Νέα δεδομένα φέρνουν στο επίκεντρο της έρευνας για τη φονική σύγκρουση στα ανοιχτά της Χίου τα ευρήματα των ιατροδικαστικών εξετάσεων, καθώς οι περισσότεροι από τους 15 Αφγανούς μετανάστες που έχασαν τη ζωή τους δεν πέθαναν από πνιγμό, αλλά από σοβαρά τραύματα στο κεφάλι.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της νεκροψίας που επικαλείται το Reuters, οι θάνατοι αποδίδονται κυρίως σε «σοβαρές κρανιακές και εγκεφαλικές κακώσεις», ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρονται και συνοδευτικά τραύματα στο στήθος. Σε ένα από τα έγγραφα γίνεται λόγος για «κρανιακές και εγκεφαλικές κακώσεις και επακόλουθο πνιγμό», στοιχείο που ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά την πορεία της ποινικής διερεύνησης.
Η σύγκρουση σημειώθηκε στις 3 Φεβρουαρίου και θεωρείται ένα από τα πιο θανατηφόρα περιστατικά με μετανάστες στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Σκάφος της ακτοφυλακής συγκρούστηκε με λέμβο που μετέφερε περίπου 39 άτομα, με αποτέλεσμα την ανατροπή της. Συνολικά, 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ τραυματίστηκαν τρία μέλη του πληρώματος της ακτοφυλακής και 24 μετανάστες.
Αντικρουόμενες εκδοχές για τη σύγκρουση
Η ακτοφυλακή υποστήριξε ότι η λέμβος των μεταναστών ταξίδευε χωρίς φώτα πλοήγησης και αγνόησε τις προειδοποιήσεις να σταματήσει. Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, η λέμβος άλλαξε απότομα πορεία και προσέκρουσε στο περιπολικό σκάφος.
Ωστόσο, πέντε επιζώντες, των οποίων τις μαρτυρίες εξέτασε το Reuters, αμφισβητούν ευθέως αυτή την εκδοχή. Υποστηρίζουν ότι δεν υπήρξε καμία προειδοποίηση από την ακτοφυλακή και ότι η λέμβος δεν πραγματοποίησε απότομο ελιγμό πριν από τη σύγκρουση. Πτώματα εντοπίστηκαν αργότερα μέσα στο σκάφος, γεγονός που ενισχύει τα ερωτήματα για τη φύση και τη σφοδρότητα της πρόσκρουσης.
Οι φωτογραφίες που δημοσιοποίησε η ακτοφυλακή μετά το περιστατικό δείχνουν περιορισμένες υλικές ζημιές στο δικό της σκάφος, κυρίως ελαφρές γρατζουνιές, στοιχείο που επίσης αξιολογείται στο πλαίσιο της έρευνας.
Ποινική έρευνα και κατηγορίες
Για την υπόθεση έχει ήδη ξεκινήσει ποινική έρευνα. Ένας 31χρονος Μαροκινός επιζών κρατείται εν αναμονή δίκης, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για λαθρεμπόριο μεταναστών και πρόκληση του θανατηφόρου δυστυχήματος. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.
Αξιωματούχοι της ακτοφυλακής απέφυγαν να σχολιάσουν περαιτέρω, επικαλούμενοι την εν εξελίξει διαδικασία. Τα ευρήματα των ιατροδικαστών εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν κρίσιμο στοιχείο για τον καθορισμό των συνθηκών υπό τις οποίες σημειώθηκε η σύγκρουση.
Μεταναστευτική πολιτική και παλαιότερα ναυάγια
Η Ελλάδα, που βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της μεταναστευτικής κρίσης το 2015-2016, υποστηρίζει ότι ενεργεί με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι η ακτοφυλακή έχει διασώσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, από το 2019 έχει υιοθετήσει αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, επιλογή που έχει προκαλέσει έντονη κριτική από οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η υπόθεση της Χίου έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά πολύνεκρων περιστατικών. Το 2023, εκατοντάδες μετανάστες έχασαν τη ζωή τους σε ναυάγιο, μετά από αυτό που μάρτυρες περιέγραψαν ως αποτυχημένη προσπάθεια ρυμούλκησης της τράτας τους από την ακτοφυλακή. Η συγκεκριμένη υπόθεση εξακολουθεί να εξετάζεται από ναυτικό δικαστήριο.
Η νέα τραγωδία επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ερώτημα για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στο Αιγαίο, με την έρευνα να καλείται πλέον να ρίξει φως όχι μόνο στις συνθήκες της σύγκρουσης, αλλά και στις ευθύνες που ενδεχομένως προκύπτουν.
