Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η συνεδρίαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, καθώς καλείται να επιλύσει ένα ζήτημα με καθοριστικές οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις: τον τρόπο υπολογισμού των τόκων για δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη και αδυνατούν να ανταποκριθούν πλήρως στις υποχρεώσεις τους.
Η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει άμεσα περίπου 350.000 δανειολήπτες, αλλά και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που διαχειρίζονται χιλιάδες μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Πρόκειται για ένα θέμα που εδώ και χρόνια προκαλεί αντικρουόμενες δικαστικές κρίσεις, με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στο ύψος των οφειλών όσο και στη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων.
Δύο αντικρουόμενες ερμηνείες με μεγάλες διαφορές στο τελικό χρέος
Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται το ερώτημα αν οι τόκοι στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί από το δικαστήριο ή επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Η διαφορά μεταξύ των δύο μεθόδων είναι καθοριστική, καθώς ο δεύτερος τρόπος οδηγεί σε σημαντικά υψηλότερες συνολικές επιβαρύνσεις για τους οφειλέτες.
Οι διαφορετικές ερμηνείες που υιοθετήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια από δικαστήρια σε όλη τη χώρα δημιούργησαν έντονη ανασφάλεια δικαίου, με δανειολήπτες σε παρόμοια οικονομική κατάσταση να αντιμετωπίζουν εντελώς διαφορετικές υποχρεώσεις.
Η εισήγηση Πλαστήρα και το μήνυμα υπέρ των δανειοληπτών
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Σωτήρης Πλαστήρας, στην εισήγηση που αναμένεται να παρουσιάσει ενώπιον της Ολομέλειας, τάσσεται υπέρ της ερμηνείας που ευνοεί τους δανειολήπτες. Συγκεκριμένα, προτείνει οι τόκοι να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.
Εφόσον η Ολομέλεια υιοθετήσει αυτή τη θέση, θα πρόκειται για μια απόφαση που μειώνει αισθητά το τελικό ποσό που καλούνται να καταβάλουν όσοι έχουν ενταχθεί ή πρόκειται να ενταχθούν σε ρυθμίσεις βάσει του νόμου Κατσέλη, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων.
Από τα Ειρηνοδικεία στην Ολομέλεια
Το ζήτημα έφθασε στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έπειτα από παραπομπή του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, σε μια προσπάθεια να αρθεί η πολυετής ασάφεια. Μέχρι σήμερα, δεκάδες δικαστήρια είχαν εκδώσει αντιφατικές αποφάσεις, οδηγώντας σε ένα μωσαϊκό ερμηνειών που επιβάρυνε τόσο τους δανειολήπτες όσο και το ίδιο το δικαστικό σύστημα.
Η παρέμβαση της Εισαγγελίας και η διάσταση της κοινωνικής προστασίας
Υπενθυμίζεται ότι κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, τον Φεβρουάριο του 2025, η τότε Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη είχε επίσης ταχθεί υπέρ της λύσης που προβλέπει τον υπολογισμό των τόκων επί της μηνιαίας δόσης. Στην αγόρευσή της είχε τονίσει ότι βασικό κριτήριο πρέπει να είναι η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του, σε συνδυασμό με τη μέγιστη δυνατή ικανοποίηση των πιστωτών, χωρίς όμως να θίγεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ένα στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης.
Μια απόφαση με ευρύτερες επιπτώσεις
Η επικείμενη απόφαση της Ολομέλειας δεν θα έχει μόνο νομικό χαρακτήρα, αλλά και έντονη κοινωνική και οικονομική διάσταση. Θα καθορίσει το πλαίσιο προστασίας χιλιάδων νοικοκυριών, θα επηρεάσει την αγορά των «κόκκινων» δανείων και θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη στάθμιση μεταξύ κοινωνικής προστασίας και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων για τα ελληνικά νοικοκυριά.
