικό πραγματοποίησε ελέγχους για πλοία μεταφοράς αερίου στον Σαρωνικό, ενώ εξετάστηκαν κινήσεις πλοίων στο λιμάνι του Πειραιά.
Καμία ένδειξη.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι απαντήσεις από τις μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Η Helleniq Energy και η Motor Oil ανέφεραν ότι δεν καταγράφηκε πρόβλημα στις μονάδες τους ούτε εντοπίστηκε αντίστοιχη οσμή στην περιοχή του Θριασίου.
Αντίστοιχα, πηγές της ΕΥΔΑΠ ανέφεραν ότι δεν προκύπτει σύνδεση με το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας.
Οχήματα της Πυροσβεστικής κινήθηκαν σε περιοχές με πολλές αναφορές πολιτών, εξετάζοντας ακόμη και το ενδεχόμενο βιομηχανικού περιστατικού ή άλλης επικίνδυνης εστίας.
Και εκεί, χωρίς αποτέλεσμα.
Οι μετρήσεις δεν έδειξαν επιβάρυνση
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας γνωστοποίησε ότι οι σταθεροί σταθμοί μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν κατέγραψαν αυξημένες συγκεντρώσεις ρύπων.
Στο «πράσινο» παρέμειναν και οι δείκτες του εθνικού συστήματος παρακολούθησης ποιότητας αέρα.
Αιωρούμενα σωματίδια, διοξείδιο του θείου, διοξείδιο του αζώτου και μονοξείδιο του άνθρακα κινήθηκαν εντός φυσιολογικών ορίων.
Τα στοιχεία αυτά λειτουργούν καθησυχαστικά ως προς την άμεση επικινδυνότητα. Δεν απαντούν όμως στο κρίσιμο ερώτημα: ποια ήταν η πηγή της οσμής.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να εντοπιστεί μια μυρωδιά
Επιστήμονες εξηγούν ότι η ανίχνευση της προέλευσης μιας οσμής αποτελεί πολλές φορές εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία.
Μια οσμή μπορεί να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις λόγω ατμοσφαιρικών συνθηκών, να μεταβληθεί κατά τη διαδρομή ή να προκύπτει από συνδυασμό παραγόντων που δεν ανιχνεύονται εύκολα από τα συμβατικά συστήματα μέτρησης.
Η θερμοκρασία, η υγρασία, η κατεύθυνση των ανέμων και οι τοπικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά το πώς διαχέεται μια οσμή μέσα σε ένα πυκνοδομημένο αστικό περιβάλλον όπως η Αττική.
Δεν ήταν η πρώτη φορά
Το στοιχείο που ενίσχυσε τον προβληματισμό είναι ότι αντίστοιχο περιστατικό είχε καταγραφεί και στις 15 Απριλίου.
Τότε, κάτοικοι από τη Γλυφάδα έως τον Πειραιά είχαν αναφέρει έντονη οσμή που θύμιζε φυσικό αέριο.
Και τότε έγιναν έλεγχοι.
Και τότε δεν βρέθηκε σαφής εξήγηση.
Παρόμοια περιστατικά έχουν αναφερθεί και στο παρελθόν, με εκτιμήσεις να κινούνται κατά καιρούς μεταξύ βιομηχανικών εκπομπών, ατμοσφαιρικών φαινομένων ή συνδυασμού παραγόντων.
Οριστική απάντηση όμως δεν έχει δοθεί.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η αβεβαιότητα
Σε μια μητροπολιτική περιοχή που ήδη επιβαρύνεται από κυκλοφοριακό φόρτο, σωματίδια και περιβαλλοντική πίεση, η αδυναμία εντοπισμού της πηγής δημιουργεί πρόσθετη ανασφάλεια.
Η μυρωδιά έφυγε.
Το ερώτημα όμως έμεινε.
Και όσο οι έλεγχοι συνεχίζονται χωρίς σαφές αποτέλεσμα, το μυστήριο της δυσοσμίας πάνω από την Αττική παραμένει ανοικτό.
