Μια απόρρητη αξιολόγηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν δύσκολα θα οδηγούσε στην κατάρρευση του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η εκτίμηση αυτή έρχεται να ενισχύσει τις επιφυλάξεις γύρω από τη στρατηγική της Ουάσιγκτον για αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας και πιθανή αλλαγή εξουσίας στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της The Washington Post, που επικαλείται τρεις πηγές με γνώση του περιεχομένου της έκθεσης, το National Intelligence Council εκτιμά ότι το βαθιά εδραιωμένο θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν διαθέτει μηχανισμούς συνέχειας της εξουσίας, οι οποίοι καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη μια γρήγορη πολιτική ανατροπή ακόμη και μετά από σοβαρό πλήγμα.
Σενάρια διαδοχής μετά από επίθεση
Η έκθεση ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την κοινή στρατιωτική επιχείρηση Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και εξέταζε διαφορετικά σενάρια για την επόμενη ημέρα στην ιρανική πολιτική σκηνή.
Οι αναλυτές αξιολόγησαν τόσο το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης επιχείρησης που θα στόχευε την κορυφή της ιρανικής ηγεσίας όσο και ένα ευρύτερο πλήγμα εναντίον του πολιτικού συστήματος και των κρατικών θεσμών της χώρας. Και στις δύο περιπτώσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το ιρανικό κατεστημένο θεωρείται ότι θα ενεργοποιούσε προετοιμασμένους μηχανισμούς διαδοχής για να διασφαλιστεί η συνέχεια της εξουσίας ακόμη και σε περίπτωση δολοφονίας του ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ.
Αδύναμη και κατακερματισμένη η αντιπολίτευση
Η ίδια αξιολόγηση απορρίπτει επίσης ως ιδιαίτερα απίθανο το ενδεχόμενο να περάσει η εξουσία στα χέρια της ιρανικής αντιπολίτευσης. Οι υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η αντιπολιτευτική σκηνή παραμένει κατακερματισμένη και χωρίς επαρκή οργανωτική συνοχή ώστε να αναλάβει τον έλεγχο της χώρας σε περίπτωση αποσταθεροποίησης του καθεστώτος.
Το National Intelligence Council αποτελεί τον θεσμό στον οποίο συμμετέχουν ανώτεροι αναλυτές που συντάσσουν συνολικές εκτιμήσεις εκ μέρους και των 18 αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Στόχος των εκθέσεων είναι να αποτυπώνεται μια ενιαία και τεκμηριωμένη αξιολόγηση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών για κρίσιμα διεθνή ζητήματα.
Η Central Intelligence Agency παρέπεμψε τα σχετικά ερωτήματα στο Office of the Director of National Intelligence, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει το περιεχόμενο της έκθεσης.
Η θέση του Λευκού Οίκου για την επιχείρηση
Ο White House δεν διευκρίνισε αν ο πρόεδρος Donald Trump είχε ενημερωθεί για την αξιολόγηση πριν εγκρίνει τη στρατιωτική επιχείρηση που έλαβε την κωδική ονομασία «Epic Fury».
Σε δήλωσή της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Anna Kelly υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει παρουσιάσει ξεκάθαρα τους στόχους της επιχείρησης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και των εγκαταστάσεων παραγωγής τους, η αποδυνάμωση του ιρανικού ναυτικού, η παρεμπόδιση της δυνατότητας της Τεχεράνης να εξοπλίζει συμμαχικές οργανώσεις και η οριστική αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου.
Η ίδια υποστήριξε ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται ήδη υπό ισχυρή πίεση, σημειώνοντας ότι «συνθλίβεται».
Οι επιφυλάξεις των αναλυτών
Οι αμφιβολίες εντός της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών για την πιθανότητα άμεσης αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη είχαν ήδη καταγραφεί σε δημοσιεύματα των The New York Times και The Wall Street Journal. Ωστόσο, η εμπλοκή του National Intelligence Council και η λεπτομερής ανάλυση των σεναρίων στρατιωτικής κλιμάκωσης δεν είχαν γίνει γνωστές έως τώρα.
Η ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, Suzanne Maloney, εκτίμησε ότι η πρόβλεψη για ανθεκτικότητα των ιρανικών θεσμών βασίζεται σε βαθιά γνώση της πολιτικής δομής της χώρας.
Όπως σημείωσε, πρόκειται για μια ιδιαίτερα τεκμηριωμένη αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το ιρανικό σύστημα εξουσίας και των θεσμών που έχουν διαμορφωθεί επί δεκαετίες για να διασφαλίζουν τη συνέχεια του καθεστώτος ακόμη και σε συνθήκες σοβαρής κρίσης.
