Το αμερικανικό δολάριο έχει χάσει περίπου το ένα δέκατο της αξίας του έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων από τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για τη δεύτερη θητεία του. Η υποτίμηση αυτή επηρεάζει την απόδοση των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων για ξένους επενδυτές, μειώνοντας ουσιαστικά τα κέρδη τους, ακόμη και όταν οι δείκτες της Wall Street εμφανίζουν άνοδο.
Τους τελευταίους 12 μήνες, ο S&P 500 αυξήθηκε κατά 14%, αλλά αν η απόδοση αποτιμηθεί σε ευρώ, η άνοδος είναι αισθητά χαμηλότερη, όπως επισημαίνει ανάλυση του Economist. Οι λόγοι πίσω από την πτώση του δολαρίου συνδέονται με τη μείωση των διαφορών στα επιτόκια μεταξύ ΗΠΑ και υπόλοιπου κόσμου, αλλά και με ανησυχίες για τις πολιτικές Τραμπ και την ανεξαρτησία της Federal Reserve. Οι αγορές φαίνεται να στέλνουν ένα μήνυμα στο κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα: η κυριαρχία του αμφισβητείται.
Κρίσεις πανικού και ανασφάλεια επενδυτών
Οι κρίσεις πανικού των επενδυτών έχουν γίνει πιο συχνές, όπως φαίνεται από τα γεγονότα του Απριλίου 2025, μετά την ανακοίνωση των δασμών της «Ημέρας της Απελευθέρωσης». Σε αυτές τις περιόδους, οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, προκαλώντας πτώση στις τιμές των μετοχών, των ομολόγων και του δολαρίου. Το φαινόμενο αυτό, συνηθισμένο στις αναδυόμενες αγορές, έχει συμβεί επτά φορές μόνο μέσα στις τελευταίες 52 εβδομάδες, σχεδόν τρεις φορές πιο συχνά από ό,τι την προηγούμενη δεκαετία.
Η προσωρινή κανονικότητα επανέρχεται όταν οι πολιτικές Τραμπ αποκλιμακώνονται, αλλά οι επενδυτές λαμβάνουν μια «γεύση» ενός κόσμου όπου τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια δεν είναι πλέον ασφαλή. Η έλλειψη εναλλακτικών για το δολάριο, που παραμένει το κυρίαρχο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, προστατεύει προς το παρόν τις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι ξένοι επενδυτές κατέχουν αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία σε ποσοστό 89% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά τη νομισματική αστάθεια ιδιαίτερα ανησυχητική.
Χρυσός, τεχνητή νοημοσύνη και η Fed του Γουόρς
Η τιμή του χρυσού σημείωσε άνοδο 75% μέσα σε ένα χρόνο, φτάνοντας περίπου τα 5.000 δολάρια, καθώς οι επενδυτές αναζητούν καταφύγιο απέναντι στην υποτίμηση του δολαρίου. Μια πρόσφατη ένδειξη επιστροφής στην κανονικότητα ήταν η πρόταση Τραμπ για τον Κέβιν Γουόρς στην ηγεσία της Fed. Με ιστορικό στις χρηματοπιστωτικές αγορές και σκληροπυρηνική προσέγγιση στη νομισματική πολιτική, ο Γουόρς προσέφερε μια μικρή ανάσα στο δολάριο, ενώ η τιμή του χρυσού υποχώρησε.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει αβέβαιη. Ο Γουόρς έχει αναθεωρήσει την προσέγγισή του όσον αφορά τις μειώσεις επιτοκίων, προβάλλοντας την τεχνητή νοημοσύνη ως παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας και μείωσης του πληθωρισμού. Οι αναλυτές προειδοποιούν, ωστόσο, ότι η φρενίτιδα της τεχνολογίας και η αύξηση της κατανάλωσης ενδέχεται να οδηγήσουν σε υψηλότερα επιτόκια και πληθωριστικές πιέσεις, καθιστώντας τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια πιο αβέβαια από ποτέ.
Το δολάριο παραμένει κυρίαρχο, αλλά με ρωγμές
Παρά την πρόσφατη πτώση, το δολάριο παραμένει πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο και υπερτιμημένο έναντι των περισσότερων νομισμάτων σύμφωνα με τον δείκτη Big Mac. Η έλλειψη εναλλακτικών υποκατάστατων λειτουργεί προς όφελος των ΗΠΑ, αλλά η ασταθής πολιτική και η πτώση της συναλλαγματικής ισοτιμίας προειδοποιούν για την πιθανότητα να εμφανιστεί μια μέρα ένα νέο νόμισμα που θα αμφισβητήσει τη θέση του δολαρίου.
Σε έναν κόσμο όπου οι κρίσεις πανικού γίνονται όλο και πιο συχνές, η υποτίμηση του δολαρίου και η αστάθεια των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων δεν απειλούν μόνο την οικονομία των ΗΠΑ, αλλά έχουν και διεθνείς επιπτώσεις, επηρεάζοντας τις επενδυτικές στρατηγικές και τις ροές κεφαλαίων σε ολόκληρο τον κόσμο.
