Η Ζιζέλ Πελικό, το πρόσωπο που βρέθηκε στο επίκεντρο μιας από τις πιο σοκαριστικές υποθέσεις οργανωμένων βιασμών στη σύγχρονη Γαλλία, δημοσίευσε σήμερα τα απομνημονεύματά της με τίτλο «Ύμνος στη ζωή», μετατρέποντας την προσωπική της τραγωδία σε δημόσια παρέμβαση. Στις σελίδες του βιβλίου εξηγεί γιατί επέλεξε η δίκη να διεξαχθεί ανοιχτά, απορρίπτοντας την ανωνυμία, και περιγράφει με ωμή καθαρότητα τη συστηματική κακοποίηση που υπέστη μέσα στο ίδιο της το σπίτι.
Το βιβλίο έρχεται να κλείσει –και ταυτόχρονα να κρατήσει ανοιχτή– μια υπόθεση που συγκλόνισε τη γαλλική κοινωνία, οδήγησε σε καταδίκες δεκάδων ανδρών και πυροδότησε αλλαγές στη νομοθεσία περί βιασμού.
Η επιλογή της δημόσιας δίκης
Η Πελικό απορρίπτει την κεκλεισμένων των θυρών διαδικασία που θα διασφάλιζε την ανωνυμία της. Η απόφασή της είχε σαφή στόχο: τη δημόσια έκθεση των δραστών και την κοινωνική αναγνώριση του εγκλήματος.
«Κανείς δεν θα μάθαινε τι μου έκαναν», γράφει. Αν η διαδικασία γινόταν μυστικά, οι κατηγορούμενοι θα έμεναν απλώς ονόματα σε μια δικογραφία. «Κανείς δεν θα έβλεπε τα πρόσωπά τους, δεν θα τους κοιτούσε από πάνω ως κάτω για να αναρωτηθεί πώς ξεχωρίζεις έναν βιαστή ανάμεσα σε γείτονες και συναδέλφους».
Η επιλογή της λειτούργησε ως πράξη πολιτικής σημασίας. Η 73χρονη γυναίκα μετατράπηκε σε σύμβολο της μάχης κατά της σεξουαλικής βίας, ενώ η γαλλική κυβέρνηση προχώρησε σε τροποποιήσεις της σχετικής νομοθεσίας, ενισχύοντας το νομικό οπλοστάσιο απέναντι σε εγκλήματα συναίνεσης και κατάχρησης.
«Στην κόλαση και πίσω»
Στο πιο σκληρό κομμάτι των απομνημονευμάτων της, η Πελικό περιγράφει τη στιγμή που πληροφορήθηκε την αλήθεια. Οι αστυνομικοί τη ρώτησαν αρχικά αν συμμετείχε σε ανταλλαγές συντρόφων με τον σύζυγό της. Όταν εκείνη αρνήθηκε, της έδειξαν φωτογραφίες: η ίδια αναίσθητη στο κρεβάτι, με άγνωστους άνδρες.
«Ο αστυνομικός μου λέει έναν αριθμό. Μου λέει ότι 53 άνδρες είχαν έρθει στο σπίτι μου για να με βιάσουν».
Ο τότε σύζυγός της, Ντομινίκ Πελικό, την νάρκωνε επί χρόνια και οργάνωνε τους βιασμούς στο σπίτι τους στη νότια Γαλλία. Εκτός από εκείνον, άλλοι 50 άνδρες καταδικάστηκαν για τη συμμετοχή τους.
Η ίδια περιγράφει την επιστροφή της στο σπίτι μετά την αποκάλυψη: άπλωσε τα πλυμένα ρούχα του συζύγου της, περιμένοντάς τον. «Ήμουν σαν ένας σκύλος που περιμένει στον κήπο το αφεντικό του», γράφει, σε μια φράση που αποτυπώνει το βάθος της ψυχολογικής εξάρτησης και του σοκ.
Ιδιαίτερα οδυνηρή υπήρξε η στιγμή που έπρεπε να μιλήσει στα παιδιά της. Για την κόρη της, Καρολίν, σημειώνει ότι γνώριζε πως «θα ζούσε μια κόλαση».
Οι ερωτήσεις που ζητούν απαντήσεις
Κατά τη διάρκεια της δίκης η Πελικό δεν απευθύνθηκε απευθείας στον σύζυγό της. Στο βιβλίο, όμως, αναφέρει ότι σκοπεύει να τον επισκεφθεί στη φυλακή.
«Σκέφτηκες ποτέ “πρέπει να σταματήσω”; Κακοποίησες την κόρη μας; Έχεις ιδέα σε τι κόλαση ζούμε; Σκότωσες;» γράφει. «Χρειάζομαι απαντήσεις. Μου χρωστάει τουλάχιστον αυτό».
Οι ερωτήσεις της υπερβαίνουν το προσωπικό επίπεδο. Αγγίζουν το ζήτημα της ευθύνης, της σιωπής και της συνενοχής σε κοινωνίες όπου ο βιασμός συχνά συγκαλύπτεται πίσω από οικογενειακούς τοίχους.
«Η πίστη στους ανθρώπους είναι η εκδίκησή μου»
Μέσα στην τραγωδία, η Πελικό περιγράφει και τη δύναμη που άντλησε από τη δημόσια στήριξη. Χιλιάδες γυναίκες από όλο τον κόσμο της έστειλαν επιστολές. Κάθε βράδυ, μετά τη δίκη, διάβαζε τα γράμματα αντί για τις εφημερίδες.
«Μου έδωσαν την ευκαιρία να ακούσω τις φωνές των γυναικών», σημειώνει. Η παρουσία τους έξω από τη δικαστική αίθουσα λειτουργούσε ως αντίβαρο στη βία που αποκαλυπτόταν εντός.
Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου περιγράφει ότι ξαναβρήκε την αγάπη με έναν άνδρα που γνώρισε μέσω κοινών φίλων. Το βράδυ της πρώτης τους συνάντησης ένιωσε «μεθυσμένη από χαρά». Η ανάγκη της να αγαπήσει ξανά συνδέεται με μια βαθύτερη επιλογή: να διατηρήσει πίστη στους ανθρώπους.
«Κάποτε αυτή ήταν η μεγαλύτερη αδυναμία μου, τώρα είναι η δύναμή μου, η εκδίκησή μου».
Με τον «Ύμνο στη ζωή», η Ζιζέλ Πελικό δεν διεκδικεί απλώς δικαίωση. Διεκδικεί ορατότητα, μνήμη και αλλαγή. Η προσωπική της μαρτυρία λειτουργεί ως δημόσιο κατηγορητήριο και ταυτόχρονα ως κάλεσμα για μια κοινωνία που αναγνωρίζει, κατονομάζει και τιμωρεί τη σεξουαλική βία χωρίς σκιές.
