του Διευθυντή Ερευνών – Πολιτικού Αναλυτή Ζαχαρία Ζούπη
Η ανακοίνωση της απόφασης στη δίκη της Χρυσής Αυγής σε δεύτερο βαθμό αναβλήθηκε για λίγες μέρες, αλλά η κλεψύδρα έχει γυρίσει. Πάνω από πέντε χρόνια από την πρωτόδικη καταδίκη των ηγετικών της στελεχών σαν μέλη εγκληματικής οργάνωσης, η απόφαση αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ταυτόχρονα μας υπενθυμίζει την εκτίναξή της επιρροής της την προηγούμενη δεκαετία και διατηρεί το μήνυμα ότι ο κίνδυνος του φασισμού, ο κίνδυνος εμφάνισης μίας δύναμης με αναφορά στον ναζισμό είναι πάντα παρών και κανείς δεν μπορεί να τον υποτιμάει .
Η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ υπήρχε σαν μια γραφική οργάνωση που οι πανελλαδικές εκλογικές της επιδόσεις κυμαίνονταν από το 0.1%-0.4%. Και τότε ήρθε το πρώτο ανησυχητικό σινιάλο. Ήταν οι Δημοτικές εκλογές του 2010 όταν η Δημοτική παράταξή της με επικεφαλής τον Πρόεδρό της Ν. Μιχαλολιάκο συγκέντρωνε ποσοστό 5.29%. Έτσι « επιβραβευόταν» η ανοικτά αντιρατσιστική εμφάνισή της, οι ξυλοδαρμοί μεταναστών σε γειτονιές της Αθήνας , με ιδιαίτερη παρουσία στον Αγ. Παντελεήμονα. Λίγους μήνες πριν είχε ψηφιστεί το 1ο Μνημόνιο, αλλά ακόμα δεν είχαν γίνει τόσο αισθητά τα αποτελέσματά του και οι παρενέργειες στην ζωή των πολιτών. Ήταν η κομβική στιγμή όπου η δράση και η παρουσία της πέρασε σε νέα φάση.
Με την ανησυχία και την οργή της κοινωνίας έκδηλες αμέσως μετά την ψήφιση του 1ου Μνημονίου και το μίσος και την εχθροπάθεια να εκδηλώνονται ανοικτά σε τμήμα της κοινωνίας σε συνθήκες οικονομικής συντριβής και οικονομικής κατάρρευσης των εισοδημάτων και του επίπεδου ζωής των πολιτών, οι νεοναζίστες της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ βρήκαν το πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθούν. Παράλληλα με τους ξυλοδαρμούς μεταναστών μέχρι και δολοφονίες , με τη τρομοκρατική παρουσία της στηριγμένη στην βία σε γειτονιές , τον ανοικτό ρατσιστικό λόγο , με τα αντιρατσιστικά συσσίτια και την τρομακτική εμφάνισή τους σε λαϊκές ιδιαίτερα γειτονιές, φαινόταν σαν το γενικό κλίμα απόρριψης του πολιτικού συστήματος και της Δημοκρατίας όπως την γνωρίσαμε στην Μεταπολίτευση να τους δίνει οξυγόνο και αποκτούσαν λαϊκά ερείσματα. Στις Βουλευτικές Εκλογές του 2012 συγκεντρώνει ποσοστά 6.97% και 6.92%. Το πιο σοκαριστικό; Ακόμα και μετά την δολοφονία του Π. Φύσσα τον Σεπτέμβριο του 2013, ανεβάζει τις δυνάμεις της και συγκεντρώνει 9.39% στις Ευρωεκλογές του 2014 και την ίδια χρονιά ο Ηλίας Κασιδιάρης ως υποψήφιος Δήμαρχος Αθήνας συγκέντρωνε 16.12%! Η επιρροή της αύξανε ακόμα και μετά από μια ανοικτή δολοφονία για την οποία καταγγέλονταν από όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις. Είναι ίσως η πιο κρίσιμη στιγμή στην οποία γινόταν φανερό, ότι η επιρροή της αυξανόταν. Στις εκλογές του 2015 κρατούσε τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις της παίρνοντας 6.28% στις εκλογές του Ιανουαρίου και 6.99% στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Μάλιστα σε έρευνες πριν την δολοφονία του Π. Φύσσα φαινόταν ότι τα ποσοστά της μπορούσαν να αυξηθούν πολύ πιο σημαντικά. Είναι δε χαρακτηριστικό για την απήχηση σε λαικά στρώματα ότι σε γειτονιές όπως στην Β΄Πειραιάσυγκέντρωνε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά ( κοντά στο 9.5% στις δύο Βουλευτικές εκλογές του 2012 και εκεί γύρω στο 8% στις Βουλευτικές εκλογές του 2015).
Ωστόσο, η δίωξη δημιούργησε ένα ηθικό, δημοκρατικό, νομικό/ δικαστικό κλοιό. Η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ δεν ήταν μόνο ένα σκληρό ναζιστικό κόμμα , ένα κόμμα τραμπούκων και οργάνωσης επεισοδίων, βίας, άγριων ξυλοδαρμών, αλλά ένα κόμμα κατ΄ουσίαν βιτρίνα εγκληματικής οργάνωσης. Παρ΄όλα αυτά στις Δημοτικές εκλογές του 2019 ο Η. Κασιδιάρης συγκεντρώνει 10.53% , στις Ευρωεκλογές του 2019 9.39% και το κύκνειο άσμα ήρθε στις Βουλευτικές εκλογές του ίδιου έτους συγκεντρώνει 2.93% και μένει εκτός Βουλής. Ο συνδυασμός λαϊκής κατακραυγής, αποκάλυψης του ναζιστικού χαρακτήρα της και της εγκληματικής δράσης της και καθοριστικά ο συνολικός χαρακτήρας της δικαστικής δίωξής της και όχι για μεμονωμένες δράσεις τους , τους έσφιξε την θηλειά. Φάνηκε ότι η Δημοκρατία μπορεί να αμύνεται απέναντι σε τέτοια εκτρωματικά, εγκληματικά μορφώματα.
Ωστόσο, μένει σαν ανάμνηση και σημείο προβληματισμού τα ποσοστά που συγκέντρωσε σε διάφορες εκλογικές μάχες , με αποκορύφωμα την περίοδο 2012-2015. Ακόμα και όταν απομονωμένη, με στελέχη της στην φυλακή και η δίκη να ετοιμάζεται έμειναν οριακά έξω από την Βουλή το 2019. Αυτό το 2.9% έδειχνε ένα σκληρό πυρήνα που συνέχιζε να στηρίζει, αν και όλα είχαν αποκαλυφτεί. Αυτό το στοιχείο δεν μπορεί να το υποτιμάει κανείς. Μπορεί δε να μην υπάρχουν νεότερα δημοσκοπικά στοιχεία , αλλά πρώτον όταν εμφανίστηκαν οι ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ , φάνηκε σημαντικό τμήμα να μεταφέρεται από την ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ και δεύτερο ότι μπορεί να θεωρηθεί σίγουρο ότι τμήματα αυτού του2.9% έχουν πια απορροφηθεί από άλλα ακροδεξιά κόμματα και όχι μόνο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ συγκέντρωσαν 4.64% στις εκλογές του 2023 και δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως αποτυχία των δημοσκοπήσεων που τους μετρούσαν στο 1.5%-2%, αλλά ως « υπόγεια, κάτω από τα ραντάρ μεταφορών ψηφοφόρων» .
Το σίγουρο είναι ότι σήμερα υπάρχουν θύλακες ανθρώπων που δραστηριοποιήθηκαν και δεν ψήφισαν απλά την ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ, αλλά είναι διάσπαρτοι, εμφανιζόμενοι σε σειρά κομμάτων. Τίποτα δεν δείχνει ότι οι κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές συνθήκες επιτρέπουν την επανεμφάνιση ενός παρόμοιου επιθετικού, όχι απλά ακροδεξιού αλλά ναζιστικού κόμματος . Τίποτα όμως δεν μπορεί να οδηγεί σε εφησυχασμό. Πολύ περισσότερο όταν βλέπουμε τον Η. Κασιδιάρη το τελευταίο διάστημα να δραστηριοποιείται με δηλώσεις ή και με ζωντανές παρουσίες αξιοποιώντας άδειες από την φυλακή. Τον είδαμε να επισκέπτεται αγροτικά μπλόκα στις πρόσφατες αγροτικές κινητοποιήσεις δηλώνοντας « πάντα κοντά στους αγρότες! Ο αγώνας συνεχίζεται!» . Διαβάσαμε δήλωσή του που κατάγγειλε τον Υπουργό Υγείας για τα γεγονότα στο Γ.Ν. Νίκαιας. Είναι φανερό ότι θέλει να εκπέμψει μήνυμα « Είμαι, είμαστε εδώ» και ότι θέλει να φιλοτεχνήσει ένα φιλολαϊκό προφίλ.
Ας μην υποτιμηθούν αυτές οι κινήσεις. Ας μην ξεχνάμε και ας στέλνουμε σταθερά το μήνυμα ότι η Δημοκρατία είναι πάντα έτοιμη να δώσει καταλυτική απάντηση στους ναζιστές δολοφόνους.





