Όταν ξεκινάει κανείς έναν (επιθετικό) πόλεμο υποτίθεται πώς πρέπει να κινείται βάσει σχεδίου μετά το πάτημα του κουμπιού. Δεν αρκεί ο “αντικειμενικός στόχος” κατά την ορολογία των στρατιωτικών. Πρέπει να έχει προβλέψει τα σενάρια όσων θα ακολουθήσουν. Στην περίπτωση του Τραμπ κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να ισχύει. Πολλά δυτικά μέσα ενημέρωσης -μεταξύ των οποίων και αμερικανικά (όπως οι N.Y Times, το axios, το Bloomberg και το Atlantic), χαρακτηρίζουν την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν έναν “πόλεμο κατ’ επιλογή”. Κατ’ επιλογή του Τραμπ, ή, πρωτίστως του Νετανιάχου, δεν είναι απολύτως σαφές.
Για τον θάνατο του Αλί Χαμενεϊ (δείτε εδώ το συντριπτικό χτύπημα στο στρατηγείο του) ελάχιστοι θα θρηνήσουν παγκοσμίως. Πολλοί, από την άλλη, θα θυμηθούν ότι οι ΗΠΑ νίκησαν τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν το 2001 και είκοσι χρόνια μετά (κατά την πρόβλεψη της Συμφωνίας της Ντόχα, το 2020) αποχώρησαν, παραδίδοντας την εξουσία στους φανατικούς ισλαμιστές που δολοφονούν ακόμα και σήμερα αντιφρονούντες και λιθοβολούν δημοσίως τις γυναίκες. Μία νίκη, είκοσι χρόνια “εκδημοκρατισμού” και εν τέλει ένα βατερλώ που βύθισε τη χώρα στο χάος. Ούτε εκεί υπήρξε κάποιο σχέδιο.
Τραμπ και Νετανιάχου έδρασαν ερήμην του ΟΗΕ, της Ε.Ε, των “συμμάχων” και εν τέλει (ο πρώτος) χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου και παρά τις ενστάσεις ακόμα και Ρεμπουπλικανών που δυσφορούν στην πιθανότητα εμπλοκής σε έναν ακόμα μακροχρόνιο πόλεμο.
Ο ηγέτης που λοιδωρεί εκείνους που δεν του έδωσαν το Νόμπελ Ειρήνης για τους οκτώ (!) πολέμους που έκλεισε ανοίγει τώρα τον πίθο των Δαναϊδων με πιθανές ασύμμετρες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και τον πλανήτη ολόκληρο.
Οι ελάχιστοι στη Δύση που τολμούν να υψώσουν το ηγετικό τους ανάστημα υπενθυμίζουν ότι η επίθεση εκτελέστηκε ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και εν μέσω αμφισβητήσεων σχετικά με το πόσο ενεργό είναι αυτό και εάν όντως μπορεί να παραγάγει πυρηνικό οπλοστάσιο. Η ταινία “Official Secrets” (2019), που περιγράφει την τύχη της Βρετανίδας δημοσιογράφου που αποκάλυψε απόρρητο έγγραφο σχετικά με την εισβολή στο Ιράκ, το 2003, είναι ένα διδακτικό μάθημα σχετικά με το “ψέμα” στο οποίο βασίστηκε εκείνος ο πόλεμος.
Συντριπτικά τα ερωτήματα: Θα προκαλέσει κύμα αντίδρασης της ιρανικής κοινωνίας και εκδημοκρατισμό της χώρας η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ; Υπάρχει έτοιμη λύση για την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος ή οι μουλάδες των “Φρουρών της Επανάστασης” θα συνεχίσουν να πνίγουν τον λαό τους στο αίμα; Τι θα συμβεί εάν οι ισλαμιστές στείλουν τρομοκρατικές ομάδες αυτοκτονίας στις δυτικές πρωτεύουσες; Τι θα συμβεί στην παγκόσμια οικονομία εάν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ απ΄ όπου διακινείται το 30% των αναγκών πετρελαίου παγκοσμίως και το 15% για φυσικό αέριο;
Και τι θα συμβεί όταν ενισχυμένος ο Νετανιάχου ανοίξει νέο μέτωπο στην περιοχή με την Τουρκία, την οποία θεωρεί “υπαρξιακή απειλή” ανάλογη με αυτή του Ιράν; Και πώς θα αντιμετωπίσει η Δύση και πρώτα η Ευρώπη όταν θα δει τους Ιρανούς να φτάνουν κατά κύματα στις πόρτες της, μέσω Τουρκίας, για να γλυτώσουν από τον πόλεμο και την οργή των διαδόχων του καθεστώτος;
Σε κανένα από αυτά τα ερωτήματα δεν φαίνεται, τουλάχιστον μέχρι τώρα, να έχει απάντηση ο Αμερικανός πρόεδρος. Η επιλογή του πολέμου και της περιφερειακής ανάφλεξης που όλοι λένε ότι ακολουθεί είναι προσωπική του επιλογή, είναι η δική του θέαση στα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ, είναι η δική του “περίμετρος ασφαλείας”, είναι ίσως και το δικό του πολιτικό κόλπο ενόψη των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι επιλογή της ΕΕ που ρακένδυτη στρατηγικά παρακολουθεί …με ανησυχία τις εξελίξεις. Δεν είναι ούτε επιλογή του πλαισίου του διεθνούς δικαίου που καταρρακώνεται ακόμα μία φορά.
Στο μάλλον αφελές δίλημμα “μουλάδες ή πόλεμος για τον αφανισμό τους”, η απάντηση μπορεί να ήταν αβίαστη εάν είχε προβλεφθεί στοιχειωδώς το επόμενο βήμα. Ναι, επαναλαμβάνουμε, δεν θα θρηνήσουμε για τον λαοκτόνο Χαμενεϊ, όμως όσα ακολουθήσουν μπορεί να αποβούν χειρότερα για τους Ιρανούς και την ευρύτερη περιοχή μας.
