Σοβαρή επιδείνωση της οικονομικής αντοχής των ελληνικών νοικοκυριών καταγράφει η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025, αποτυπώνοντας με ωμό τρόπο ότι η πίεση στο εισόδημα δεν αφορά πλέον μόνο τα χαμηλά στρώματα, αλλά διαπερνά και τη μεσαία τάξη. Η αδυναμία κάλυψης ενός έκτακτου εξόδου 500 ευρώ, η εξάντληση του εισοδήματος πριν το τέλος του μήνα και η καθολική σχεδόν αδυναμία αποταμίευσης συνθέτουν ένα σκηνικό παρατεταμένης ανασφάλειας.
Πάνω από τα μισά νοικοκυριά δεν αντέχουν ένα έκτακτο έξοδο 500 ευρώ
Η έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης το 2025 είναι αποκαλυπτική: το 55,7% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν μπορεί ή μπορεί μόνο με μεγάλη δυσκολία να αντιμετωπίσει ένα απρόβλεπτο έξοδο ύψους 500 ευρώ. Πρόκειται για έναν δείκτη που αναδεικνύει το έλλειμμα στοιχειώδους οικονομικής ασφάλειας, ακόμη και για νοικοκυριά που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «ανθεκτικά».
Την ίδια στιγμή, για έξι στα δέκα νοικοκυριά το εισόδημα δεν επαρκεί, ενώ κατά μέσο όρο καλύπτει μόλις 18 ημέρες τον μήνα. Το 54% αναγκάζεται να προχωρά σε περικοπές για να καλύψει βασικές ανάγκες, ενώ το 12,1% δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν ούτε για τα απολύτως αναγκαία.
Το εισόδημα τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας
Στη φετινή έρευνα καταγράφεται αρνητικό ρεκόρ ως προς την εξάντληση του εισοδήματος. Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν ότι τα χρήματά τους τελειώνουν πριν το τέλος του μήνα ανήλθε στο 62,1%, αυξημένο κατά 2,1 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2024.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι για όσους βρίσκονται σε αυτή τη θέση, το εισόδημα επαρκεί πλέον κατά μέσο όρο μόνο για 18 ημέρες, έναντι 19 την προηγούμενη χρονιά, δείχνοντας ότι η φθορά είναι συνεχής και σωρευτική.
Στερήσεις, περικοπές και διάχυτη ανασφάλεια
Η οικονομική πίεση μεταφράζεται σε πραγματικές στερήσεις. Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν ότι δεν μπορούν να καλύψουν βασικές ανάγκες αυξήθηκε στο 12,1%, ενώ πάνω από τα μισά αναγκάζονται να περιορίσουν ακόμη και αναγκαίες δαπάνες. Η εικόνα αυτή συνοδεύεται από έντονη αίσθηση οικονομικής ανασφάλειας, που διαπερνά όλες τις εισοδηματικές κατηγορίες.
Σε αυτό το περιβάλλον, δεν προκαλεί έκπληξη ότι η κοινωνική πλειοψηφία εμφανίζεται να στηρίζει ολοένα και περισσότερο λύσεις δομικού χαρακτήρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τα νοικοκυριά θεωρούν πιο αποτελεσματικά μέτρα την αύξηση των μισθών, τις φορολογικές ελαφρύνσεις και τον ουσιαστικό έλεγχο των τιμών, σε αντίθεση με αποσπασματικές παρεμβάσεις, όπως τα επιδόματα ή το «καλάθι του νοικοκυριού».
Μακρινό όνειρο η αποταμίευση
Η αποταμίευση αποτελεί πλέον εξαίρεση. Το 83,5% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν καταφέρνει να αποταμιεύσει, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 2024. Η αδυναμία είναι σχεδόν καθολική για εισοδήματα έως 18.000 ευρώ ετησίως, ωστόσο επεκτείνεται και στα μεσαία και ανώτερα μεσαία εισοδήματα έως 30.000 ευρώ, καταρρίπτοντας τον μύθο της «ασφαλούς» μεσαίας τάξης.
Απαισιοδοξία για το μέλλον και φόβοι απώλειας κατοικίας
Η απαισιοδοξία για το μέλλον εντείνεται. Σχεδόν οι μισοί πολίτες (49,8%) εκτιμούν ότι την επόμενη χρονιά η οικονομική τους κατάσταση είναι πιο πιθανό να χειροτερέψει, ποσοστό αυξημένο κατά 8,9 μονάδες σε σχέση με το 2024. Παρά την οριακή βελτίωση ορισμένων επιμέρους δεικτών, η συνολική εικόνα παραμένει βαριά.
Παράλληλα, το 14% των νοικοκυριών δηλώνει ότι φοβάται πως μπορεί να χάσει κάποια στιγμή το σπίτι του λόγω αδυναμίας εξυπηρέτησης υποχρεώσεων προς το Δημόσιο ή τις τράπεζες, διατηρώντας ζωντανό το τραύμα της προηγούμενης δεκαετίας.
Οικονομική πίεση και νέο κύμα μετανάστευσης
Το δύσκολο παρόν και η απαισιοδοξία για το μέλλον συνδέονται άμεσα και με το φαινόμενο της μετανάστευσης. Η έρευνα καταγράφει καθαρή εκροή εργατικού δυναμικού, καθώς το 10,9% των νοικοκυριών δηλώνει ότι τουλάχιστον ένα μέλος μετανάστευσε για εργασία στο εξωτερικό την τελευταία πενταετία, έναντι μόλις 6,6% που είδαν κάποιο μέλος να επιστρέφει στην Ελλάδα.
Η εικόνα που αναδύεται από τα στοιχεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025 δεν αφήνει πολλά περιθώρια εφησυχασμού: η οικονομική αντοχή των νοικοκυριών εξαντλείται, η μεσαία τάξη πιέζεται και η κοινωνία μοιάζει να κινείται σε ένα διαρκές καθεστώς επιβίωσης, με το βλέμμα στραμμένο περισσότερο στη διαχείριση της καθημερινότητας παρά στον σχεδιασμό του μέλλοντος.
Πηγή: OT.gr
