Σε μια περίοδο ενισχυμένου γεωπολιτικού ρόλου της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε από τον Λευκό Οίκο ότι οι διμερείς σχέσεις Ουάσιγκτον–Αθήνας «δεν ήταν ποτέ ισχυρότερες», κατά την τελετή επίδοσης διαπιστευτηρίων του νέου Έλληνα πρέσβη Αντώνης Αλεξανδρίδης. Την ίδια ώρα, από την Αθήνα, η Αμερικανίδα πρέσβης Κίμπερλι Γκιλφόιλ έστειλε σαφές μήνυμα περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής συνεργασίας και αποφασιστικής αντίστασης στα κινεζικά συμφέροντα στην περιοχή.
Επίσημη έναρξη θητείας και μήνυμα εμβάθυνσης συνεργασίας
Η επίδοση διαπιστευτηρίων στον Λευκό Οίκο σηματοδοτεί και επισήμως την έναρξη της θητείας του κ. Αλεξανδρίδη στην Ουάσιγκτον, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις διαθέτουν ισχυρό στρατηγικό, αμυντικό και οικονομικό αποτύπωμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολύτιμο εταίρο και σύμμαχο», επισημαίνοντας ότι το επίπεδο συνεργασίας βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων ετών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις προοπτικές εμβάθυνσης στους τομείς της ναυτιλίας, του εμπορίου, της ενέργειας και των επενδύσεων, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης.
Ο κ. Τραμπ αναφέρθηκε και στην πορεία της Ελλάδας προς την επίτευξη του στόχου του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, σημειώνοντας ότι η Αθήνα επιδεικνύει «πραγματική ηγετική παρουσία» εντός της Συμμαχίας. «Η ειρήνη διασφαλίζεται μέσω της ισχύος», τόνισε, αποτυπώνοντας τη στρατηγική φιλοσοφία της αμερικανικής διοίκησης.
Ενέργεια, LNG και Κάθετος Διάδρομος
Κομβικό σημείο των τοποθετήσεων αποτέλεσε η ενεργειακή συνεργασία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε ειδική αναφορά στις εξαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ελλάδα και την Ευρώπη, καθώς και στον λεγόμενο Κάθετο Διάδρομο, εκτιμώντας ότι τα έργα υποδομής θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Από την πλευρά της, η κ. Γκιλφόιλ τόνισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια συνιστά εθνική ασφάλεια στη νέα διατλαντική πραγματικότητα. Υπογράμμισε ότι οι εξαγωγές LNG προς την Ευρώπη έχουν φτάσει σε ιστορικά επίπεδα, επιταχύνοντας τη διαφοροποίηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ ανέφερε πως στρατηγικές συμφωνίες με τις ExxonMobil και Chevron αποτελούν αποτέλεσμα στενού συντονισμού.
Η ίδια παρουσίασε την Ελλάδα ως βασικό ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης, ικανό να τροφοδοτεί ολόκληρο τον Κάθετο Διάδρομο, μεταφέροντας LNG έως την Οδησσό, με μακροπρόθεσμα οφέλη για την περιφερειακή ασφάλεια.
Ναυπηγική βιομηχανία και αμυντική σύμπραξη
Στις συνομιλίες στον Λευκό Οίκο έγινε αναφορά και στις προοπτικές συνεργασίας στη ναυπηγική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων επαφών για την κατασκευή αμερικανικών φρεγατών στην Ελλάδα. Ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε επίσης την εκτίμησή του για τη στάση της Αθήνας στον Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, όπου επέλεξε την αποχή κατά την υιοθέτηση πλαισίου καθαρών μηδενικών εκπομπών, εκτιμώντας ότι η σχετική ρύθμιση θα επιβάρυνε το παγκόσμιο εμπόριο.
Στην Αθήνα, η Αμερικανίδα πρέσβης αναφέρθηκε στα ναυπηγεία της Ελευσίνας ως παράδειγμα αμερικανικών επενδύσεων που δημιουργούν θέσεις εργασίας και ενισχύουν τη βιομηχανική βάση της χώρας. Τόνισε ότι η νέα εποχή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής δίνει έμφαση σε απτά αποτελέσματα και στρατηγικές υποδομές.
Μήνυμα προς Μητσοτάκη και γεωπολιτικό στίγμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Κατά τη συνάντηση με τον νέο Έλληνα πρέσβη, ο κ. Τραμπ ζήτησε να μεταφερθούν «θερμοί χαιρετισμοί» προς τον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης, επισημαίνοντας τη σημασία της συνέχισης της στενής συνεργασίας. Εξέφρασε επίσης τον θαυμασμό του για την Ελλάδα και την πρόθεσή του να την επισκεφθεί.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η κ. Γκιλφόιλ, μιλώντας στους «Διαλόγους της Νισύρου – Bridging the East Med», χαρακτήρισε την Ελλάδα απαραίτητο σύμμαχο και δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να ενισχύσουν περαιτέρω τη συνεργασία με την Αθήνα, αντιστεκόμενες «πολύ επιθετικά» στα κινεζικά συμφέροντα στην περιοχή.
Αναφέρθηκε ειδικά στον Πειραιά, σημειώνοντας ότι η κινεζική παρουσία εδραιώθηκε σε μια περίοδο οικονομικής αδυναμίας της χώρας και ότι σήμερα απαιτείται αυστηρότερη αξιολόγηση ξένων επενδύσεων. Παράλληλα, έκανε λόγο για ανάγκη επενδύσεων σε εναλλακτικές λιμενικές υποδομές που θα ενισχύσουν τη στρατηγική αυτονομία της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Το κοινό μήνυμα από Ουάσιγκτον και Αθήνα διαμορφώνει ένα σαφές γεωπολιτικό στίγμα: ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, επιτάχυνση της ενεργειακής διασύνδεσης και συγκρότηση ενός σταθερού άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας διατλαντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
