Πρέπει να βρούμε διπλωματικούς τρόπους για να διατηρηθούν τα Στενά του Ορμούζ ανοιχτά και να αποφευχθεί μια επισισιτιστική και ενεργειακή κρίση, διεμήνυσε η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλλας. Σύμφωνα με πληροφορίες από τα διεθνή ΜΜΕ η απόφαση του Συμβουλίου υπουργών Εξωτερικών για μη εμπλοκή ευρωπαϊκών χωρών σε ναυτική δύναμη στα Στενά που ζητά ο Ντόναλντ Τραμπ δεν απαγορεύει μία εναλλακτική που θα επιτρέψει στην ΕΕ να μην συγκρουστεί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Κι αυτή ίσως είναι η πρωτοβουλία που εφαρμόστηκε στη Μαύρη Θάλασσα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία για να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοϊα εμπορικών πλοίων που μετέφεραν σιτηρά.
Οπως σημείωσε η ίδια, η ΕΕ είναι πρόθυμη να επενδύσει στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ωστόσο, «χρειάζονται δύο για τανγκό», είπε η ίδια, σημειώνοντας πως η Ευρώπη δεν κατανοεί τις ενέργειες των ΗΠΑ και πρέπει να λάβει υπ’όψιν της την έλλειψη αμερικανικής προβλεψιμότητας.
Οπως είπε, «το παράθυρο ευρωπαϊκής συμμετοχής στο Ορμούζ δεν έχει κλείσει».
Στα Στενά θα μπορούσε να εφαρμοστεί «μοντέλο Μαύρης Θάλασσας», τόνισε η ίδια.
Η Κάγια Κάλας, επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρότεινε (στις 16 Μαρτίου 2026) την υιοθέτηση ενός «μοντέλου Μαύρης Θάλασσας» (Black Sea model) για να ξεμπλοκάρει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχουν κλείσει λόγω της σύγκρουσης ΗΠ
Τι είναι το «μοντέλο της Μαύρης Θάλασσας»:
Πρόκειται για την αναπαραγωγή της πρωτοβουλίας για τα σιτηρά (Black Sea Grain Initiative) που ίσχυσε κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Αυτό το μοντέλο περιλαμβάνει:
- Δημιουργία ασφαλών διαδρόμων: Δημιουργία καθορισμένων θαλάσσιων διαδρόμων για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων (πετρελαιοφόρων και πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου).
- Συμφωνία χωρίς επίθεση: Δέσμευση των εμπλεκόμενων μερών (εν προκειμένω του Ιράν) να μην επιτίθενται σε εμπορικά πλοία που χρησιμοποιούν αυτούς τους διαδρόμους.
- Διεθνής εγγύηση: Η πρωτοβουλία θα διευκολύνεται από τον ΟΗΕ, όπως ακριβώς η συμφωνία για τα ουκρανικά σιτηρά.
Εφαρμογή στα Στενά του Ορμούζ:
Η Κάλας ανέφερε ότι έχει συζητήσει αυτή την ιδέα με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, με σκοπό:
- Διασφάλιση της Ενεργειακής Εφοδιαστικής Αλυσίδας: Το 85% του πετρελαίου και αερίου που διέρχεται από το Ορμούζ κατευθύνεται σε ασιατικές χώρες, και το κλείσιμό του είναι «πολύ επικίνδυνο».
- Αποτροπή επισιτιστικής κρίσης: Η διακοπή της ναυσιπλοΐας επηρεάζει τις μεταφορές λιπασμάτων, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έλλειψη τροφίμων.
- Εμπλοκή της ΕΕ: Εξετάζεται η ενίσχυση της ναυτικής αποστολής «Ασπίδες» (Aspides) της ΕΕ ή η δημιουργία μιας «Συμμαχίας των Προθύμων» για την προστασία των πλοίων, αν και υπάρχουν αμφιβολίες από ορισμένα κράτη μέλη για την επέκταση της εντολής.
