Η Τεχεράνη επιβεβαίωσε σήμερα τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, στη στρατιωτική επιχείρηση που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον της χώρας. Η είδηση, που είχε ανακοινωθεί το Σάββατο από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαιώθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης ορκίστηκαν «σκληρή τιμωρία» κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ο Χαμενεΐ, ο οποίος κυβέρνησε την Ισλαμική Δημοκρατία για 37 χρόνια, διαδεχόμενος τον Ρουχολάχ Χομεϊνί, σκοτώθηκε μαζί με μέλη της οικογένειάς του, σύμφωνα με ιρανικά μέσα. Το πτώμα του, κατά ισραηλινές πηγές, ανασύρθηκε από τα συντρίμμια του συγκροτήματός του.
Η επιχείρηση και οι απώλειες στην ιρανική ηγεσία
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι «εξαλείφθηκαν» επτά ανώτατοι πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Μοχαμάντ Πακπούρ και ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Αλί Σαμχανί. Οι θάνατοί τους επιβεβαιώθηκαν από την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τον πρώτο απολογισμό, που δημοσιοποιήθηκε από την ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο, περισσότεροι από 200 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε πάνω από 20 επαρχίες. Η ιρανική δικαστική εξουσία έκανε λόγο για 108 νεκρούς σε πλήγμα σε σχολείο θηλέων. Το Γαλλικό Πρακτορείο σημείωσε ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ο αριθμός αυτός.
Ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, κατήγγειλε στο Συμβούλιο Ασφαλείας «εγκλήματα πολέμου», ενώ ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε για κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Αντίποινα και περιφερειακή ανάφλεξη
Το Ιράν ανταπέδωσε άμεσα. Οι Φρουροί της Επανάστασης έκαναν λόγο για «την πιο άγρια επιθετική επιχείρηση στην ιστορία». Πύραυλοι και drones εκτοξεύθηκαν κατά του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων στο Ιράκ και τον Κόλπο.
Στο Τελ Αβίβ τραυματίστηκαν 21 άνθρωποι από ομοβροντία πυραύλων, ενώ εκρήξεις ακούστηκαν στην Ιερουσαλήμ και στη Δυτική Όχθη. Παράλληλα, πλήγματα ή αναχαιτίσεις καταγράφηκαν στο Ριάντ, στο Αμπού Ντάμπι, στο Ντουμπάι, στη Ντόχα, στο Κουβέιτ και στη Μανάμα. Στο Μπαχρέιν υψώθηκε στήλη καπνού κοντά σε μεγάλη αμερικανική ναυτική βάση.
Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν ιρανικά μέσα και διαμήνυσαν ότι διατηρούν το δικαίωμα ανταπόδοσης. Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε στο Αμπού Ντάμπι από συντρίμμια αναχαιτισμένου πυραύλου.
Μεταβατική διαδικασία και πολιτική αβεβαιότητα
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι η διαδικασία μετάβασης ξεκινά άμεσα. Σύμφωνα με δηλώσεις συμβούλου του εκλιπόντος ηγέτη, τη μεταβατική φάση θα εγγυηθεί τριανδρία με τη συμμετοχή του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, του επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Γολαμχουσέιν Μοχσενί Εζεΐ και μέλους του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος.
Ο πρώην διάδοχος του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, δήλωσε μέσω Χ ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία θα βρεθεί στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας» και εμφανίστηκε έτοιμος να ηγηθεί της μετάβασης.
Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην Τεχεράνη, με μαύρα λάβαρα να υψώνονται στη Μασχάντ. Παράλληλα, σε ορισμένες συνοικίες ακούστηκαν επιδοκιμασίες και μουσική, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες.
Σκληρή ρητορική από Τραμπ και διεθνείς αντιδράσεις
Από τη Φλόριντα, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τον Χαμενεΐ «μία από τις πιο σατανικές προσωπικότητες στην ιστορία» και προειδοποίησε ότι, αν το Ιράν απαντήσει περαιτέρω, θα δεχθεί πλήγματα «με δύναμη που όμοιά της δεν έχει δει ποτέ κανείς». Δήλωσε επίσης ότι οι βομβαρδισμοί θα συνεχιστούν «όλη την εβδομάδα» ή «για όσο χρειαστεί».
Στο Συμβούλιο Ασφαλείας, οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι «η ειρήνη διασφαλίζεται μέσω της δύναμης απέναντι στον τρόμο», ενώ η Ελλάδα προειδοποίησε για πραγματικό κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής σύρραξης.
Πολλές χώρες της περιοχής έκλεισαν τους εναέριους χώρους τους, προκαλώντας ακυρώσεις πτήσεων και συμφόρηση σε εναλλακτικές διαδρομές πάνω από τον Καύκασο, την ώρα που η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία μια κρίση που αναδιαμορφώνει τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής.
