Σε ηλικία 82 ετών έφυγε από τη ζωή ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Αντώνης Μανιτάκης, μια από τις πλέον εμβληματικές μορφές του ελληνικού συνταγματικού δικαίου, με μακρά πανεπιστημιακή και πολιτική διαδρομή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Την απώλειά του ανακοίνωσαν οι πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ και η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής, εκφράζοντας τη βαθιά τους οδύνη για τον θάνατο ενός δασκάλου που σφράγισε τη νομική επιστήμη και τη δημόσια ζωή.
Το πένθος στο ΑΠΘ και το τελευταίο «αντίο»
«Με βαθιά οδύνη και ανείπωτη θλίψη γνωστοποιούμε στην πανεπιστημιακή κοινότητα την απώλεια του διακεκριμένου Πανεπιστημιακού Δασκάλου, Αντώνη Μανιτάκη. Από σήμερα η νομική επιστήμη και η ελληνική διανόηση καθίστανται φτωχότερες», αναφέρεται στην ανακοίνωση των πρυτανικών Αρχών.
Η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής κήρυξε διήμερο πένθος και αποφάσισε την αναστολή όλων των μαθημάτων με άμεση ισχύ. «Η Νομική Σχολή πενθεί την απώλεια ενός σπουδαίου δασκάλου και πνευματικού ανθρώπου, που προσέφερε τα μέγιστα στην επιστήμη, στο Πανεπιστήμιο και στη χώρα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα», δήλωσε ο κοσμήτορας της Σχολής, καθηγητής Παναγιώτης Γκλαβίνης.
Το τελευταίο «αντίο» θα δοθεί σε στενό οικογενειακό κύκλο, ενώ συνάδελφοι, μαθητές και φίλοι θα τον τιμήσουν στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, στην Αίθουσα 112.
Από τη Θεσσαλονίκη στις έδρες του Συνταγματικού Δικαίου
Γεννημένος το 1944 στη Θεσσαλονίκη, ο Αντώνης Μανιτάκης φοίτησε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και αναγορεύθηκε διδάκτωρ Νομικής στο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών. Το 1982 εξελέγη καθηγητής στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου, ενώ το 2012 ανακηρύχθηκε ομότιμος καθηγητής.
Υπήρξε μαθητής του Αριστόβουλος Μάνεσης, τον οποίο διαδέχθηκε στην έδρα του Συνταγματικού Δικαίου, συνεχίζοντας μια ισχυρή επιστημονική παράδοση. Διετέλεσε κοσμήτορας της Σχολής Νομικών και Οικονομικών Επιστημών την περίοδο 1989-1991 και υπήρξε επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια της Γαλλίας και της Ιταλίας, καθώς και Visiting Research Fellow στο Princeton University.
Το 2007 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με βραβείο εξαίρετης πανεπιστημιακής διδασκαλίας.
Θεσμικές παρεμβάσεις και πολιτική παρουσία
Πέρα από το ακαδημαϊκό του έργο, είχε ενεργό ρόλο σε κομβικούς θεσμούς. Διετέλεσε αναπληρωτής πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης την περίοδο 1997-1999 και πρόεδρος και αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου από το 2010 έως το 2012.
Το 2012 ανέλαβε υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Παναγιώτης Πικραμμένος. Στις 21 Ιουνίου 2012 ορκίστηκε υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην κυβέρνηση του Αντώνης Σαμαράς, θέση από την οποία αποχώρησε τον Ιούνιο του 2013.
Τον Αύγουστο του 2015, με πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας, ανέλαβε εκ νέου το χαρτοφυλάκιο του υπουργού Εσωτερικών στην υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βασιλική Θάνου.
Ένα πλούσιο συγγραφικό έργο
Ο Αντώνης Μανιτάκης άφησε πίσω του εκτεταμένο επιστημονικό έργο: 16 μονογραφίες, 130 πρωτότυπες μελέτες στην ελληνική και γαλλική γλώσσα, καθώς και τέσσερα εγχειρίδια για τη συνταγματική οργάνωση του κράτους και τη θεωρία του πολιτεύματος.
Μεταξύ των σημαντικότερων βιβλίων του συγκαταλέγονται τα «Συνταγματικό Δίκαιο», «Οι σχέσεις της Εκκλησίας με το κράτος-έθνος», «Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα αντιμέτωπο με την εθνική και λαϊκή κυριαρχία», «Κράτος Δικαίου και έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων» και «Τι το κύριον της Πολιτείας εστίν».
Ίδρυσε και διηύθυνε την επιστημονική ιστοσελίδα του Ομίλου «Μάνεσης» (constitutionalist.gr), που λειτουργεί ως ηλεκτρονικό επιστημονικό περιοδικό και σημείο αναφοράς για τον δημόσιο διάλογο γύρω από τον συνταγματισμό.
Με την απώλειά του, η νομική επιστήμη χάνει έναν από τους σημαντικότερους εκφραστές της μεταπολιτευτικής γενιάς των συνταγματολόγων, έναν πανεπιστημιακό δάσκαλο που συνέδεσε τη θεωρία με τη θεσμική πράξη και άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη δημόσια ζωή της χώρας.