Σαφή θέση υπέρ της απόκτησης και δημόσιας έκθεσης των φωτογραφιών που αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών πριν από την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 διατυπώνει το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Σε ανακοίνωσή του, το κόμμα κάνει λόγο για «ανέκκλητα ιστορικά τεκμήρια ανεκτίμητης αξίας» και υπογραμμίζει ότι τέτοια ντοκουμέντα «δεν ανήκουν σε συλλέκτες», ούτε έχουν θέση στο εμπόριο και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες.
Η παρέμβαση έρχεται μετά τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών που φέρονται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των μελλοθανάτων πριν από την εκτέλεσή τους από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής, ένα από τα πιο εμβληματικά εγκλήματα της Κατοχής στην Ελλάδα.
«Μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο μιας τεράστιας θυσίας»
Στην ανακοίνωσή του, το ΚΚΕ τονίζει ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά τους, οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποτελούν το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό τεκμήριο αυτής της θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του ελληνικού λαού και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του κόμματος.
Οι εικόνες, σημειώνεται, αποτυπώνουν «το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς τον θάνατο αλύγιστοι, με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση». Το κόμμα συνδέει τη σημασία τους με το παρόν, υπογραμμίζοντας ότι αποτελούν πηγή έμπνευσης για τις νεότερες γενιές σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας και πολεμικών απειλών.
Πρόταση για απόκτηση από το κράτος και δημόσια έκθεση
Το ΚΚΕ θέτει ευθέως ζήτημα ιστορικής και ηθικής ευθύνης της Πολιτείας. Όπως αναφέρει, τα ντοκουμέντα αυτά πρέπει, με ευθύνη του κράτους, να αποκτηθούν και να αποδοθούν «εκεί όπου ανήκουν»: στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ίδιο το ΚΚΕ.
Η πρόταση στοχεύει στη διασφάλιση της δημόσιας πρόσβασης, ώστε οι φωτογραφίες να είναι προσιτές στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και συλλογικής μνήμης. Το κόμμα υπογραμμίζει ότι η αξία τους δεν μετριέται με οικονομικούς όρους και ότι η διακίνησή τους σε ιδιωτικές συλλογές ή διαδικτυακές δημοπρασίες δημιουργεί σοβαρό ζήτημα.
Πολιτική πρωτοβουλία το επόμενο διάστημα
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση των φωτογραφιών, διεκδικώντας θεσμική λύση που θα διασφαλίζει τον δημόσιο χαρακτήρα τους.
Η υπόθεση ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για τη διαχείριση ιστορικών τεκμηρίων που σχετίζονται με εγκλήματα πολέμου και γεγονότα υψηλού συμβολισμού. Το ερώτημα που τίθεται αφορά όχι μόνο τη γνησιότητα των εικόνων αλλά και το θεσμικό πλαίσιο προστασίας της ιστορικής μνήμης, σε μια εποχή όπου πολύτιμα αρχεία εμφανίζονται σε διεθνείς αγορές χωρίς προηγούμενη δημόσια αξιολόγηση.
