Η στένωση των καρωτίδων αρτηριών εξελίσσεται συχνά χωρίς προειδοποιητικά σημάδια, παρότι αποτελεί μία από τις βασικότερες αιτίες ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Πρόκειται για αγγειακή πάθηση κατά την οποία αθηρωματικές πλάκες συσσωρεύονται στο εσωτερικό των καρωτίδων – των κύριων αρτηριών που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά – μειώνοντας προοδευτικά τη ροή του αίματος.
«Οι καρωτίδες είναι οι βασικές αρτηρίες που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο. Όταν στενέψουν, αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Στατιστικά, η στένωση των καρωτίδων αποτελεί την πρώτη αιτία εγκεφαλικών. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι σε μεγάλο ποσοστό ασθενών η πάθηση δεν προκαλεί συμπτώματα μέχρι να εκδηλωθεί ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο ή ένα πλήρες εγκεφαλικό», επισημαίνει ο κ. Γεώργιος Ελευθερίου, Διευθυντής Αγγειοχειρουργός στο Metropolitan Hospital.
Πώς οδηγεί σε εγκεφαλικό
Οι αθηρωματικές πλάκες επιδρούν με τρεις βασικούς μηχανισμούς. Περιορίζουν τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο, αποκολλώνται δημιουργώντας εμβολές που φράσσουν μικρότερα εγκεφαλικά αγγεία και ευνοούν τη δημιουργία θρόμβων λόγω στροβιλώδους ροής στο σημείο της στένωσης. Ακόμη και στένωση άνω του 50%-60% μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη, ιδιαίτερα σε ασθενείς με συνοδά νοσήματα.
Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου
Η πάθηση αφορά κυρίως άτομα άνω των 60 ετών και ασθενείς με υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη ή υπερχοληστερολαιμία. Το κάπνισμα, το ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης. Οι άνδρες εμφανίζουν συχνότερα στένωση καρωτίδων, ενώ στις γυναίκες παρατηρούνται συχνά βαρύτερες επιπλοκές.
Τα ύπουλα ή ανύπαρκτα συμπτώματα
Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος παραμένει ασυμπτωματική. Όταν εμφανιστούν ενδείξεις, αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν παροδική αδυναμία ή μούδιασμα άκρων, δυσκολία στην ομιλία, αιφνίδια απώλεια όρασης από το ένα μάτι ή έντονο ίλιγγο. Ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν σε λίγα λεπτά, απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση, καθώς μπορεί να πρόκειται για προειδοποιητικό επεισόδιο.
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Η διάγνωση πραγματοποιείται με απλές και αξιόπιστες εξετάσεις. Το triplex καρωτίδων αποτελεί την εξέταση εκλογής, καθώς παρέχει σαφή εικόνα του βαθμού στένωσης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία, καθώς και ενδαρτηριακή ψηφιακή αγγειογραφία. Η κλινική εκτίμηση από εξειδικευμένο αγγειοχειρουργό καθορίζει τη στρατηγική αντιμετώπισης. Ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να αποτρέψει ένα εγκεφαλικό πριν αυτό εκδηλωθεί.
Πότε απαιτείται θεραπευτική παρέμβαση
Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με το ποσοστό στένωσης, την παρουσία συμπτωμάτων και τη γενική κατάσταση του ασθενούς. Σε ηπιότερες περιπτώσεις εφαρμόζεται συντηρητική αγωγή με αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, ρύθμιση αρτηριακής πίεσης και λιπιδίων, καθώς και διακοπή καπνίσματος.
Σε σημαντικές στενώσεις ή σε συμπτωματικούς ασθενείς, η καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή – η χειρουργική αφαίρεση της πλάκας – αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για τους περισσότερους. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται ενδαγγειακή αποκατάσταση με τοποθέτηση stent καρωτίδας, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική με εξαιρετικά αποτελέσματα.
«Στο θεραπευτήριό μας εφαρμόζονται σύγχρονες, διεθνώς αποδεκτές πρακτικές, με έμφαση στην ασφάλεια και τη μακροχρόνια πρόληψη του εγκεφαλικού. Τα αποτελέσματα είναι εφάμιλλα των μεγαλύτερων αγγειοχειρουργικών κέντρων σε Ευρώπη και Αμερική», τονίζει ο κ. Ελευθερίου.
Πότε χρειάζεται έλεγχος από αγγειοχειρουργό
Ο προληπτικός έλεγχος συνιστάται σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, έχουν καρδιαγγειακό ή οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικού ή παρουσίασαν έστω και παροδικά νευρολογικά συμπτώματα. Η έγκαιρη διάγνωση διατηρεί τη λειτουργία του εγκεφάλου και προστατεύει τη ζωή.
Η στένωση καρωτίδων αποτελεί την πιο συχνή αιτία ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Ο συστηματικός αγγειολογικός έλεγχος και η σωστή θεραπευτική στρατηγική μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο και ενισχύουν την πρόληψη σε μια πάθηση που εξελίσσεται σιωπηλά αλλά αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά όταν εντοπιστεί εγκαίρως.
