Με αιχμές για αντικανονική νομοθέτηση και με βαριές κατηγορίες περί πολιτικής υποκρισίας ξεκίνησε το πρωί της Τετάρτης 25 Φεβρουαρίου 2026 στην Ολομέλεια της Βουλή των Ελλήνων η συζήτηση του σχεδίου νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Η αντιπολίτευση κάνει λόγο για έναν «νέο νόμο Παρασκευόπουλου» από την πίσω πόρτα και για υποκρισία της Νέας Δημοκρατίας για την οποία ο νόμος αυτός αποτέλεσε “κόκκινο πανί” και κεντρική αντιπολιτευτική αιχμή κατά του ΣΥΡΙΖΑ.
Το πολιτικό κλίμα προμηνύεται εκρηκτικό, καθώς κατά τη διάρκεια της ημέρας αναμένεται να τοποθετηθούν και πολιτικοί αρχηγοί, μεταξύ αυτών ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Σωκράτης Φάμελλος.
Η νυχτερινή τροπολογία και οι καταγγελίες για «νομοθέτηση-σκούπα»
Λίγο μετά τις 11 το βράδυ της Τρίτης, η κυβέρνηση κατέθεσε τροπολογία στο υπό συζήτηση σχέδιο νόμου, ακολουθώντας – όπως καταγγέλλει η αντιπολίτευση – τη συνήθη πρακτική της κατάθεσης εκτεταμένων και ετερόκλητων διατάξεων την τελευταία στιγμή.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Χρήστος Γιαννούλης, έκανε λόγο για «κοροϊδία και υποτίμηση των βουλευτών», μιλώντας για τροπολογίες που συνιστούν «ολόκληρα νομοσχέδια» ενσωματωμένα σε ήδη προγραμματισμένα σχέδια νόμου. Ζήτησε μάλιστα την παρέμβαση του προεδρείου της Βουλής ώστε να ανακοπεί αυτή η πρακτική.
Η κριτική εστιάζει και στο γεγονός ότι το σχέδιο νόμου με τίτλο «Σύσταση και λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και λοιπές διατάξεις» τέθηκε σε διαβούλευση χωρίς Αιτιολογική Έκθεση, δηλαδή χωρίς την ανάλυση σκοπού και συνεπειών των ρυθμίσεων. Για την αντιπολίτευση, η απουσία τεκμηρίωσης ενισχύει την εικόνα θεσμικής προχειρότητας.
«Νέος νόμος Παρασκευόπουλου» με άλλο όνομα;
Στην ουσία της αντιπαράθεσης βρίσκεται το περιεχόμενο συγκεκριμένων διατάξεων που οδηγούν σε αποσυμφόρηση των φυλακών. Η αντιπολίτευση μιλά για έναν νέο «νόμο Παρασκευόπουλου», παραπέμποντας στη ρύθμιση του 2015 που είχε προκαλέσει σφοδρή κριτική από τη Νέα Δημοκρατία.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
– Η αύξηση του ευεργετικού υπολογισμού της ποινής λόγω κακών συνθηκών κράτησης: προβλέπεται 1 πλασματική ημέρα ανά 3 έως 7 ημέρες φυλάκισης, αντί για 1 ανά 10 που ισχύει σήμερα. Πρακτικά, κάθε μήνας κράτησης μπορεί να μειώνεται έως και κατά το ένα τρίτο, επιταχύνοντας την αποφυλάκιση.
– Η επαναφορά της κοινωφελούς εργασίας, η οποία είχε καταργηθεί το 2022. Πλέον, υπό προϋποθέσεις, η ποινή φυλάκισης μπορεί να μετατρέπεται σε κοινωφελή εργασία, ιδίως όταν ο κρατούμενος έχει ήδη λάβει άδειες.
Σύμφωνα με την κριτική που διατυπώνεται και από την εφημερίδα Η Αυγή, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης επιχειρεί να ενσωματώσει αποσυμφορητικές ρυθμίσεις χωρίς να τις αναδεικνύει πολιτικά, ώστε να μην προκαλέσει αντιδράσεις στο δεξιό και ακροδεξιό ακροατήριο.
Υπερπληθυσμός-ρεκόρ και αδιέξοδο πολιτικής τιμωρητικότητας
Τα στοιχεία που συνοδεύουν τη συζήτηση είναι αποκαλυπτικά: στις 2 Φεβρουαρίου 2026 οι κρατούμενοι ανέρχονταν σε 13.596, για 10.763 διαθέσιμες θέσεις. Η υπερπλήρωση έχει λάβει δομικά χαρακτηριστικά, ενώ οι 107 ανήλικοι κρατούμενοι συνθέτουν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό κεφάλαιο.
Η αντιπολίτευση συνδέει ευθέως την κατάσταση με την πολιτική αυστηροποίησης των ποινών που ακολούθησε η κυβέρνηση του Κυριάκος Μητσοτάκης. Όπως υποστηρίζεται, η αύξηση της τιμωρητικότητας και η ενίσχυση της δικαστικής επιφυλακτικότητας στις αποφυλακίσεις δημιούργησαν ένα σύστημα που πλέον ασφυκτιά. Σήμερα, υπό την πίεση των αριθμών και των συνθηκών κράτησης, η ίδια κυβέρνηση εισάγει διατάξεις αποσυμφόρησης.
Η κριτική συνοψίζεται σε τρεις άξονες:
Πολιτική πονηριά: οι αποσυμφορητικές ρυθμίσεις εισάγονται έμμεσα, χωρίς ευθεία τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα, ώστε να αποφεύγεται η πολιτική φθορά.
Πολιτική διστακτικότητα: επιλέγονται ημίμετρα, σε ένα περιβάλλον όπου η αυξημένη αυστηρότητα της προηγούμενης περιόδου καθιστά αβέβαιη την πρακτική αξιοποίηση των νέων διατάξεων από τα δικαστήρια.
Πολιτική υποκρισία: η ίδια πλειοψηφία που επί χρόνια κατήγγελλε τις αποσυμφορητικές ρυθμίσεις ως απειλή για τη δημόσια ασφάλεια, σήμερα φέρνει ανάλογες προβλέψεις με διαφορετική ονομασία.
Συσχετισμοί και επόμενα βήματα
Στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε μόνο από τη Νέα Δημοκρατία. Το ΠΑΣΟΚ επιφυλάχθηκε για την τελική του στάση στην Ολομέλεια, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης το καταψήφισαν.
Η συζήτηση αναμένεται να κινηθεί σε δύο επίπεδα: αφενός στη θεσμική κριτική για τον τρόπο νομοθέτησης, αφετέρου στην ουσία των αποσυμφορητικών διατάξεων και στο ερώτημα αν η κυβέρνηση αναθεωρεί σιωπηρά τη στρατηγική της στην ποινική πολιτική.
Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας θεωρείται δεδομένο. Το πολιτικό αποτύπωμα, όμως, θα κριθεί από το αν η κυβέρνηση μπορέσει να πείσει ότι πρόκειται για συνεκτική μεταρρύθμιση και όχι για αναγκαστική διόρθωση μιας πολιτικής που οδήγησε το σωφρονιστικό σύστημα στα όριά του.
